Kürdistan halkı, Newroz’u topyekun bir mücadele sürecinde karşıladı. Amed’den Mersin’e, Agirî’den Şehba’ya, Kobanê’den Qendîl’e kadar milyonlar, ‘Tecridi Kıralım, Faşizmi Yıkalım, Kürdistan’ı Özgürleştirelim’ direniş hamlesiyle kazanmaktan başka seçenek olmadığını gösterdi. Newroz alanları, mazlum bir halkın, direnme onuruyla meydan okuyan coşkusuna şahitlik etti.

Amed’de “Mutlaka kazanacağız, tecridi kıracağız” şiarıyla kutlanan Newroz’a katılan yüz binler, Türk iktidarının kendilerine diz çöktürmeyeceğini, demokrasi ve özgürlükten vazgeçmeyeceğini haykırdı.

Halkların Demokratik Partisi (HDP) tarafından organize edilen Amed’deki Newroz kutlaması, bu yıl “Mutlaka kazanacağız, tecridi kıracağız” şiarıyla gerçekleştirildi. Newroz alanını dolduran yüz binler, kutlama öncesi halaylar çekti. Alanı dolduran halk, saygı duruşu sırasında “Bijî Serok Apo” ve “Leyla Güven onurumuzdur”, “Bijî berxwedana zindanan” ve “Zülküf Gezen ölümsüzdür” sloganları attı.

Bu özgürlük yürüyüşüdür

 Saygı duruşu ardından Newroz Tertip Komitesi Başkanı Garip Kandemir, “Amed Newroz’dur” diyerek halkı selamladı. Kürt halkının binlerce yıldır bu coğrafyada yaşadığını ifade eden Kandemir, “Bu yürüyüş özgürlük yürüyüşüdür. En çok Kürt halkı özgürlüğü hak ediyor” dedi.

Dehaklar gömülecektir

Rehin tutulan Kürt siyasetçilerinin isimlerinin okunmasından sonra DTK Eşbaşkanı Berdan Öztürk, halkın Newroz’unu kutlayarak konuşmasına başladı. DTK Eşbaşkanı Öztürk’ün konuşmasından satırbaşları şöyle: “Sayın Leyla Güven, cezaevlerinde arkadaşlarımız, açlık grevindeler. Talep, Sayın Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılması. 5 Nisan 2015’ten bu yana tecrit sürüyor. Arkadaşlarımız bu kutsal eylemi bunun için başlattı. Zülküf Gezen, arkadaşları açlık grevinde zarar görmesin diye, Sayın Öcalan üzerindeki tecrit sonlandırılsın diye yaşamına son verdi ve şehit oldu. Zülküfler oldukça Dehaklar tarihe gömülecektir.

 

Newroz, baharın müjdesidir, direniştir. Bize ölümü, korkuyu dayatanlara karşı direnen arkadaşlarımızın iradesi karşısında  faşizm eriyor. Faşist devlet, AKP-MHP hükümeti diyalog sürecini bozdu ve kirli bir savaş başlattı ama bugün bitme noktasına gelen AKP-MHP faşist ittifakıdır. Ülkeyi terk edin diyor. Gidecek biri varsa sen ve faşist zihniyetindir.

Bu direniş zafere ulaşacak

Kürt halkı birliğini sağlamalıdır. Eğer sağlasaydık Kürt Halk Önderi bugün tecrit altında değildi. Kimse Kerkük’ü, Efrîn’i işgal edemezdi. Her şey ortada, birliği sağlamalıyız. Tek eksiğimiz birlik. Açlık grevlerine destek olmak için Mazlum Doğan’dan Leyla Güven’e, Zülküf Gezen’e bu direniş zafere ulaşacaktır. Onların sesi olmalıyız. Bu eylem zafere ulaşmalıdır ve Sayın Öcalan özgürleşmelidir. Mutlaka kazanacağız, tecridi kıracağız.”

Direnen meydandır

 HDP’nin Amed Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediye eşbaşkan adayları sahneden yüzbinleri selamladı. Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkan Adayı Selçuk Mızraklı, “Newroz aydınlıktır, uyanıştır, özgürlük ateşlerinin yakıldığı gündür. Bu ateşi binlerce yıl önce Kawa’dan devraldık. Bu ateş umut oldu. Bu Newroz umuttur, bu meydan direnen meydandır. Bu meydanlardan haykırıyoruz; biz Mezopotamya’yız, biz Amed’iz mutlaka ama mutlaka kazanacağız” diye konuştu.

