Birleşmiş Milletler’in Suriye elçisi Lahdar Brahimi, Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Bogdanov ve ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Wendy Sherman dün Cenevre’de bir araya geldi. Toplantı, BM İnsan Hakları yetkililerinin hazırladığı ve Suriye’de şiddet ve zulmün görülmemiş seviyeye yükseldiğini gösteren raporunun ardından düzenlendi. Suriye gündemiyle önümüzdeki haftalarda Cenevre’de bir konferans hazırlığı içinde olan Rusya ve ABD yetkilileri, kapalı kapılar ardında, Birleşmiş Milletler’in Suriye elçisi Lahdar Brahimi’yle görüştü ve değerlendirmelerde bulundu. Toplantının amacı, Suriye’de Esad yönetimi ile karşı cephedeki muhaliflerin temsilcilerini konferansta biraraya getirmenin yolunu bulabilmekti. Esad rejiminin katılmayı kabul ettiği, muhaliflerin ise Hizbullah savaşçılarının Suriye’den çekilmemesi halinde katılmayacağını ilan ettiği konferansın Temmuz ayına sarkabileceği belirtiliyor.


Barış ama nasıl?
Öte yandan, uluslararası toplumun farklı kesimlerinde, bir barış anlaşması için kimlerin masaya oturması gerektiği konusunda da gerginlik yaşanıyor. Rusya, İran’ın katılımını isterken, ABD buna karşı. Ayrıca Avrupa Birliği’nin Suriye’deki muhaliflere silah gönderebileceği yolundaki işaretler Rusya’yı oldukça öfkelendirdi. Aynı şekilde, Rusya’nın Esad yönetimiyle S-300 hava savunma sistemi konusundaki anlaşmasına ABD tepki gösteriyor. Yani Cenevre toplantısına katılan herkes, Suriye’de barışı sağlama konusunda istekli görünüyor. Ancak hiçkimse, barışa nasıl ulaşılabileceğini tam olarak bilmiyor, ya da izlenecek yol konusunda uzlaşamıyor.

Muhalefetten isim bekleniyor
Toplantıda ülkesini temsil eden Rusya Dışişleri Bakanı Yardımcısı Mihail Bogdanov, Batılı ülkelerin Suriye’deki iç savaşa bakışı ile ilgili önemli değişiklikler olduğunu söyledi ve ekledi: “Onlar şimdi burada kanlı bir çıkmaz olduğunu görüyor. Bu kanlı çıkmazdan kurtuluşun tek çaresi de siyasi diyalog sürecinin bir an önce başlaması. Diğer partnerlerimizle birlikte yeniden ulusal birliği teşvik etmeli, Suriye’de biriken sorunların çözümü için ortak bir uzlaşı yolu bulunmalı” dedi. ABD’den muhaliflerin Konferansa katılmaya ikna etmesini beklediklerini belirten Bogdanov, “Bu toplantıda Konferansın yeri, seviyesi ve katılımcılarla ilgili konu müzakere edilecek. Elbette temel konu, Suriye’li katılımcılar. Biz Suriye hükümet yetkilileri ve muhalefet temsilcileri ile görüşüyoruz…Suriye’de çok sayıda muhalif grup var. Rusya, ABD ve muhalefetten konferansta nasıl temsil edilecekleri ile ilgili bilgi bekliyor” ifadelerini kullandı.

Stratejik kasaba Esad’ın elinde
Siyasi çözüm için diplomatik çabalar sürerken, Suriye’de çatışmalar devam ediyor. Esad rejimine bağlı orduyla, muhaliflerin oluşturduğu Özgür Suriye Ordusu günlerdir Kuseyr kasabasında çarpışıyordu. Muhalif güçlerin, Kuseyr’den çekildiği iddia edildi. Dün sabah haberi veren Suriye devlet televizyonu hükümete bağlı güçlerin Kuseyr kentini ele geçirdiğini duyurdu. Televizyon, kentte harabeye dönmüş binaların görüntülerini yayınladı. Görüntülerde çatışma görülmezken, bazı bölgelerinden duman yükseliyor. Suriye’deki savaşa kısa söre önce açıktan taraf olduğunu bildiren Lübnan Haber uzun süredir Kuseyr kentinde Suriye ordusuyla çatışma içindeki muhalifler tarafından da doğrulandı. Suriyeli muhalifler, stratejik önemdeki Kuseyr kasabasından çekildiklerini açıkladı. Uluslararası haber ajansı Reuters’a bir açıklama gönderen Suriyeli muhalifler, askeri teçhizat eksikliği, Hizbullah’ın sürekli müdahalesi ve Esad ordusunun büyük silah üstünlüğü nedeniyle sivillerle birlikte çekilme kararı aldıklarını söyledi.

CENEVRE/KUSEYR