Devlet intihara sürüklüyor

• Şırnak ve ilçelerinde son 22 ayda yaşamına son vermeye kalkışan 32 kişiden 27’si yaşamını yitirdi. Çatışmalı ortama dikkati çeken psikiyatrist İsrafil Bülbül, Dersim, Ardahan ve Bingöl’de intihar vakalarının arttığını belirtti.

ZEYNEP DURGUT - MA/ŞIRNAK

Açlık, yoksulluk, işsizlik, uyuşturucu ve insan ticareti gibi krminal suçları da tetikleyen savaş politikaların sonucu intihara sürükleme vakaları son yıllarda giderek arttırıyor. Şırnak ve ilçelerinde 2021’den bu yana yaşamına son vermeye kalkışan 32 kişiden 27’si yaşamını yitirdi. Psikiyatrist İsrafil Bülbül, yaşamına son vermeler üzerine değerlendirmelerde bulundu. 

Dersim, Bingöl ve Ardahan 

Kürdistan’daki çatışmalı ortamın söz konusu olayı/olayları tetiklediğini ifade eden Bülbül, “Bölgede net olarak intiharların arttığına dair elimizde çok bir bulgu yok. Doğruluğu kuşkulu olsa da istatistiki verileri TÜİK’den alıyoruz. TÜİK’in verilerine baktığımızda da intihar artışının en çok yükseldiği iller sırasıyla Dersim, Bingöl ve Ardahan. Bu üç ilimizde artış var. Diğer taraftan da Karaman ve Burdur’da son 5 yılda artış var. Ama Şırnak, Diyarbakır ve Mardin için intihar artışının olduğuna dair elimizde bir bulgu yok. Genel anlamda intihar artışının en büyük nedeni psikiyatrik rahatsızlıktır. Psikiyatrist rahatsızlıkların artmasının nedenini 2015 ve 2016 yıllarında ki süreç ve ondan önce de 1980’li yıllardan beri çatışmalı ortamda yaşayan insanlar ve bu insanların psikiyatrist rahatsızlıklara daha kolay ve meyilli olmasıyla açıklayabiliriz” dedi.

İntihar vakalarında artış var

Salgınla birlikte psikiyatrist rahatsızlıklarda belirgin bir artışın olduğunu ifade eden Bülbül, “İlginç bir şekilde Avrupa ülkeleri arasında 2019’dan sonra psikiyatrist hastalıkların en çok arttığı ülke Türkiye. Son yıllarda psikiyatrist hastalıklarda ciddi bir artış var. Bunun içinde depresyon, anksiyete bozuklukları var. Bunun yanı sıra madde kullanımının da intihar riskini artırdığını söyleyebiliriz. Bölgede intihar vakaları istatistiklere yansımasa da bir artış var” diye konuştu. 

TÜİK’in istatistikleri şüpheli

TÜİK’in istatistiklerinin her zaman şüpheli olduğunu yineleyen Bülbül, “Normal şartlarda saha çalışmasını üniversitedeki akademisyenlerin yapması lazım. Ama onların çok ilgisini çekmiyor. Ancak tüm TÜİK’in verileri şüphelidir. Ne kadar doğru ne kadarı yanlış emin olamıyoruz. O yüzden biz psikiyatristler olarak sürekli şunu diyoruz; basın ve medya kuruluşları intihar vakalarına yaklaşırken sürekli olarak psikiyatrist rahatsızlıkların vurgulanması gerektiğini ifade ediyoruz. Çünkü psikiyatrist hastalıklar tedavi edilebilen rahatsızlıklardır. Bundan dolayı eğer öyle bir rahatsızlık ve eğilim varsa mutlaka en yakın psikiyatriste gidilmelidir. Tabii ki de bütün intihar vakaları bundan oluşuyor diyemeyiz. Ekonomik sıkıntılar ve aile içi problemler birçok intihar vakasında önemli rol oynuyor” diye belirtti. 

Medyanın dili nasıl olmalı? 

Yaşamına son vermelerin artmasında medyanın büyük bir rol oynadığını da hatırlatan Bülbül, şöyle devam etti: “İntihar vakalarının medyaya görünür şekilde yansıması, intiharın sebepleri konusunda çok spekülatif bilgilerin haber içeriğinde yer alması o intihar şeklinin daha medyatik olmasını ve daha önceki çalışmalardan da bildiğimiz üzere daha yaygınlaşmasını sağlıyor. Bir ara köprüden atlamak çok popülerdi. 

Medya olabildiğince az fotoğraf, az görüntü ve psikiyatrist rahatsızlık vurgusunu öne çıkartacak şekilde haber yapmalıdır. Ve medya bu dili kullanırken de asla ve asla intiharı bir çözüm yöntemi, bir çözüm yoluymuş gibi göstermemelidir. Tek çaresi intiharmış gibi vermemelidir.”

Ekonomik kriz tetikliyor 

Mevcut olan ekonomik krizin de bu tür olayları tetiklediğine vurgu yapan Bülbül, sözlerini şöyle tamamladı: “Ekonomik sıkıntılar intiharın ilk üç nedeni arasındadır. Geçim sıkıntısı, aile içi problemlerde intiharı tetikleyebilir. Son 3 yıldır ekonomik gidişatın kötü olması ve ekonomik krizin daha da alevlenmesi mutlaka ve mutlaka intiharlar üzerinde etkisi olmuştur. İntiharların birçoğu tedavi ile düzelebilir.”