Gastroskopi üst sindirim sistemi tahlilidir. Üst sindirim sistemi yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağını kapsamaktadır. Muayene kameralı bir hortum (endoskop) ile yapılmaktadır. Hortum ağız boşluğundan ya da burundan yemek borusuna, oradan da mideye ve bağırsağa indirilmektedir. Sindirim organlarında normal olmayan (yani patolojik olan) durumları tespit etmek için sindirim organlarının açılmasını sağlayan hava verilir.
Gastroskopi esnasında gerektiğinde doku numuneleri de alınır. Doku alma işlemi genelde ağrısızdır. Ancak görüntüleme sistemi, yani hortumun salınması rahatsız edici olabilir. Bu nedenle boğaza uyuşturucu etkisi olan sprey sıkılır. Bunun yanında damardan hafif bir sakinleştirici ve gerekirse ek olarak ağrı kesici verilir. Nadir durumlarda kısa süreli narkoz da uygulanmaktadır. Kullanılan sakinleştirici ilaçların başında Propofol ve Midazolam gelmektedir. Propofol'un etki süresi kısa olduğundan dolayı hastalar çabuk uyanmaktadır. Midazolam'ın etki süresi daha uzundur. Ondan dolayı hastalar daha uzun gözetim altında tutulmaktadır. Doktorların hangi ilaçları kullanacaklarını, bunların risklerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları prosedür öncesi hastalar ile detaylı olarak konuşması gerekir. Bazen prosedür esnasında doku örneği alma dışında tedavi uygulaması da yapılmaktadır, örneğin poliplerin alınması veya yemek borusundaki damar genişlemesine dönük işlemlerin yapılması.
Elbette üst sindirim sistemindeki bazı hastalıkları daha az rahatsız edici olan röntgen, ultrason, tomografi vb tetkikler ile tespit etmek mümkündür. Ancak bunlar sindirim sisteminin doğrudan görüntülenip doku örneğinin alınmasına müsaade etmez. Ki bazı görüntüleme metotlarında kısmen de olsa ışına maruz kalma söz konusudur. Işınların da özellikle uzun vadeli olarak yan etkileri vardır.
Alınan dokuların tahlili ile birlikte çoğu zaman tanıyı koymak mümkündür. Ancak her tıbbi yöntemde olduğu gibi gastroskopi için de bunun garantisi yoktur. Fiziksel özellikler (yemek borusunda daralma vb) veya teknik sorunlar tetkikin sonuç alıcı olmasını engelleyebilir. Bu durumda başka yöntemlere geçiş yapılması gerekir. Bulgulara göre kontrol amaçlı muayeneler, cerrahi dahil farklı tedaviler gerekli olabilir.
Haftaya da gastroskopinin risklerini aktaracağım.