Soykırım karşıtı insan hakları örgütü, Sol Parti ve Yeşiller Partisi'nin birlikte düzenlediği panele Güney Kürdistan'dan Faili Kürtlerinin Demokratik Birliği'nden Asraf Assad, Milletvekilleri Peyam Ahmed Mohemedmin, Ala Talabani ve Kürdistan Bölgesel Hükümeti'nin Danışmanı, araştırmacı-yazar Adalat Omar konuşmacı olarak katıldı.
İsveç Parlamentosu'nda düzenlenen panelde esas olarak Enfal'in Güney Kürdistan'daki kadınlar üzerindeki ekonomik ve psiko-sosyal etkileri ele alındı.
Omar, Enfal'in kadınlar üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla Kerkük, Hewlêr, Süleymaniye ve Duhok illerinde yaptığı kapsamlı araştırmanın sonuçlarını katılımcılara aktardı. Enfal'ın insanlık tarihinde Kürt halkına yönelik işlenen en büyük suç olduğunu ve en fazla kadınları olumsuz etkilediği değerlendirmesinde bulundu.
Enfal'dan sağ kurtulmayı başaranların çoğunluğunun (yüzde 89,5 oranında) kadınlar olduğunu, kadınlar sayesinde katliamın kapsam ve sonuçlarının belirlendiğini söyledi.
Kadınlar Arap ülkelerine satıldı
Omar, yaptığı araştırmaların, binlerce kadının cezaevlerinde tecavüze uğradığını gösterdiğini, ancak utanma duygusundan çoğunluğunun bu konuyu konuşmaktan kaçındıklarını ifade etti. Enfal sırasında Kürt kadınları ve çocuklarının korkunç trajediler yaşadıklarını, bazı Kürt kadınlarının Arap ülkelerine götürülerek şeyhlere ve gece kulüplerine satıldıklarını belirlediğini aktardı.
Enfal'in Kürt kadınlarının onurlarını aşağılamayı, satarak ve hediye olarak sunarak köleye dönüştürmeyi ve aileleri dağıtmayı hedeflediğini söyledi.
Omar, Enfal'ın ekonomik olarak Kürdistan'ı yıkıma götürdüğü, 4 bin 500 köyün yerle bir edildiğini, üretken Kürt kadın ve erkeklerin edilgen tüketicilere dönüştürdüğü değerlendirmesinde bulundu. Omar ayrıca, Enfal'dan sonra psikolojik hastalıklar ve kişilik bozukluklarının yaygınlaştığına da dikkat çekti. Enfal'ın sadece Kürdistan'ın alt yapısını tahrip etmekle kalmadığını, zorunlu göçe zorlanan Kürtlerden bir kısmının gelenek ve kültürlerini kaybettiklerini, okuma yazma bilmeyenlerin sayılarının arttığını ifade etti.
Enfal unutulmamalı
Omar, Enfal'in soykırım olarak kabul edilmesi, sorumlularının yargı karşısına çıkarılarak cezalandırılmalarını talep etti. Enfal'dan sağ olarak kurtulan kadınların yüzde 73,7'sinin işsiz olduğuna dikkat çekti. Yaşananların unutulmaması ve gelecek kuşaklara aktarılması için Enfal soykırımı ile ilgili tüm bilgi, belge ve istatistiklerin yer alacağı bir ulusal bilgi merkezi oluşturulmasını istedi.
Milletvekilleri Peyam Ahmed Mohemedmin ve Ala Talabani de, Saddam'ın 1981-86 yılları arası Kerkük'ü Araplaştırılmaya çalıştığını, Enfal ile Kürtler biyolojik ve kültürel olarak yok etmeyi hedeflediği tespitinde bulundu.
Gençlere ve çocuklara yönelik katliamlar yapılırken, kadınların öldürülmeyip, tecavüz edildiklerine ve satıldıklarına dikkat çektiler. Bebeklerin ise 50 dinara satıldığını ve 7 bin 500 civarında erkeğin kaybolduğunu belirttiler. Bağdat hükümetinin Enfal'i soykırım olarak kabul edilmesini önemsediklerini belirten milletvekilleri, topraklarından sürülenlerin geri dönmesi için verilen çabaları da yetersiz bulduklarını da ifade ettiler.
MURAT KUSEYRİ / STOCKHOLM