
DEVRİMCİ HAMLE - 2
Kürt Özgürlük Hareketi’nin 1 Haziran 2010 tarihinde, başlattığı ‘4. Stratejik Dönem’le birlikte, Devrimci Halk Savaşının hazırlıkları da başladı. Gerillanın alan tutma ve ‘vur-kal’ taktiği gittikçe gelişti. Ardından 2012 Mayıs ve Haziran ayları boyunca hareketliliklerini şehir merkezine doğru kaydıran gerilla birlikleri artık hamle için hazır hale gelmişti. Birçok stratejik tepeye uçaksavar bataryaları, havan topları ve tanksavarlar yerleştiren gerillalar, sabotaj eylemleri için de yoğun hazırlık içindeydiler. Tarih 23 Temmuz’u gösterdiğinde ilk gerilla birliği Gerdiya-Şemzinan yoluna inmişti bile. Ordu güçleri diğer eyaletlerde yaşanan rutin yol kontrolü olduğunu düşünerek müdahale etmek istedi. Türk ordusuna bağlı iki Kobra tipi helikopter gerillaların hava savunma bataryalarınca geri püskürtüldü.
Yaşananların, gerillanın son dönemde yoğunlaşan yol kontrollerinden birisi olmadığı bir sonraki gün anlaşılacaktı. 24 Temmuzda sabah saat 05’te Şemzinan alayına yönelik gerilla topçu atışları başladı. Saat 09’da gerillalar yeniden Şemzinan-Gerdiya yoluna indi ve saat 15:30’a kadar kimlik kontrolü yaptı. Olay yerine müdahale etmek isteyen özel harekat birliği gerillalarca fark edilip vuruldu. Saat 17:00’ye kadar süren çatışmada ordu 14 kayıp verdi. Çatışma bölgesine müdahale etmek isteyen Kobra tipi bir helikopter saat 15:30’da gerillalarca vuruldu, helikopter daha sonra Salara-Bêgozê köyleri arasında düştü. Takviye konvoyuna ise gerillalar bir sabotaj eylemi yaptı, Türk ordusu 3 askerini kaybetti. Konvoy geri çekilmek zorunda kaldı.
Ordu köyleri boşalttı
Çatışma alanı kobra, savaş uçakları ve obüs, havan toplarıyla saat 20:30’a kadar yoğun bir şekilde dövüldü. Bu saldırıda 4 HPG gerillası yaşamını yitirdi. Gerdiya’da bunlar yaşanırken saat 12:00’de Şemzinan merkezinde bulunan komando tugayı gerillaların ağır silah bataryaları tarafından akşam saat 19’a kadar dövüldü. İlk günkü çatışmalardan sonra Nehrê, Bêgirdê, Nêrkola, Navreza köyleri Türk ordusu tarafından boşaltıldı.
25Temmuzda da 30 km’lik alanda başlayan yol kontrolü gün boyunca devam etti. Gerillalar, güzergahı kullanan araçları durdurdu, kimlik kontrolü ve eylem propagandası yaptı. Saat 12’den 19’a kadar süren bir taarruz başlatan gerillalar, Şemzinan alayını aynı zamanda ağır silah ateşine tuttu. Gerillalar, Şemzinan tugayını da saat 14’te yarım saat boyunca ağır silahlarla vurdu. Türk ordusu yaşadığı çaresizlikten kaynaklı çatışma bölgesini gün boyunca ağır silahlarla dövdü.
Şemzinan’da gerilla asayişi
26 Temmuz sabahı Şemzinan-Gerdiya yoluna HPG ve KCK bayrakları asarak asayiş kuran gerillalar, toplanan halka eylemlerini ve Kürt halkının içerisinde bulunduğu tarihi süreci anlatarak halkı bilinçlendirme faaliyeti yürüttü. Yol kontrolü akşam saat 19’a kadar sürdü.
Gerillalar aynı gün Hakkari’nin Şemdinli İlçesinde bulunan Tugay Komutanlığı’na yönelik eylem yaparken, akşam saatlerinde ise Garê(Tekeli) taburuna yönelik YJA Star gerillaları eylem gerçekleştirdi.
