Açmaz yüzleşmeyle aşılacak
Baluken, "Tarihsel bir yüzleşme ve hakikatleri araştırma konusunda gerekli adımlar atılmadığı müddetçe bu acılar bu tarz kullanım alanı olarak kalmaya devam edecektir. Dolayısıyla Osmanlı İmparatorluğu tüzel kişiliğinin var olduğu dönemde yaşanmış olan bu katliamın her yönüyle araştırılması gerekmektedir. Böylesi bir araştırma var olan istismar alanlarını yok etme gücüne sahip olacaktır. Bunun yanı sıra tarihle yüzleşme ve gerçeklerin açığa çıkması ilerisi için de daha iyi bir yaşam inşasında önemli roller oynayacaktır. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti devletinin bu konuda siyasi olarak yaşadığı açmazın, yüzleşme ve gereklerini yerine getirmekle aşılacağı da aşikârdır" dedi. Baluken, 1915 yılında yaşananların açığa çıkarılması için kapsamlı bir Meclis araştırmasına ihtiyaç olduğunu ifade ederken, dönemin arşivlerine ulaşma, dönemin konjonktürel siyasi kararlarının tahlil edilmesi, toplumsal hafızada yer alan gerçeklerin açığa çıkarılması için alan çalışması yapılması, dönemin ilgili uluslararası belgelerinin açığa çıkarılıp incelenmesi için Meclis Araştırması açılmasını talep etti.
ANKARA
Ermenilerden özür dile
Almanya Kürt Dernekleri Federasyonu, (YEK-KOM), Demokratik Toplum Kongresi (DTK) ile Barış ve Demokrasi Partisi (BDP), Türkiye'nin Ermeni soykırımını kabul etmesini istedi.
Kürt kurumları, Ermeni soykırımının 98. yıldönümü dolayısıyla yazılı açıklama yaptı. YEK-KOM, 1915 yılında, Ermeni halkına yönelik katliamın acısının günümüzde de devam ettiğini kaydederek, yaşanan trajenin son bulması için tarihle hesaplaşılması gerektiğini vurguladı. Ermeni katliamının dünyanın en trajik soykırımlarından birisi olduğu belirtilen açıklamada, "Ermeni halkı bölgenin en eski ve kadim halkıdır. Ancak bu inkarcı ve soykırımcı zihniyet, bu kadim halkı ordada kaldırmak için katliamlarda, bulunmuştur. Bu gelenek günümüzde de, devam ediyor. Bu zihniyet terk edilmeli. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, başta Ermeni katliamı olmak üzere, Alevi, Êzîdî ve Asuri katliamlarıyla yüzleşmeli ve bu halklardan özür dilemelidir. Devlet en kısa zamanda tarihihiyle yüzleşmeli ve Ermeni soykırımını kabul etmeli” denildi.
'Tehcir Türkiye'nin ayıbı'
DTK, Ermeni soykırının Türkiye'nin ayıbı olduğunu belirtti. İttihat Terakkici, tekçi zihniyet anlayışının, 98 yıl önce 24 Nisan 1915'te Ermeni katliamı ve tehciri ile tarih sahnesinde kendini gösterdiğini belirten DTK, "Ermeni katliamı ve tehcir aynı zamanda farklı kimliklere, kültürlere yönelik katliamların ve tehcirlerin de habercisi olmuştur" dedi. Ermeni tehcirinin Türkiye'nin ayıbı ve utancı olduğunu belirten DTK, "Bu ayıptan kurtulmak ve utanç tablosunu ortadan kaldırmak için Ermeni halkından özür dilenmelidir. Bir daha benzer trajedilerin yaşanmaması için yüzleşme gerçekleşmeli hakikatler açığa çıkarılmalıdır" çağrısında bulundu.
