Êzîdîlerin kutladığı Êzî bayramı etkinliğine katılanlar, Êzîdî halkının Kürt özgürlük hareketi etrafında bir araya gelmesi gerektiğini belirterek, “Eğer PKK gerillası Şengal’de olmasaydı yüzbinlerce insanımız katledilirdi” dedi.
ERKAN GÜLBAHÇE / SAARBRÜCKEN
Êzîdî inancına göre; yaratıcının 1001 adı var, “Êzda veya Êzî”. Bundan dolayı en önemli bayramlarına Êzî ismini vermişler. Dünya’nın oluşum günü. Êzîdîlerin temel dini ve toplumsal değerlerinden birisi olan ve “Büyük Oruç Bayramı” olarak da bilinen Êzî Bayramı kadim Êzîdî halkı tarafından binlerce yıldır kutlanıyor. Êzîdîler her yıl 3 hafta boyunca 9 gün oruç tutup ardında Êzî Bayramı’nı kutlarlar. Êzîdî inancına göre oruç tutulan günlerde gün boyunca güneşin doğuşundan batışına kadar hiçbir şey yenilmez ve içilmez. Oruç günlerinde kötü konuşulmaz, adeta bir inziva hali yaşanır. Küskünler barışır. 9 günlük orucun ardından gelen ilk cuma gününde ise Êzî Bayramı kutlanır. Almanya’nın Saarland eyaletinde Êzî bayramı vesilesi ile gerçekleşen kutlama etkinliğinde bayramı ve Êzîdîlere yönelik soykırım saldırılarını Êzîdî Şêxi Ferit Nebo, Civaka İslamîya Kurdistan’dan Mele Boti, Sîwana Jinên Êzîdî üyeleri Kasım Ağırman ve Zero Ağrıman ile Cejna Êzî’yi konuştuk.
Acıları yüreğimizde hissediyoruz
Efrînli Êzîdî Şêx Ferit Nebo: Êzî bayramı bizim çok önemli günlerimizden bir tanesi. Sağlık sorunları olmayan her bireyin, oruç tutabilecek herkesin üç haftada 9 gün oruç tutması gerekir. Üç hafta boyunca her hafta tutulan orucun üç günü Allah için, üç günü Şêx Şems ve üç günü de Êzîdî halkı için tutulur.
Şengal’de yaşanan katliam ve sonrasında yaşanan gelişmelerde en büyük yarayı Êzîdî halkı aldı. Şengal katliamından sonra Şengal’de ilk kez toplu Êzî bayramı kutlaması gerçekleşti. Êzî bayramını buruk ve kırık bir kalp ile kutluyoruz. Şengal katliamı daha çok taze. Şengal’de kaçırılan kızlarımız, kadınlarımız hala kayıp. Onların acısını yüreğimizden hissederek Êzî bayramını kutluyoruz. Efrîn’li bir Şêx olarak sadece Êzîdîlere değil tüm insanlığa karşı işlenen suçlarda acıyı yüreğimin en derininde hissediyorum. Bundan dolayı gerek Êzîdî halkına ve gerekse de Kürdistan’ın her tarafında yaşanan acıları tüm Kürdistanlıların benim gibi yüreğinde hissettiğine inanıyorum. Dört parça Kürdistan’da olduğu gibi Êzîdî halkı da çok zorlu bir süreçte geçiyor. Katliamlar ve kayıplarımız bize acı verse de, bunlara karşı bir direniş de var. Bu katliamlar sonucu binlerce Êzîdî yerinden yurdundan uzakta yaşıyor. Çadırlarda yaşayan halkımıza herkesin elini uzatması gerekiyor. Avrupa’daki halkımız ülkedeki inşalarımızın halini anlayarak hareket etmesi gerekiyor. Bundan dolayı da kimin eline ne geliyorsa ülkede çadırlarda, kamplarda kalanlara yardım etmesi gerekiyor. Bu vesile ile Avrupa’daki halkımızın ülkedeki insanlarımıza yardımcı olacağına olan inancımı belirtmek istiyorum.
Fermanlar boşa çıktı
Zekiye Ağırman: Êzî bayramı vesilesi ile Êzîdî halkına çağrım. Aramızdaki sorunları bir kenara bırakarak ittifakımızı kuralım. Ancak bu şekilde dinimizi geleceğe bırakabiliriz. Eğer biz ittifakımız kuramazsak korkarım ki dünya insanlığın içerisinde eriyip gideceğiz. Êzîdî halkını şunu iyi bilsin her geçen gün azalıyoruz. Biz Êzîdîler denizde bir damlayız. Eğer bu damlaya sahip çıkamazsak yok olur gideriz.
