ALİ SOLMAZ* Aralık 2019'da dünyada kendinden söz ettiren Koronavirus, hızlı bir şekilde yayıldı. Başlangıçta Avrupa ülkeleri sorunu çok önemsemedi ama kısa sürede kendi sınırlarına dayandı. Hızla vakalar ve ölümler yaşandı. Her devlette yaşanan süreç, tam bir çıkmaz ve sağlık alanında iflastı. Yıllarca sağlık alanında yaptıkları hak gaspları, kendini bu süreçte bir anda gösterdi. Yüzbinlerce işçi emekçi işini kaybetmişti. Sağlık sektörü ticarileştirildi. "Paran kadar sağlık hizmeti" devreye sokuldu. Sağlık alanında paketler süreci başladı. 1, 2, 3. derecede farklı ücretler ödenerek içeriği ona göre ayarlanan sağlık sigortası paketleri, seçim olarak işçilere ve emekçilere sunuldu. Karşı taraf, sağlık alanında kazanılmış bütün haklara saldırdı ve tırpanlıyarak sıfırladı. Sağlık alanı tam bir ticari sektör haline getirildi. Kâr getirmiyorsa sağlık alanı olduğu gibi diğer sektörlerde de haklar tırpanlandı. Koronavirus 2020 ilk aylarda hızla yayıldı Salgın hastalık hızla yayılınca Avrupa ülkelerinde önlemlere gidildi. Ard arda en üst düzeyde hükümetler açıklama yapmak zorunda kaldı. Okullar, işyerleri, hizmet sektörü, ulaşım, vb sektörlerde sınırlı uygulamalar getirildi. Başlangıçta iki hafta tatil verildi. Tarihler Mart ikinci haftaya gelinildiğinde sorun bütün toplumun gündemine girdi. Çünkü Çin'de başlayıp yayılan salgın bütün dünyayı etkisi altına almıştı. 20 Mart 2020'den itibaren büyük işyerleri, okullar, toplu ulaşım, yiyecek ve diğer hizmet sektörleri kapatıldı. İnsanların görüşmeleri minimum düzeye çekildi. 1,5 metre araya mesafe konuldu. Bazı yerlerde ağız maskesi zorunluluğu getirildi. Vücut ölçüsü ısısı zorunlu oldu. Evde kalanların ücretleri devlet tarafından karşılandı. Çeşitli alanlardaki ücretler belli süreliğine durduruldu veya ertelendi. Bu konuda hükümetler kesenin ağzını açtı. Mümkün mertebe toplumun sağlık ve sosyal alandaki ihtiyaçları için bütün olanakları açık tutmaya çalıştılar. Bir çok toplantı gösteri vb yasaklandı. 1 Mayıs 2020'ye doğru Her alanda tam bir belirsizlik ve kaos egemendi. Büyük ölçüde de korku ve panik. Çünkü bir çok ülkede ölümlerin ve vakaların sayıları artıkça bu korku ve endişeyi de beraberinde getiriyordu. Sistem yönetme krizini kontrollü bir şekilde götürmeye çalışıyordu. Dünyanın bir çok ülkesinde konu birinci sırada yer aldı. Bir çok ülkede de ciddiyetsizce ve krizi yönetemez vaka ve ölü sayılarını gizliyerek kriz sürecini götürmeye çalıştılar. Bunun sonuçlarını sosyal medya ve diğer bir çok ülkenin bilim adamlarının dayandıkları veriler üzerinden gördük. Nisan 2020'nin ilk haftasında yeniden durum değerlendirmesi yapıldı. Salgına karşı bir çok alanda önlemler uluslararası sağlık örgütünün verileri doğrultusunda düzenlendi. Süreç kontrollü bir şekilde götürülmeye çalışıldı. 20 Nisan'da kısmi esneme yaşandı. Bir aydır kapalı olan büyük isletmeler örneğin, DAF, ASML, SCANIA, VDL ve NED-CAR gibi yerlerde üretim minimum düzeyde sürdürülmeye başlandı. Süreç boyunca büroda çalışanların çoğu işlerini yürütebildigi kadarıyla evde kalarak internet üzerinden çalışmalarını sürdürdü. Bir çok toplantı internetden webcam üzerinden yapıldı. Hızla 1 Mayıs süreci işçilerin gündemine girdi. Ama koşullardan dolayı toplu gösteriler yasaklandığı için konu tartışıldı. 1 Mayıs 2020 online üzerinden Bilindiği gibi Hollanda'da 1 Mayıs halen resmi tatil günü değil. Ne var ki kapitalist burjuvazi bir anda "sosyalleşti". 1 Mayıs'ın diğer Avrupa ülkelerinde yasal işçilerin günü (Bayramı) olduğu için bu yıl Koronavirüsten dolayı tatil önerisi geldi. 4-5 Mayıs günleri için de sendika ve temsilciler kuruluna talep geldi. 4 Mayıs Şehitleri Anma Günü ve 5 Mayıs Hollanda'nın Kurtuluş Günü (İkinci Dünya Savaşı'nda Nazi işgalinden kurtuluşu) olduğundan dolayı işyerleri işçilerin izin günlerinden kesilerek tatil ederek üretim durduruldu. FNV Web sitesinden 1 Mayıs günü canlı yayınla 1 Mayıs'ı kutlayacağını işçi ve emekçilere duyurdu. Web sitesinde işçi ve emekçilerin sorunlarını işliyecek biçimde bir program ve çağrı metni hazırlandı. Asgari ücret, taşaron işçilerin durumu, Koronavirüs'ten dolayı sektörlerde ve işyerlerinde yaşanan sorunlar, emeklilik sorunu, yıllık izin ücretleri, savaşlar, kadın sorunu, çocukların kreş sorunu, sağlık, vb, bir çok alanda işçiler emekçiler sorunlarını dile getirdi. Hollandaca: İçerde kalacağız fakat sessiz kalmayacağız! Tema doğrultusunda 1 Mayıs sokak röportajları ve işyerlerindeki işçi ve emekçilerin bağlanmasıyla saat 11.00 den 12.00'ye kadar canlı yayın sürdürülmesi planlanmıştı. Ne var ki bu süre aşıldı çok sayıda işçi ve emekçi sorunlarını paylaştı. FNV Başkanı Han Busker de canlı yayına katılarak süreci değerlendirdi. Bir çok işyerinde ve de işçilerin canlı bağlantısında enternasyonal müzik eşliğinde program sürdürüldü. Yüzlerce işçi ve emekçi canlı programa katıldı binlercesi programı ve tartışmaları izledi. 2020'nin 1 Mayıs'ı online üzerinden kutlandı. Bu Koronavirüs sürecini burjuvazi bir fırsata çevirerek saldırılarını, sürdüreceğini biliyoruz. Biz işçiler de bunun bilinciyle sürece hazırlanıyoruz. Yaşasın 1 Mayıs! Kahrolsun kapitalist sömürü ve talan düzeni!.. Kapitalizm ırkçılık, savaş ve kriz demektir. * FNV-DAF İşyeri işçi Temsilcisi Eindhoven/Hollanda