YJA STAR ‘Kararlıyız’ dedi
26 Temmuz’da YJA Star Anakarargah Komutanlığı bir bildiri yayınladı; bildiride: “…YJA Star kadın gerilla gücü olarak fedai direniş çizgisinde mücadeleyi yükselterek zafere ulaştırmada başarma iddiamızın büyük ve kararlılığımızı dost-düşman herkes bilmelidir.” Olup bitenleri Türk medyası Başbakan Erdoğan’ın bizzat talimatıyla görmezden gelirken; Kürt medyası ise operasyona çıkan ordu güçlerine yönelik gerillaların eylemler gerçekleştirdiğini ifade ediyordu. Ancak HPG’den gelen ilk açıklama durumun çok daha farklı olduğunu gözler önüne seriyordu.
HPG: Denetim bizde
23 Temmuz’dan beri Şemzinan’da gelişen Şehit Rubar Mardin- Şehit Rozerin Piran Devrimci Harekatı’nı değerlendiren HPG Askeri Konsey üyesi Kemal Garzan, durumu şu sözlerle özetliyordu: “Şemzinan’da geliştirdiğimiz harekat, devrimci bir operasyondur. Bir kuşatmadır.”
Garzan, ordunun içerisinde bulunduğu durumu ise şöyle tanımlıyordu: “Bu süre zarfında Türk devletinin ve ordusunun Şemzinan’daki örgütlenmesi dağıtılmıştır. Türk ordusu Şemzinan merkezinden ve karakollarından çıkamamaktadır. Şemzinan Tugayı, Garê Alayı ve civar karakollar sürekli olarak ağır silah birliklerimizce vuruluyor. Bölgeyi denetimde tutmaya devam ediyoruz.”
HPG komutanı, gerillanın yeni eylem tarzına ve kapsamına ilişkin ise şu bilgileri veriyordu: “Bu harekat Şemzinan ile de sınırlı değil, civar bölgeleri de kapsıyor. Ayrıca tek düze bir eylem de değildir. Birliklerimiz otuz yıllık gerilla tecrübesiyle birçok eylem biçimini yaratıcı ve ustalıklı bir şekilde uyguluyor. Yeni bir taktik uyguluyoruz. Gerilla daha önce de kapsamlı ve etkili eylemler gerçekleştirdi ancak bir- iki gün içinde üst bölgelerine geri dönüyordu. Ancak bugün Şemzinan’da yaşanan durum farklıdır.”
Hedef Kürdistan’ın özgürlüğü
Şemzinan devrimci hamlesine katılan gerillalar ise şöyle konuşuyordu:
Zilan CUDİ: Goman’da ve daha da ilerisinde biz varız. Ordu Şemzinan’dan çıkamıyor. Başlattığımız harekatın sloganı “sömürgeci Türk devletinin Kürdistan şehirlerindeki başta askeri işgali olmak üzere her türlü işgalini sonlandırtma”dır. Harekatımız bu amacımızı gerçekleştirene ve Önderliğimizi özgürleştirene kadar sürecek.
Ferzad ROJHILAT: Türk ordusu gerilla karşısında savaşma gücünü kaybetmiştir. Şemzinan’da başlattığımız harekat bunun açık kanıtıdır. Türk ordusu hava saldırıları ve bombardımanla alanda tutunmaya çalışıyor. Bölgeye yapılan saldırılar bile gerillayı durduramadı, bundan sonra da durduramayacak.
Arzelen MUNZUR: Hareketimiz 2012 yılına “ya özgürlük ya özgürlük” sloganıyla girdi. Bunu blöf veya propaganda olarak algılayanlar büyük hata yaptıklarını gördüler. Kürdistan gerillası en güçlü dönemlerinden birisini yaşıyor. Direnişin kuzeyi, güneyi, doğusu kalmadı. Her yer direniş alanıdır artık.
Gerillanın hakimiyet alanları
Şemzinan kırsalında başlayan gerilla operasyonu bu süre zarfında kırsalı aştı Şemdinli’nin içlerine kadar ilerledi. Hakkari ili ve ilçelerinin bağlantısını sağlayan ana yollar gerilla kontrolüne girdi. Devrimci Harekat; Oramar, Yüksekova, Esendere ve Hakkari’ye doğru genişleyerek devam etti. Şemdinli kırsalını tamamen denetimlerinde bulunduran gerillalar, çatışma bölgesine hakim tepeler olan Goman, Gostê, Karker, Geniş tepe, Konserve, Kanal tepesi, Bunalım gibi tepeleri de elinde tuttu. Gerdiya’nın yanı sıra Goman-Nêrkola hattı, Tanyolu köylü ve Şehidan hattı da gerilla denetimine geçince Şemzinan gerillalarca kuşatılmış oldu.
