Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan’la yaptığı görüşmede Kürt meselesi için ‘çözüm sürecine’ dönülmesi çağrısında bulunan Almanya Başbakanı Merkel’in, ortak basın toplantısında ‘İslamcı terörist’ ifadesi yüzünden Erdoğan ile yaşadığı polemik ziyarete damgasını vurdu.
Merkel’in derin görüş ayrılıklarını açıkça dile getirmesi, iki ülke ilişkilerinde krizin bitmeyeceğinin işareti sayılıyor. Son bir buçuk yılda 5 kez Ankara’yı ziyaret eden Merkel’in CHP ve HDP ile de diyalogdan yana tavrı dikkat çekti.
Erdoğan rahatsız
Almanya Şansölyesi Angela Merkel’in 10 saatlik Ankara ziyaretinde, insan hakları, basın özgürlüğü ve Kürt sorunu konusunda dile getirdiği eleştiriler Erdoğan cephesinde rahatsızlığa yol açtı. Alman basını ziyareti ‘Türk lideri Erdoğan istediği sonucu alamadı’ sözleriyle değerlendirdi.
Merkel’in ziyaretinde, Ankara ile Berlin arasında ‘terör’den ne anlaşıldığı konusunda derin görüş ayrılıkları olduğu ortaya çıkarken, Berlin, ’’Devlet başkanına yapılan her eleştiriyi ya da toptan toplum kesimlerini terör zannı altında bırakan yaklaşımlar destek beklemesin” mesajını verdi.
‘Islamist terör’ polemiği
Erdoğan’la ‘Islamist terör’ gerilimi yaşamasına karşın Türk Başbakan Binali Yıldırım’la buluşmasında da bu ifadeyi kullanmaktan çekinmeyen Merkel, gerilimi bitirmek için Müslümanlara karşı anlayışla yaklaştıklarını, Almanya’da yaşayan Türklerin din özgürlüğünü ciddi güvenceye almak için çalışmalar yürüttüklerini vurguladı.
Ankara’da krize yol açan ‘Islamist terör’ ifadeleriyle Merkel’in bu mesajı vermeyi özellikle tercih ettiği ve konunun önümüzdeki süreçte gündeme geleceği belirtiliyor.
Alttan aldı
Seçime giden Merkel’in özellikle Suriyeli mülteciler konusunda Türkiye’ye ihtiyacı var ve seçimi kazanıp kazanmaması bu konu belirleyici bir rol oynayacak. Merkel’in bu hassasiyeti göz önünde bulundurarak Ankara’ya yönelik eleştirilerinin dozunu düşük tuttuğu da gözden kaçmadı.
Merkel’in Ankara temaslarını sayfalarına taşıyan Frankfurter Rundschau Gazetesi, “Almanya Başbakanı, Ankara ziyaretinde net konuştu. Merkel, Türkiye Cumhurbaşkanı ile görüşmesinde demokratik temel hak ve özgürlükler ile kuvvetler ayrılığının dikkate alınmasını vurguladı. Bu sözlerle Türk hükümetinin ‘temizleme’ operasyonu ve bu kapsamda sayısız politikacı ve gazetecinin tutuklanmasının yanı sıra Erdoğan’ın başkanlık sistemini getirecek referandum ile yetkilerini artırıp demokratik hakları kısıtlama planlarını eleştirmiş oldu. Bunlar az değil. Yine de insanın damağında yavan bir tat bırakıyor” sözleriyle yorumladı.
Seçim hazırlığı
Frankfurter Allgemeine Zeitung ise Merkel’in Türkiye ziyaretini bir seçim hazırlığı olarak değerlendirdi ve ekledi: ‘’Kısık sesle de olsa belki Erdoğan gibi bir güç adamı üzerinde etkili olmak ve imparatorluğunda kalan son bir gıdım demokrasi ve hukuk devletini kurtarmak için de gidiyor.”
Merkel, iki ülke adalet bakanlıklarının ortak çalışacağını söyledi ancak ilgili davalara ilişkin Türkiye’den somut kanıt istemesi AKP cephesinde rahatsızlığa yol açtı.
Seçime kadar gerginlik
ODTÜ’den Prof. Hüseyin Bağcı, DW Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede, “Türkiye-Almanya ilişkileri hiç bu kadar kırılgan bir dönem yaşamamıştı. Taraflar arasında ekonomik, entelektüel ve siyasi alanlarda büyük bir çatışma yaşanıyor. Merkel’in Türkiye’ye gelişi, Türk hükümetine destekten çok, Erdoğan’ı zor duruma soktu” yorumunu yaptı.
İki ülke arasındaki sorunların Eylül ayında Almanya’da gerçekleşecek seçimlere kadar süreceğini tahmin ediliyor.
CHP’ye OHAL’i sordu
CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu da, Merkel’le 50 dakikalık bir görüşme gerçekleştirdi. Merkel’in görüşmede, “OHAL ortamında referandum sağlıklı mı, sonuç ne olabilir, muhalefete propaganda için eşit hak veriliyor mu, darbe sonrası ne tür kanunlar çıkarılıyor” sorularını yönelttiği öğrenildi.
