Kürt tiyatrosu insanlığın kültürel-sanatsal birikimini arkasına alarak kendi kökleri üzerinde yeşermeye devam ediyor. Kürdistan’da son yıllarda tiyatroda gözle görülür gelişmeler yaşanıyor. Bunlardan biri de Dicle Fırat Kültür Merkezi bünyesinde faaliyet yürüten Şanoya Yekta Hêvî’nin “Mars” adlı oyunu. Metin Ewr’in yazdığı ve Gıyasettin Şehir’in yönettiği oyun, Kürt çoban Kurdo’nun başından geçenleri konu alıyor. Oyun, tarihsel ve güncel göndermelerle ile birlikte Arap, Fars ve Türk egemenliğine giren Kürdistan’ın tarihsel sürecini güncel siyasete atıfla ele alıyor. Oyun, 10 Ocak’ta Amed Şehir Tiyatrosu Sahnesi’nde tiyatroseverlerle buluşuyor.
Birlikte yaşamayı öğretir
Metin Ewr’in yazdığı ve Gıyasettin Şehir’in yönettiği ''Mars'' oyununda, teknolojiyle fazla ilgili olan Kürt çoban Kurdo, Mars’a gidecek bir uluslararası grubun oluştuğunu öğrenir. Başvuranlar arasında hiç Kürt’ün olmadığını öğrenen Kurdo, başvuruda bulunur. Mars’ta birlikte yaşamayı öğrenmek için dört kişiyi kampa alırlar. Ortadoğu’dan Kürt, Arap, Türk ve Fars halklarından kişiler seçilir. Sahnede merdiven-piramit tarzı dört platform vardır. En yüksek basamağa Kürt çoban çadırını kurar. Arap şeyhi Kürt’ü yerinden kovarak çadırını en yüksek merdivende kurar. Kürt üçüncü basamağa gider. Fars kadın Kürt’ü üçüncü basmaktan kovar. Kürt ikinci basamağa gider. Türk kadın Kürt’ü ikinci basamaktan kovar. Kürt, çadırını en alt basamağa kurar. Sonuçta Kurdo onlara birlikte yaşamayı öğretir, demokratik özerklik konusunda ikna eder.
‘Bizarî’ geleneği
‘Mars’, İtalya kökenli Commedia dell’Arte tarzı ile Kürt halk tiyatrosu geleneğinde olan ‘Bizarî’ tarzındadır. Bizarî, profesyonel tiyatrolar olmadan önce Kürdistan’da yaygın bir oyun biçimiydi. Bizarî’de doğaçlama taklit yapılır, genellikle düğünlerde, şevbuhêriklerde oynanır. Köylüler, Kurdo’nun maceralarını taklit ederek Bizarî anlatırlar.
Metin Ewr’in yazdığı ve Gıyasettin Şehir’in yönettiği oyunda Aynur Kaya, Eser Çetin, Hediye Levent, Hevidar Budak, İkram Taştekin, Nurşen Temel, Özgür Adıgüzel, Semih Yıldız ve Welat Bayhan rol alıyor.
AVAŞİN YORULMAZ