Dünyada 211 gazeteci tutuklu
Gazetecileri Koruma Komitesi’nin (CPJ) dün yayımladığı raporu, 2013 yılında dünyadaki hapis gazetecilerin yarısından çoğunun Türkiye, İran ve Çin’de olduğuna işaret ediyor. 2013 yılında mesleki faaliyetlerinden dolayı hapsedilmiş 211 gazeteci tespit eden CPJ, bunun 232 gazetecini hapiste olduğu 2012’den sonra kayda geçen “en kötü ikinci yıl” olduğunu belirtiyor. Raporda dikkat çeken bir başka ayrıntı da, dünya çapında 124 gazetecinin, hükümeti devirme veya ‘terörizm’ gibi devlete karşı işlenen suçlar kapsamında hapise atıldığı bilgisi oldu.
Yarısını üç ülke hapsetti
Rapora göre, Türkiye, İran ve Çin’de toplam tutuklu gazeteci sayısı, dünyadaki toplamın yarısından fazlasını oluşturuyor. Ankara, Tahran ve Pekin hükümetlerinin gazetecilere karşı “hoşgörüsüz tutum” içinde oldukları ifade edilirken bu üç ülkede hapisteki gazeteci sayısının toplam 107 olduğu açıklandı.
Türkiye’de 40 gazeteci
Tutuklu gazeteciler listesinde ise Türkiye yine birinci oldu. CPJ raporuna göre, Türkiye cezaevlerindeki gazeteci sayısı, bazılarının tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edilmeleriyle, 49’dan 40’a indi. Ancak CPJ, yine de Türk yetkililerin halen, KCK operasyonu kapsamında gözaltına alınan onlarca Kürt gazeteciyi Terörle Mücadele Kanunu suçlamaları dahilinde, başka gazetecileri ise hükümet karşıtı komplolara karıştıkları iddiasıyla hapiste tuttuğuna dikkat çekti.
Diğer ikisi Çin ve İran
İran’da tutuklu gazeteci sayısı 45’ten 35’e gerilerken, Çin’deki tutuklu sayısının geçen yıl ile aynı (32) olduğu açıklandı.
Suriye’de 30 gazeteci kayıp
Gazetecileri hapseden ülkeler arasındaki ilk 10 sıranın geri kalan basamaklarında Eritre, Vietnam, Suriye, Azerbaycan, Etiyopya, Mısır ve Özbekistan’ın bulunduğu belirtildi. Suriye’de Beşar Esad rejiminin hapiste tuttuğu gazeteci sayısının geçen seneden bu yana 15’ten 12’ye düştüğünün altını çizen CPJ, ancak bu listenin kaçırılan ve silahlı grupların elinde oldukları sanılan gazetecileri kapsamadığını açıkladı. CPJ’nin verilerine göre, en az 30 gazeteci Suriye’de kayıp ya da kaçırıldı.
Darbe sonrası Mısır
Mısır’da 2012 yılında hapiste hiç gazeteci yokken bu yıl beş kişinin cezaevinde olduğunu belirten CPJ, Müslüman Kardeşler üyesi Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin 3 Temmuz 2013 günü devrilmesinden sonra göreve gelen ordu destekli hükümetin düzinelerce yerel ve yabancı gazeteciyi gözaltına aldığını ancak bu gazetecilerden birçoğunun serbest bırakıldığını duyurdu.
Basın için kötü bir yıl
Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF) de 2013 yılı bilançosunu açıkladı. RSF’nin 2013 yılı raporunda 60 kadar basın çalışanının tutuklu olduğu Türkiye’de şu an en az 29 gazeteci ve medya mensubunun yaptıkları iş nedeniyle hapiste bulundukları belirtiliyor. CPJ raporunda bu sayı 40 olarak belirtilmişti. Aradaki fark RSF’nin tutuklu basın çalışanlarından bazılarını “gazeteci” saymamasından kaynaklanıyor.
Eleştiren ‘terörist’ ilan ediliyor
Raporda Türk yargısının aşırı güvenlik endişeleri nedeniyle haber alma özgürlüğü ve hukuk devleti ilkelerine gereken saygıyı göstermediği, katı yasaların da yardımıyla mahkemelerin eleştirel gazetecileri hemen ‘terörist’ diye damgalayabildiğine dikkat çekildi.
Barış sürecine rağmen aynı
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın Newroz’daki çağrısıyla başlatılan barış sürecine atıfta bulunan raporda şu ifadeler yer alıyor: “Terörle mücadele yasalarındaki temkinli reformlar ve Kürtlerle yürütülen tarihi barış süreci, Türkiye’nin dünyada en fazla gazetecinin hapiste bulunduğu ülkelerden biri olmasında bir şey değiştirmemiştir. Ülkedeki demokratik kurumlar ve canlı, çok çeşitli medya ortamı göz önüne alındığında bu paradoks olarak görünmektedir.”
Sistematik yönelim var
Raporda ayrıca polisin Gezi olaylarında sistematik olarak medya mensuplarına karşı harekete geçtiği de belirtiliyor.
Kaçırılanların sayısı ikiye katlandı
RSF’nin 2013 yılı bilançosunda dünya genelinde iş başında öldürülen gazetecilerin sayısında hafif düşüş yaşandığına, buna karşın kaçırma vakalarının iki kat arttığına dikkat çekiliyor. Rapora göre görev başında öldürülen gazeteci ve blogcu sayısı 2012 yılında 135 olarak kaydedilirken bu sayı 2013’te 110’a geriledi. Bunlardan 71’i görevi başında öldürülen gazeteciydi. 2012 yılında kaçırılan gazeteci sayısı 38 iken bu sayı 2013’te 87’ye yükseldi.
En tehlikeli ülke Suriye
Dünyada gazeteciler için en tehlikeli ülke 2013’te Suriye oldu. İç savaşın sürdüğü ülkede 10 profesyonel muhabir ve 35 vatandaş gazetecisi hayatını kaybetti.
Hindistan ve Filipinler ilk beşte
Dünyada en fazla gazetecinin hapiste bulunduğu ülkeler arasında Türkiye dışında Çin, Eritre, İran ve Suriye bulunuyor. Dünyanın gazeteciler için en tehlikeli ülkelerinde ilk beşe bu yıl Hindistan ve Filipinler de eklendi. Somali ve Pakistan ise ilk beşte yer almaya devam etti.
HABER MERKEZİ