Tecridi kaldırın

Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eşbaşkanı Mehmet Arslan da yüz binleri Kürtçe selamlayarak, Newroz’u kutladı. Arslan,  “Sayın Öcalan’ın sesine ses verin. Buradan AKP sesleniyoruz; bir an önce Kürt siyasi tutsakların, Leyla Güven’in, Sebahat Tuncel’in açlık grevleri gerekçesi olan tecridi ortadan kaldırın. Tecridi kaldırın Türkiye demokratikleşsin. Newroz pîroz be” şeklinde konuştu.

Bu Newroz sizindir

Özgür Kadın Hareketi (TJA) aktivisti Ayşe Gökhan’ın ardından 2013’te İmralı Heyeti üyesi olarak Newroz’da Öcalan’ın diyalog sürecinin başlangıcı olan mesajını milyonlara okuyan HDP Eşbaşkanı Pervin Buldan, 6 yıl aradan sonra bu kez hükümete tecridin sonlandırılması için mesajlar verdi. Yüz binlere hitap eden Buldan, şunları söyledi: “Kawa’nın direnişinden alev alan Newroz ateşi, Leyla’nın ve yoldaşlarının direnişiyle harlanıyor, büyüyor. Bugün 134 gündür bedenini açlığa yatıran Leyla Güven’e selam olsun. Nasır Yağız’a, Sebahat Tuncel’e, Selma Irmak’a, zindanlarda ve dışarıda bedenlerini açlığa yatıran bütün yoldaşlarımıza selam olsun. Bu Newroz sizindir.

Bu irade diz çökmez

Büyüttüğünüz ateş geleceğe ışıktır. Yaşatmak için kendi yaşamını feda eden Zülküf Gezen’in anısı önünde saygı ve minnetle eğiliyorum. Arkadaşlarımızın taleplerini, sesini işitmeyenler artık duyun bu çığlığı. Bu meydanda bu haklı talebe milyonlar ses veriyor. Dünyanın dört bir yanında bu sesi yükseltiyorlar. Yoldaşlarımızın talebi bizim talebimizdir. Onları yaşatmak boynumuzun borcudur. Amed bir kez daha tarih yazıyor. 5 yıldır tecrit uygulayanlar bu meydana iyi baksın. O gün mektubu yok saymasalardı, tecridi başlatmasalardı, Dolmabahçe Mutabakatı’nı görmezden gelmeselerdi, barışın, demokrasinin, özgürlüklerinin kapısı açılmış olacaktı. Bu süreci bitirmeselerdi, bu meydanda Selahattin Demirtaş, Leyla Güven, Sebahat Tuncel, Gültan Kışanak olacaktı. Ancak 80 milyonun hayali olan barışı kendi koltuklarına feda ettiler. Bu irade diz çökmez, boyun eğmez, barıştan asla taviz vermez.

Meydanı gör artık

 İşte 21 Mart, işte Newroz, işte Amed. Ankara, Tayip Erdoğan bu meydanı gör artık. Bu meydandan yükselen barış, özgürlük çığlıklarını, tecride öfkeyi artık görün. Üç maymunu oynamaktan vazgeçin. Bir halk, direne direne özgürlük ve barış için bu meydanda bir kez daha haykırıyor. Sesimiz Ankara’ya, Saray’a gidiyor.

Yüz yılın en karanlık iktidarı

Seçimlere on gün kaldı. 31 Mart’ta tek adam rejimine, AKP-MHP rejimine karşı seçimlere gireceğiz. Halkımız 31 Mart seçimlerine yüz yılın en karanlık iktidarına karşı bizimle beraber yürüyecek, bu zihniyeti tarihin çöplüğüne gönderecektir. Bu ülkeyi karanlığın esiri yapmalarına asla izin vermeyeceğiz. Newroz ateşi bu karanlığı aydınlatacaktır. Amed meydanı milyonların şahitliğinde bir gün mutlaka tekrar çözüme tanıklık edecektir. Barışa, demokrasiye, özgürlüklere olan inancımız ile birlikte Newroz’un dünya halklarına kutlu olmasını diliyoruz. Mutlaka kazanacağız, mutlaka kazanacağız. Bir kez daha hepinizin Newroz’unu yürekten kutluyorum. Newroz’u sevgili Leyla Güven’e armağan ediyorum.”