Kılıçdaroğlu’nun da Merkel’e “Referandumdan hayır çıkaracağız ancak ülkede hiç sağlıklı bir ortam yok, hukuksuzluk her geçen gün artıyor” dediği belirtildi.
Gerçekleri anlattık
Görüşmeye katılan CHP’li Öztürk Yılmaz, “Merkel’in Ankara ziyaretinin sıcak bir atmosferde geçtiği söylenemez. Ankara-Berlin hattında pek çok konuda görüş farklılığı olduğu görüldü. Almanya Türkiye’de neler olup bittiğini anlamaya çalışıyor ama Türk hükümeti her şey sütlimanmış gibi göstermeye çalışıyor. Biz de Merkel’e gerçekleri söyledik, Türkiye’nin kanun hükmünde kararnamelerle yönetildiğini anlattık” diye konuştu. n HABER MERKEZİ
Ankara-Berlin arasında asker krizi
15 Temmuz sonrası Ankara’da başlayan iktidar çatışması sonrasında Almanya’ya sığınma başvurusu yapan Türk subayları, Ankara ile Berlin arasında yeni bir krizi tetiklemek üzere.
Almanya İçişleri Bakanı Thomas de Maiziere, Ankara’nın iltica etmek isteyen Türk subaylarının başvurularının değerlendirilmemesi yönündeki talebini reddetti. Maiziere, “Federal Göç ve Uyum Dairesi kararlarını yasalar çerçevesinde tek başına veriyor. Bu kuşkusuz Türklerin yaptığı başvurular için de geçerli” dedi.
NATO üslerinde görev yapan yaklaşık 40 Türk askeri 15 Temmuz sonrasında Almanya’ya iltica başvurusunda bulunmuştu.
Türk hükümeti, NATO üslerinde görev yapan çoğunu üst düzey subayların oluşturduğu Türk askeri personelini darbe girişiminden sorumlu tuttuğu Fettullah Gülen hareketine mensup olmakla suçluyor.
HDP heyeti: Almanya tavır sahibi olmalı
Almanya Başbakanı Angela Merkel, HDP heyetiyle yaptığı görüşmede tutuklu milletvekilleri, siyasetçileri ve cezaevi koşullarını sordu. Yaklaşık 1 saat süren görüşmede HDP adına HDP Dış İlişkilerden Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Hişyar Özsoy, Mardin Milletvekili Mithat Sancar ve Diyarbakır Milletvekili İdris Baluken katıldı.
Görüşmede HDP heyeti, Almanya ve Merkel’in mülteci sorunu konusundaki politikası eleştirdi. Mülteci sorununun çözümünün bu tür kısa vadeli politikalardan değil bölgesel barışın sağlanmasından geçtiğine dikkat çeken HDP heyeti, Almanya ve AB’nin tavır sahibi olması gerektiğini belirtti.
Merkel’le biraraya gelen HDP heyetinden Mithat Sancar, görüşmenin kendileri açısından olumlu ve önemli görüşme olduğunu belirtti. Sancar, Merkel’in hem ülkenin hem de HDP’nin durumuna ilişkin kendilerinden bilgi aldığını belirterek, ‘’Eş genel başkanlarımızın hapiste olması bile her şeyi özetliyor. Merkel, yaşadığımız sıkıntıları gördü ve bizi yakından izleyeceği mesajını verdi. Almanya’nın Türkiye’deki gerçekleri öğrenmeye çalışması bizim için önemliydi” dedi.
Baluken cezaevini anlattı
Merkel’in ısrarla görüşmek istediği HDP’li Baluken’den de bilgi aldığını söyleyen Sancar, “Henüz 3 gün önce tahliye olan Sayın Baluken de hem cezaevindeki durumunu hem de tutuklama nedenleri ve sürecine dair bilgilendirmeler yaptı“ dedi.
HDP’nin mesajları
Sancar, görüşmede ele alınan konulara dair şunları aktardı:
Anayasa sürecinin demokratikleşmeden yoksun bir şekilde yürütüldüğünü, referandum sürecine de son derece baskıcı ve yasakçı ortamda girildiğini, bütün bunların da hem iç hem de dış barışı tehdit ettiğini aktardık.
Eğer gerçekten mülteci sorununa kalıcı çözüm bulunmak isteniyorsa Türkiye’de Kürt sorununun barışçıl çözümünün şart olduğunu kendilerine söyledik. Bu çözümün aynı zamanda Rojava’yı, Kuzey Suriye’yi de doğrudan etkileyeceğini söyledik.
Kürt sorunu barışçıl yoldan çözmek için bir girişimin olursa hem Türkiye hem de Rojava’nın doğal bir güvenli bölge haline geleceğini belirttik.
Merkel-Erdoğan görüşmesi gergin geçti
Görüşmeye ilişkin dihaber’e bilgi veren HDP’li Hişyar Özsoy, görüşmeden edindikleri izlenime göre Merkel’in Erdoğan ve Binali Yıldırım ile yaptığı görüşmelerin de gergin geçtiğini söyledi.