Freedom House: Sofya Alağaş siyasi olarak hedef

• Sofya Alağaş’a verilen hapis cezasını siyasi hedef alma ve basın özgürlüğünün ihlali olarak tanımlayan Freedom House, Jinnews’in PKK/KCK kontrolünde olmadığını, mahkeme kararının AİHS'yi açıkça ihlal ettiğini belirtti.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partili (DEM Parti) Sêrt Belediye Eşbaşkanı Sofya Alağaş, 29 Ocak'ta görevden alınarak yerine kayyum atandı. Sofya Alağaş, belediye eşbaşkanı seçilmeden önce gazetecilik faaliyetleri gerekçe gösterilerek yargılanıyordu. Hakkında açılan davanın 28 Ocak 2025’te görülen duruşmasında Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi, Sofya Alağaş'a “örgüt üyesi olmak” iddiasıyla 6 yıl 3 ay hapis cezası verdi. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşınan davada avukat Resul Tamur’un talebiyle birlikte Freedom House hukuki görüş sundu.

Yapılan soruşturma haksız

Freedom House'un Avrupa ve Amerika'da insan hakları hukuku uzmanı bir hukuk firmasına hazırlattığı 29 sayfalık hukuki metin, dava sürecini baştan sona inceliyor. Metnin giriş bölümünde, Sofya Alağaş'a yönelik soruşturmanın zaten haksız olduğu, belediye eşbaşkanlığı seçildikten sonra hızlandırıldığı ve güvenilir olmayan tanık ifadeleriyle desteklendiği vurgulanıyor. Savcılığın PKK üyeliği iddialarını destekleyecek somut delil sunmadığı halde mahkemenin uzun hapis cezası verdiği belirtiliyor. Görüş, tüm bu gelişmelerin ceza yargılamasının iddia edilen amacının ötesinde, Sofya Alağaş'ın siyasi görüşleri nedeniyle hedef alındığını gösterdiğini ifade ediyor.

Adil yargılanma hakkı ihlal edildi

Dava sürecinde ciddi usul ihlalleri de dikkat çekiyor. Soruşturmada gizlilik kararı olmamasına rağmen avukatların dosyaya erişimi engellendi. Gizli tanık K8Ç4B3L1T5'in ifadeleri avukatların haberi olmadan duruşmada dinlendi. Bu tanığın başka bir davada "devlet adına çalıştığını" itiraf ettiği hatırlatılıyor. Mahkeme, tanık kimliklerinin gizliliği için somut ve gerçek gerekçe göstermedi. Bu durum, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 6. maddesindeki adil yargılanma hakkını doğrudan ihlal ediyor.

Jinnews kadınların sesi

Mahkeme kararında Jinnews’in yayınladığı bazı haberler suç delili sayılmıştı. Ancak Freedom House'un hazırlattığı metinde, JINNEWS'in PKK/KCK tarafından kontrol edildiği veya geniş ölçüde etkilendiği iddiasının hiçbir temeli olmadığı net bir şekilde ortaya konuyor. Ajans, kadınlara ses veren haber portalı olarak tanımlanıyor. Geleneksel erkek merkezli haberciliği sorgulayan, tartışmalı konuları gündeme taşıyan ve geniş yelpazede görüşlere yer veren bir yapıya sahip olduğu belirtiliyor. Görüşte, mahkemenin sadece çok küçük bir haber kümesini seçerek ajansı yanlış temsil ettiği vurgulanıyor. Yayınların tamamı incelendiğinde JINNEWS'in kamuoyunu ilgilendiren konuları haber değeriyle ele aldığı, farklı bakış açılarını okuyucuya sunduğu ve meşru tartışmalara katkı sağladığı ifade ediliyor.

Doğrudan sansür uygulanıyor

Mahkeme kararında suç unsuru olarak gösterilen haberler tek tek ele alınıyor. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın tecrit koşullarını eleştirmek, özgürlüğünü talep etmek veya "Kürt halkının lideri" olarak anılması meşru siyasi görüş olarak kabul ediliyor. AİHM'nin benzer davalarda bu tür ifadelerin şiddete teşvik etmediğine hükmettiği örneklerle destekleniyor.

"Kürtleri kimyasallarla yok edemezsiniz" başlıklı haberin savaş suçu iddialarını aktardığı, sanatçıların açıklamalarını içeren haberlerin kamu tartışmasına katkı sunduğu belirtiliyor. PKK amblemleri, bayraklar veya fotoğrafların bağlam içinde şiddete teşvik etmediği, haber değeri taşıyan unsurlar olduğu vurgulanıyor. Yayınlanmamış materyallerin cezalandırılması ise doğrudan sansür olarak nitelendiriliyor.

Sunulan görüşte verilen cezanın orantısız ve ağır olduğu, gazetecilerde oto-sansürü zorunlu kılacağını belirtiyor. PKK bağlantısı iddiasının dolaylı ve yetersiz olduğu, TCK 314. madde için gerekli kasıt ve bağlantının kanıtlanmadığı ifade ediliyor. Gizli tanık delillerinin usulsüzlüğü nedeniyle AİHS'nin 7. maddesindeki "kanunsuz ceza olmaz" ilkesinin de ihlal edildiği savunuluyor. HABER MERKEZİ