 Konuşması sık sık “Bijî Serok Apo” sloganıyla kesilen Buldan, konuşması ardından uzun süre yüz binleri selamladı.

Newroz ışığı yol gösteriyor

Newroz kutlamasında konuşan HDK Eşsözcüsü Sedat Şenoğlu ise kısa konuşmasında şunları ifade etti: Newroz Kürdistan’ı aydınlatıyor. Newroz ışığı Türkiye’ye ve Ortadoğu’ya yol gösteriyor. Newroz bizim ortak davamız ve direnişimizdir. Mutlaka bu meydanlar Öcalan’ın sesiyle yankılanacaktır. Buna yürekten inanıyoruz. Newroz ateşinin sıcaklığıyla ve coşkusuyla seçimlere gidiyoruz. Newroz mutlaka kazanacak ve tecrit kırılacaktır.”

Newroz kutlaması, Koma Pel’in konseri ardından sona erdi.

 

AMED

   
 

Leyla Güven’den mesaj: Halkımızı özgürleştireceğiz

   

DTK Eşbaşkanı Leyla Güven, Amed’deki Newroz kutlamasına mesaj gönderdi. Leyla Güven’in mesajı öncesi aynı taleple 3 Mart’tan bu yana açlık grevinde olan HDP milletvekilleri Dersim Dağ, Tayip Temel ve Murat Sarısaç, yüz binleri selamladı. Milletvekilleri uzun süre “Leyla Güven onurumuzdur”, “Bijî berxwedana zindanan” ve “Zülküf Gezen ölümsüzdür” sloganları eşliğinde alkışlandı.

Uzun süre protokol girişinde alana alınmayan vekiller, Newroz alanından yükselen sloganlar sonucunda alana giriş sağladı. Yüz binlerin alkış ve sloganları eşliğinde sahneye gelen vekillerin, halkı selamlaması ardından Leyla Güven’in Kürtçe mesajı, 3 Mart’tan bu yana açlık grevinde olan HDP Amed Milletvekili Dersim Dağ tarafından okundu. Dersim Dağ, “Sizlere Leyla Güven’in, Nasır Yağız’ların, cezaevlerinin direniş selamlarını getirdik” diye başladı. Sık sık yüz binlerin alkış ve sloganları ile kesilen Leyla Güven’in Newroz mesajı şöyle:

“Merhaba Amed, merhaba direnişin başkenti… Merhaba fedakar anneler, kahraman gençler. Hepinizi zindanların direniş ruhuyla kucaklıyorum. Değerli halkımız; Newroz baharın başlangıcıdır, özgürlüğün dirilişidir. Newroz; zindanlarda Mazlum’un haykırışı, Amed Surlarında Zekiye’nin halayı, Ronahî ve Rahşanların meşalesidir. Newroz; bugün dönemin Mazlum Doğan’ı olan kahraman Zülküf Gezen’dir. Bu nedenle 2019 Newroz’unun adı Zülküf Gezen’dir. Zülküf Gezen direniş hamlesinin şehididir. Zülküf yoldaş direniş hamlesi ile yarınlarımızı aydınlattı. Eylemi önünde bir kez daha saygıyla eğiliyorum.

Asla kabul etmeyeceğiz

 Kahraman halkımız, zafer çok yakındır. Bahar geldi artık. 2019’da tecridi kıracağız ve halkımızı özgürleştireceğiz. Bütün dünya halkları iyi bilmelidir ki; tecrit içinde bir yaşamı asla kabul etmeyeceğiz. 2019, direnişimiz ile Kürt ve Kürdistan halkının direniş yılı olacaktır. Bu direniş ruhu ve inancıyla hepinizi selamlıyorum. Newroz bayramınızı yürekten kutluyorum. Newroz pîroz be. Mutlaka kazanacağız.”

