Dewletê Yewbîyayeyî yê Amerîka, bi behaneyê Îdlibî de çekê kîmyayî amê şixulnayen, şewa verî fuze eşt Sûrîye. Pentagon, aşkere kerd ke fuzeya 59 Tomahawk firnayî ser baragehê Şayrat yê rejîmî. Trump,’î aşkere kerd ke fermanê hêrişî ey da yo. Netîceyê hêrişî de eskeran ra pîya, çend sivîlan weşîya xo kerd vinî. Kremlîn hişyar kerd ke, beno ke netîceyê hêrişî giron bo. Îsraîl û Tirkîye desteg da hêrîşa Tumpî. Ofîsê Serokdewletê Sûrîye Beşar Esadî hêrîş zey korbîyayîşê sîyasî û lejkerî û zey ehmeqî biname kerd. Neteweyê Yewbîyayeyî qerarê cipêrsyayîşî girewt.
Îdlib de çekê kîmyayî
4ê Nîsane de sûka Sûrîye Îdlib de hêrîşeke bi çekanê kîmyayî virazîya û nezdîye 100 sivîlan weşîya xo kerd vinî. Îdlib bin qontrolê komanê zey El Nusra û Ehrar El Şam o. Rejîmê Baas û Rûsya îdîa kerdî ke malzemeyê kîmyayî depoyê komanê çete de teqîyayo.
Wezaretê Pawitenê yê DYA, diyar kerd ke fuzeya 59 Tomahawk dayo baragehê rejîmî ro. Waliyê Humusî zî ard ziwan ke hêrîşa ke hemverê baragehê teyareyanê şerî virazîyayo, feydeyê DAIŞî yo.
Esad: Hêriş korbîyayîşê sîyasî û lejkerî yo
Ofîsa Serokdewletê Sûrîye Beşar Esadî ra derheqê hêrîşa DYA de îzahatek ame dayen û hêrîş zey ‘“bêpirsîyarîye” û ehmeqî” amê hesibnayîş. Îzahatî de vajîya ke çîyo ke ameyo kerden, hemverê raştîyan korbîyayîşê sîyasî û lejkerî damûsneno.
Neteweyê Yewbîyayeyî qerarê cipêrsyayîşî girewt û vengê adirbirnayenî da DYA, Rûsya, Rejîm, Îran û Tirkîye.
Rûsya DYA îqaz kerd
Hemverê hêrîşa bi fuzeyî reaksîyonê ewilî Kremlîn ra ame. Serokdewletê Rûsya Vladîmîr Putîn’î hêrîya bu fuzeyî yê DYA ra dima îzahatekê da û nêrazîbîyayîş damûsna. Îzahatî de vajîya ke hêrîş ser esasê “behaneyê bêbinî" virazîyayo. Putîn’î vist vîrî ke hêrîş "zerareke cidî da têkîliyanê mavêna DYA û Rûsya”.
Yardimkarê Temsîlkarê Daîmî yê Neteweyê Yewbîyayeyî yê Rûsya Vladimîr Safronkov, îzahateke da rojnamegeran û ard ziwan ke, dê kesê ke mudaxaleyê lejkerî day destpêkerdiş netîceyê negatîf ra mesûl bê. Seba netîceyê negatîfî zî Safronkovî nimûneyê Iraq û Lîbya day.
‘Îsraîl û Tirkîye desteg da
Serokwezîrê Îsraîlî Benjamîn Netanyahûyî zî bi îzahatekê nuştekî desteg da hêrîşê DYA. Netanyahûyî dîyar kerd ke Serok Trumpî hemverê çekanê kîmyayî cewabêko zelal dayo. Benjamîn Netanyahûyî vist vîrî ke zey Îsraîl ê heta peynî pey qerarê Trumpî de yê û va “Ma omid kenê ke na mesaja Trumpî tenya bi Şamî ra sînor nêmano, Tehran û Pyongyangê (Paytextê Koreya Bakur) de zî veng bido."
Erdoganî verîya coy paşt dabi îzahatê ‘îhtîmalê mudaxaleyê lejkerî’ yê Trumpî. Verfekê Hikûmet Nûman Kûrtûlmûş, Verfekê Serokkomarî Îbrahîm Kalin û Wezareta Karê Teberî hêrîş ca de dî.