LÊL AMED/AMED Mercedes Sosa, bajarê San Mîguelî yê Arjantînî de roja 9ê temmuze yanî roja azadîya welatê xo de maya xo ra bîya. Rojê averşîyayî de rengê muzîkî yê cografyayî bi melodîyê cewherî bedilna. Sosa welatê xo ra aîd bi rîtmê folklor û reqsê xocayî pîl bîya. Hîna 15 serrîya xo de bi vatişê deyrê folklorîkî  musabaqaya deyrî ya radyoyêkî de bîya yewin. Peynî zî no radyo de aşmêk deyran arda ziwan û seruvenê ci yê muzîkî bi no rayîrî dest pê kerda, vengê ci yewane bî demo kilm de dormeraya hera ra ame şinasnayiş. Muzîkê tangoyî ra bî alternatîf Serra 1950î de Arjantîn de tena muzîkê tangoyî estbî, tay deyrbazê teberê tangoyî zî deyran ardinî ziwan. Hunermendê folkî Atahualpa Yupaquî vera muzîkê tangoyî dest pê hereketa newe da destpêkerdiş. Nameyê na herakete zî ‘Hereketa Deyrî ya Neweyî’ bî. No herekete de teknîkê gîtarî şuxilyaynî, tarîxê welatî de sey şorîşêk ameynî cuyayiş. Vatişê deyran de temayê heqê merdiman, demokrasî, azadî ‘Yewîya Şaran’ estbî. Bi eştişê toximî yê na herekete Arjantîn ra welatê Emerîqaya Latînî ra vila bî, taybetî bi vatişê deyrê xo Mercedes Sosa, Armando Jejado Gomez, Manuel Oscar Matus û Tîto Francîayî mabenê şarî de yewîya hîs û fikrî xelq kerdê. Plako yewin ‘La voz de la zafra’ Plako yewin o Mercedes Sosa ‘La voz de la zafra’ serra 1959î de ame weşankerdiş. Serrê 60î de muzîkê reqsî yê tangoyî hewna bibî ganî la Hereketa Deyra Neweyî xezêkê polîtîkî yê alternatîfî awan kerdbî. Sosa bi vengê xo yewane de pêroyina welatî coş kerdine. Serra 1965î de deyrê şarî yê Arjantînî newe ra ard ziwan û albumê xo yê bi nameyê ‘Cancîones con Fundamento’ weşan kerd. Nê serran de mabenê şar û hukimate pêkewtişî destpê kerdbî. Goreyê parsomenfanzin.comî  Arjantîn de modelê mudaxaleyê lejkerî bingeyin bibî. Şar zî nasnameyê lejkerî qebul kerdbî, artêş hem welat hem zî hukimat ser o de bandorker bibî. Serra 1976î de bi fermandarîya Jorge Vîledayî derbeya lejkerî ame kerdiş, nê serran rojê zehmetî destpê kerd seba Mercedes Sosaye. Serra 1979î de demê konserî, sehneyî ser o Sosa ame binçimgirewtiş, çi heyfo ke peynî vatişê ay a muzîkî ame qedexekerdiş, a zî nêçare Ewropa ra koç kerd, her tim hesretê welatê xo ant. Serra 1982î, demê Şerê Falklandî de rayberîya welatî ra cuntaya lejkerî kewt. Peynî Sosa hewna welatê xo de dest pê muzîkî kerd. Sosaye 40 album vetê û 6 filmî antê û her tim vera dîktatorî de têkoşîn da. Serra 2020î de Arjantîn de Xelaya Sarmînetoyî girewt û UNESCOyî de zî wezîfeya sefîra weşî kerd. Deyrê ‘Cuya Zaf Spas’ bî sloganê cenîyan Mercedes Sosa sey ‘Dayîka Emerîqaya Latînî’ yena şinasnayiş la esil bi deyrê ‘Cuya Zaf Spas’ bî qehremana şarê xo. No deyr hetê taybetî cenîyan vera zilmî ame vatiş û bî seba cenîyan sloganêk. Serra 2009î de Mercedes Sosa cuya xo da la peynîya xo de zaf hûmarî de eser verada û dinya bedilna. Hema zî zaf hûmarî de welatî de deyrê ci yê ‘Cuya Zaf Spas’ vera zilmî sey sloganêk yeno ziwan.