 
 

Aileleri onur konuğu

   

Newroz’a her yıl olduğu gibi bu yıl da yerli ve yabancı çok sayıda isim katıldı. Kutlamanın onur konukları ise DTK Eşbaşkanı Leyla Güven’in kızı Sabiha Temizkan ve tecridi protesto amacıyla Tekirdağ 2 No’lu F Tipi Cezaevi’nde fedai eylem yapan Zülküf Gezen’in annesi Havva Gezen ve babası Şehmus Gezen oldu. Newroz ateşini de aileler tutuşturdu.

Newroz’a katılan temsilciler

Newroz’a katılan 181 önemli isim ve kurum-örgüt başkanlarının bazıları şunlar: “DTK Eşbaşkanı Berdan Öztürk, HDP Eşbaşkanı Pervin Buldan, DBP Eşbaşkanı Mehmet Arslan,  HDK Eş Sözcüsü Sedat Şenoğlu, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkan adayları Hülya Alökmen Uyanık ve Selçuk Mızraklı, HDP milletvekilleri Saliha Aydeniz, İmam Taşçıer, Remziye Tosun, Semra Güzel, Garo Paylan, Ahmet Şık, Musa Farisoğulları, KESK Eşbaşkanı Mehmet Bozgeyik, EMEP Genel Başkanı Selma Gürkan, Eğitim-Sen Genel Sekreteri Velat Kaya, TÜM-BEL-SEN Kadın Sekreteri Semra Kıratlı, TÜM-BEL-SEN Eğitim Sekreteri Adem Kaya, BES Genel Sekreteri Aziz Özkan, SYKP Eşbaşkanı Canan Yüce, ESP Genel Başkan Vekili Şahin Tümüklü, İHD Onursal Başkanı Akın Birdal, İHD Eşbaşkanları Eren Keskin ve Öztürk Türkdoğan, Barikat Taraftar Derneği Başkanı Erdal Akdemir, MED-DER Eşbaşkanları Mehmet Esen ve Mine Karakaş, TJA aktivisti Ayşe Gökkan, eski Devlet Bakanı Ziya Halis, Yeni Kıbrıs Partisi Faika Deniz Paşa, 78’liler Federasyonu Başkanı Celalettin Can, HDP’nin yerel seçimler kapsamında ittifak sağladığı Kürt partileri temsilcileri, Özgür Hukukçular Platformu, Norveç Kürdistanlılarla Dayanışma İnisiyafi, Amed Barosu Başkanı Cihan Aydın, Süleymaniye Valisi Dr. Haval Abubaker Hussein.

 
 

7 bin polisle abluka

Yüz binlerin katıldığı Newroz kutlamasında 7 bin polis ile çok sayıda zırhlı araç Newroz Parkı çevresine ve caddelere konumlandırıldı. Yine gün boyu kentte helikopterlerin uçuşu vardı. Kentin birçok noktasında da zırhlı araçlar konuşlandırılarak, katılımı düşürmeyi hedefleyen polisin çabaları sonuçsuz kaldı. Newroz sonrası da güvenlik önlemlerini sürdüren polis, Leyla Güven’in evine giden yolları kapattı.

Diyarbakır Valisi Hasan Basri Güzeloğlu da Newroz platformunun solunda inşaat halinde bulunan bir apartmanın en üst katındaki dairenin balkonundan Newroz’u izledi.

Newroz sonrası dağılan kitleye yer yer polis saldırısı yaşandı. Slogan ve zafer işareti yapan gençlere TOMA’lardan tazyikli su ve gazla saldıran polis, 30 kişiyi gözaltına aldı. Gözaltına alınanlar arasında 8 çocuğun bulunduğu öğrenildi.

 
 

Amed’deki Newroz’dan notlar

 

BİRCAN DEĞİRMENCİ

Amed’i selamlayan güneşle birlikte gün her zamankinden erken başlamış. Alana doğru giderken araçtaki Gün Radyo’da Newroz şarkıları çalıyor. İçimiz kıpır kıpır. Canlı yayına bağlananlar cezaevlerindeki veya yurt dışındaki yakınlarının Newroz’unu kutlayarak, çalınmasını istedikleri şarkıları istiyor.

