Tirkîya de seba ke krîzê ekonomî esto, esnafî îflas kenî û berê dikananê xo padenî. Qezaya Rayîrê Îpegî ya bajarê Wanî de mîyanê serrêk de 603 esnafê ke Sûka Rûsî ya Pîle de bazirganî kerdênê, dikanê xo padayî. Esnafê Sûka Rûsî ya Pîle, proseso tewr xirabin yê 25 serran cuyenî.
Proseso ke 24ê temuza 2015 de dest pêkerdbî, teşebusê derbe ra dima bi îlankerdişê OHALî bi seyan esnafî mexdûr bîyî.Babete ser o esnaf Zabît Hanoglu, Kenan Olmez û Muhammet Tucîyî qisey kerdî.Zabît Hanogluyî bale ant krîzê ekonomîkî ser û wina va: “Wexto ke turîstî kêmî bibî, herînayîş û rotiş zî kêmî beno. Ekonomîya şarê tîya baş nîya û nêeşkenî nan bîşêrî keyeyê xo. Çimkî bazirganî turîstan ser de bena. Seba başbîyayîşê rewşe, ganî no proseso xirabin bêro wedarnayîş. Esnafê ke cîranê ma bîy seba ke nêeşkayî kîraya xo bidî, berê dikananê xo padayî.”
Erdlerz de keyeyê mi rijîya
Kenan Olmezo ke 2 aşmî yo nêeşkeno kîraya dikanê xo bido, qisey kerd û wina va: “Proseso xirabin ver êdî turîstî nînî. Seba ke ez dêyndarê ti kesî nêba û bieşka kîraya dikanê xo bida, mi banka ra kredî ant. 6 aşmî yo ke ti kes nîno dikanê mi. Ma saya turîstan debara xo kerdênê, labelê nika turîstî çin î. Ma kewtî binê deynan. Erdlerzê Wanî de keyeyê mi rijîya, la reyna zî mi hende zehmetîyî nêant.” Esnafan ra Muhammet Tucîyî zî qala rewşa esnafan kerd û va: “Karê ma heta 7 aşmî ra ver zî hende xirab nêbî. Verê cû hûmara turîstê Îranî zêde bî. Îranijan hetkarîya tewr zêde dayêne ekonomîya Wanî. Ez her aşmî 500 TL kîra dana, labelê nika ra pey rewşa mi çin a ke ez dikanê xo akerde verda û kîra bida.”
101 hezar 612 cayê karî padîyayî
Hukmatê AKPyî ke 15 serrî yo ke îqtîdar de yo û mîyanê nê 15 serran de bin nameyê başkerdişê ekonomî de polîtîkayê ke ameyî meşnayîş, bîyî sebeb ke ekonomîya Tirkîya ameya îflasî ver. Çend serranê peyênan de û bitaybetî teşebusê derbe ra dima polîtîkayê şerî ameyî meşnayîş û no zî bî sebeb ke Dolar û Euro vay bibî. Heto bîn ra xeylê karkerî karî ra ameyî eştiş. Hêzê herînayîşî yê şarî zî kewto duştê tewr cêrî. Goreyê statîstîkê ke Konfederasyonê Hunermend û Esnafanê Tirkîya (TESK) dayo, serra 2016 de pêro pîya 101 hezar 614 esnafî cayê karê xo padayî. Na hûmare 2015 de nizdîyê 97 hezar 715 bî. 3 aşmanê peyênan yê 2016 de her aşme dormeyê 10 hezar esnafan kilît da berê xo ro. Reyna goreyê doneyê TESKî, hûmara esnafan tewr lez Şirnex de kewto. Tena Amed de goreyê doneyan serra 2016 de 10 hezar esnafî cayê karê xo padayî.
DÎHABER / WAN