Şu ana kadar Êzîdî halkı için 74 ferman uygulandı. En son Ferman da 2014 yılında Şengal’de gerçekleşti. Ama hiçbiri amacına ulaşmadı. En önemli ve tehlikeli ferman da beyaz fermandır. Yani beyaz katliamdır. Ve bu en tehlikeli fermanı Êzîdîler kendilerine uyguluyorlar. Birliklerini kurmadıkları için erime ve yok olma ile karşı karşıyalar. Êzîdî halkı dostunu ve düşmanını iyi bellemeli. Eğer PKK gerillası Şengal’de olmasaydı yüzbinlerce insanımız katledilirdi. Kürt Halk Önderi olmasaydı Êzîdî halkı yok olma ile karşı karşıyaydı. Kürt halkını ve özelde ise Êzîdî halkını dirilten Kürt halk Önderi Abdullah Öcalan’dır. Kürt Halk Önderinin dediği gibi “Êzîdîler kendi kendilerini korumalı. Koruma reflekslerini geliştirmeli.”
‘Önceden Êzîdîyiz diyemiyorduk’
Zero Ağırman: Ülkedeki bayramlarımız çok farklıydı. Sabah erkenden kalkılır tüm hazırlıklar yapılırdı. İnsanlarımız kendi aralarındaki küskünlüğü sorunları bir tarafa bırakır Êzî bayramını coşku ile kutlardı. Êzî bayramı birliğimizin ittifakımızın sembolüydü. 7 gün boyunca bayramımızı kutlardık. Belki imkanlarımız çok kasıtlıydı ama sıcak bir ortam vardı ve insanlarımız amasız fakatsız birlikte hareket ederdi.
Bugün Avrupa’da topraklarımızda binlerce kilometre uzakta bir araya gelip yine Êzî bayramını kutluyoruz. İmkanlarımız ülkedeki imkanlardan kat be kat daha fazla. Ancak ülkede bayramlarımızda aldığımız hazzı Avrupa’daki bayramlarda alamıyoruz. Êzîdîler Kürt Halk Önderi ve PKK’nin etrafında birliğini sağlamalıdır. Kürt Halk Önderi ve PKK hareketi sahneye çıkmadan önce biz Êzîdîyiz diyemiyorduk. Kendimizi saklardık. PKK’den önce bir şehire gidemiyorduk. Hastamızı hastahaneye götüremiyorduk. Ne yazık ki biz Êzîdîlere “katli helaldir” deniyordu. PKK sayesinde alanlara çıkıp biz Êzîdîyiz diyebildik. PKK çıktığı günden şimdiye kadar Katliamlara karşı Êzîdîleri korudu ve kolladı. En son Şengal’de gerçekleşen katliama karşı PKK ve gerilla can siperane direndi. Êzîdîler katledilmesin diye kendi canlarını verdi. Bundan dolayı biz Êzîdîler PKK’ye karşı borçluyuz.
Bir araya gelmeliyiz
Melle Boti: Êzîdîler Kürt halkının bir parçası. Kendi inançlarına göre kendi dinlerini kutluyorlar. Biz de Kürdistan İslami hareketi (CİK) olarak Êzîdîlerin kutladığı Êzî bayramının coşkusunu Êzîdîler ile birlikte kutlamak için bayramlaşmaya katıldık. Bütün dinlerin temelinde insanlığa hizmet var. Bütün dinler adına kutlanan bayramlar da aynı amaçla kutlanıyor. Müslümanların tutuğu oruç ile Êzîdîlerin tuttuğu oruç aynı anlamı taşıyor. İkisinin temelinde de ihtiyaç sahibi insanların halinde anlama, Allaha bağlılık ve birliğe hizmet için varlar. Geçmişte ulusala bilinçte uzak olmamızdan dolayı Êzîdî halkı büyük acılar yaşamış. Kürt özgürlük hareketi geliştikçe Kürt Rönesans’ını da gerçekleştirdi. Kürt Özgürlük Hareketi sayesinde Kürdistan’ın farklı inançlarından insanlar çok daha kolay bir araya gelebiliyorlar. Bayramlar, kardeşliğin, dostluğun ve barışın gelişmesine katkı sunuyor. Bundan dolayı da Êzî bayramının Kürt halkının birliğini kurma, özgürlüğüne ulaşma ve barışı getirmeye vesile olması dileğimi tekrarlamak istiyorum.