Kilometrelerce öteden insanlar yollara düşmüş, rengarenk kıyafetleriyle, bayram havasında yürüyorlar. Arama noktaları sıkı değil, fazla beklemeden içeri giriyoruz. Kalabalık gittikçe çoğalıyor. Protokol ve basının rahat hareket etmesi için bariyerlerle çevrili alanda yaşı hayli ilerlemiş iki amca ellerinde bastonuyla tek başlarına halay çekiyor. Bariyerin arkasında rengarenk yöresel kıyafetleriyle kadınlar en ön tarafta saf tutmuş.

Protokol çok kalabalık. Yabancı heyetler ve uluslararası basın kuruluşu temsilcileri yerlerini almış. Tüm dünyadan kanalla, canlı yayın yapıyor. Birbirlerinin üzerine piramit şeklinde çıkarak kule oluşturan gençler sarı, kırmızı, yeşil bayrak açıyor. Sunucular sürekli insanların biraz geri gitmesi için uyarıyor. Sahne kenarında Cihan Deniz ve Hüsnü Ablay’ın dev bir fotoğrafı var. Dev ekranda Öcalan’ın görüntüleri yayınlanıyor. “Bijî” diye başlayan slogan sesleri yükseliyor. Biraz sonra Pervin Buldan ve Sırrı Süreyya Önder, Öcalan’ın mektubunu okuyor. Bir milyona yakın o coşkulu kitle hiçbir uyarı yapılmadan sessizsizliğe bürünerek, pür dikkat kulak veriyor. Mektup bittikten sonra alkışlar, ıslıklar, zılgıtlar ve sloganlar yükseliyor.

Rakel Dink, Türkan Elçi ve Gültan Kaya birlikte sahneye çıkıp her şeye rağmen barış mesajları veriyor. Ahmet Türk ve Aysel Tuğluk dağ gibi yığılan odunların etrafına gelerek Newroz ateşini tutuşturuyor. Ardından Leyla Güven geliyor ve ateşi biraz daha yükseltiyor. Büyük bir heyecanla sahneye çıkan Ciwan Haco “Diyarbekir Mala min a” şarkısını hep bir ağızdan insanlara söyletiyor.

Gültan Kışanak, Fırat Anlı, Selma Irmak, Leyla Zana, Hatip Dicle, Faysal Sarıyıldız, Nurhayat Altun, Nadir Yıldırım, Sebahat Tuncel ateşin etrafında çember oluşturarak hep birlikte halaya duruyor. Sloganlar yankılanmaya devam ediyor. “Newroz Pîroz Be!”

Her yanıma dokunarak arama yapan kadın polisin tacizine maruz kaldığımda hayal aleminden kurtulup kendime geliyorum. Sinirlerim bozuluyor. “Daha önce hiç bu kadar arama yapılmazdı diyorum.” Alaysı bir gülümsemeyle “Artık hiçbir şey eskisi gibi değil, herşey çok değişti” diyor. Üç ayrı polis noktasında didik didik aranıp insanları yıldırarak geçişine izin verilen alana girdiğimizde zaten anlıyoruz herşeyin değiştiğini.

Bir gece önce ittifaklar adına hazırlanan ortak metnin okunmasına emniyet tarafından izin verilmediğini öğreniyoruz. Büyükşehir ve ilçe belediye eşbaşkan adayları sahneye çıkarak halkı selamlıyor. Bu kez Newroz ateşini Leyla Güven yerine Sabiha Temizkan ve açlık grevindekilerin aileleri yakıyor. Ateş büyüyor. Ateşin çevresinde 5 Haziran mitingindeki patlamada bacaklarını kaybeden Lisa Çalan protez bacaklarıyla dans ediyor.

20 yıl boyunca tanıklık ettiğimiz bu alanda ne yazık ki özellikle açlık grevleri nedeniyle coşkunun yerini hüznün aldığını görüyoruz. Tanıdık olan ve değişmeyen tek şey Newroz şarkısı ile halkın kararlılığı ve net duruşu. Ve elbette umut. Büyükşehir Belediyesi Başkan Adayı Selçuk Mızraklı’nın deyimiyle, “Umutsuzluk Amed’e yakışmıyor. Amed demek umut demektir”. Tüm yaşananlara, sürgünlere, ölümlere, yıkımlara, tutsaklığa rağmen bu halk kendi kararını sandıkta nasıl vereceğinin cevabını Amed Newroz’unda bir kez daha göstermiş oluyor.