'Saygıyla anıyoruz'
BDP Genel Merkezi de bir açıklama yaparak 1915 Ermeni soykırımını kınadı. Soykırımın travma ve acıları, toplumsal hafızalardaki yerini koruduğunu, Türkiye'nin toplumsal vicdanların temizlenmesi için 20. yüzyılın bu en büyük soykırımıyla yüzleşmediğini belirten BDP, "Türkiye kendi tarihiyle hesaplaşmamış, soykırım gerçeğini kabul ederek Ermeni halkından özür dilememiştir" dedi. Dersim, Ağrı, Maraş, Çorum, Sivas ve Roboskî katliamlarına da dikkat çeken BDP, "Bugün de farklı kimlik, kültür ve inançlara yönelik tehditler devam etmektedir. Ancak Türkiye halklarının, gelişen demokratik çözüm sürecinde bir kere daha görülen barış, kardeşlik ve özgürlük temelindeki ortak iradesi, benzeri olayların yaşanamayacağının umut ifadesidir" dedi. Türkiye’yi tarihle yüzleşmeye, kendi geçmişiyle hesaplaşmaya ve büyük acılar yaşayan Ermeni halkından özür dilemeye çağıran BDP, "Yeni acıların yaşanmaması umuduyla Ermeni soykırımı kurbanlarını saygıyla anıyoruz" dedi.
1915 soykırımdır
Ermeni soykırımın 98. yılında İstanbul, Adana, Amed ve Urfa'nın da aralarında bulunduğu birçok yerde anma törenleri düzenlendi.
1915 soykırımında merkez cezaevi olarak kullanılan, Ermeni aydınların ölüme gönderilmeden önce bir süre tutulduğu Türk-İslam Eserleri Müzesi önünde anma düzenledi. İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Irkçılık ve Ayrımcılığa Karşı Komisyonu tarafından düzenlenen eyleme, 24 Nisan anması için Türkiye'ye gelen uluslararası delegasyon, İsveç Asuri Gençlik Federasyonu temsilcisi Şabo Boyacı, HDK, DSİP, ÖDP ve BDP, Nor Zartonk temsilcileri de katıldı. İnsan hakları savunucuları, katledilen Ermeni aydınların fotoğraflarını ve "1915 soykırımdır. Soykırım insanlık suçudur" yazılı pankartı yere serdi, üzerine karanfiller bıraktı. Şimdi tadilatta olan müzenin girişine soykırım sırasında Anadolu'dan silinen Ermeni köylerinin isimlerinin olduğu listeler asıldı. Bu liste, sesli bir şekilde okundu.
Komisyon adına konuşan Av. Eren Keskin, Türk-İslam Müzesi'nin, İstanbul'daki "suç mahalleri"nden biri olduğunu söyledi. Keskin, soykırımı unutturmamak ve katledilenleri yerinde anmak için her 24 Nisan'da buraya geldiklerini hatırlattı. Keskin, soykırımın, soykırımın inkarıyla sürdüğünü söyledi, Samatya'da Ermeni kadınlara yönelik saldırıları, Sevag Şahin'in soykırımın yıl dönümünde askerlik yaptığı sırada öldürüldüğünü hatırlattı. Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne de, Türkiye toplumuna seslenen Keskin, "Soykırımı tanıyın. El konulan malları iade edin, bütün maddi ve manevi zararları telafi edin. Dünyanın dört bir yanına yayılmış bu toprağın çocukları olan Ermenilerin anayurtları üzerindeki haklarını tanıyın. Soykırım tanınmadıkça, işlenen suçlarla yüzleşilmedikçe, bu topraklara barış da gelmez, demokrasi de gelmez, adalet de gelmez. Soykırımın tanınmaması, yeni soykırımlarım olabileceğinin teyididir" diye konuştu.
Adana'da Halkların Demokratik Kongresi(HDK) üyeleri, Amed'in Ergani ilçesinde Demokrasi Platformu, Urfa'da ise Halkların Demokratik Partisi(HDP) üyeleri basın açıklamalarıyla soykırımda yaşamını yitirenleri andı.