Kırsal alanın yanı sıra Gerdiya-Şemdinli, Gever-Şemdinli, Hakkari-Gever-Esendere hattı da hamle boyunca gerilla denetimindeydi. Zerzan köyler olarak bilinen Gelişim(Tanyolu), Meleyan(Ulaklı), Garê(Tekeli), Masiro(Balıklı), Şewirtê(Üstün ağaç), Kepenek, Kadana(Çalışkan), Xiznê, Gemana, Feqiyan(Yeşil yüz), Bêbab(Olgunlar), Qelaşk(Günyazı), Şexan köyleri; Şemdinli’nin öte yakasında ise Nerkola, Rubinus, Navreza, Evliya, Nehrê, Begirdê, Moşê, Bêşems, Demlatê, Betera, Sênala… Bütün bu köyler ki Şemzinan’ın neredeyse bütün köyleri oluyor, gerilla denetimine girdi.
Şemdinli’den Rubarok’a (Derecik) kadar onlarca köy ve mezraya Türk ordusu aylarca giremedi. Şehidan bölgesinde de durum bundan farksızdı. Kayalar muhtarlığı olarak bilinen alanda karakolların bulunduğu Helena ve Kayalar (Katuna Jêrîn ve Katuna Jurîn) köyü dışında Türk ordusunun denetimi bitti. Bu alanda bulunan Xusruwa, Zerkê, Balê, Qulê, Şkeftan(Mağara önü) köyleri de gerilla denetimine geçti.
Guman’da şiddetli çatışmalar
29 Temmuz Şemzinan hareketi açısından önemli bir gün oldu. Daha sonra ismi medyada sıkça yer edecek olan Şemzinan’ın doğusundan güneyine doğru uzanan ve silsile olarak şehir merkezine kadar devam eden Guman Dağına çıkan ordu güçleri ile gerillalar arasında sabah saatlerinde çatışmalar başladı. Sabah saat 06.00 sularında başlayan ve akşam 20.30’a kadar süren çatışmalarda BİM’e göre 49 asker öldürülürken bir adet Skorsky tipi helikopter de gerillalar tarafından düşürüldü. Guman Dağı gerilla denetimine geçti. Tepe günlerce savaş uçakları, obüs topları ve havan atışlarıyla vurulmasına rağmen uzun süre gerilla denetiminde kaldı.
Hakkari Valiliği: Yollar kapalı
Harekatın 9. Gününde yani 31 Temmuz’da Hakkari Valiliği konuya ilişkin açıklama yaparak bölgenin sivillere yasaklandığını duyurdu. Ordu, “askeri bölge ilan ederek” bölge üzerinde otoritelerinin kalmadığını kabul etmiş oldu. Nêrkola, Nehrê, Bêgirdê, Navreza, Demlatê, Bêtera, Bêşems köyleri denetimlerinden çıktığı için Türk devleti tarafından boşaltıldı.
Bölge asker alan ilan edildi, ancak asker bu kararı bile uygulayamadı. Çünkü bu kararı uygulamak için askerin karakoldan çıkabilmesi gerekiyordu ki bu da mümkün değildi. Bir bölge sakini o zaman yaşananları şöyle anlatıyor: “Askeri bölge ilan ettik, bölgeyi sivillere kapattık’ dediler ama böyle bir şey olmadı. Türk ordusunun yapabildiği tek şey Şemdinli’den Tanyolu’na ve öte tarafta ise Gerdiya’ya geçişleri durdurmaktı. İlk günlerde Şemdinli’den bu bölgelere gidişi yasakladılar, sonraları bu yasak da unutuldu.”
Gerilla denetiminin bir diğer göstergesi ise o dönem Genelkurmay Başkanlığının aldığı “bölgeye karadan asker ve mühimmat sevkiyatının yapılmaması” kararı oldu. Ordu böylece karayollarının denetiminin gerillada olduğunu kabul etmiş oluyordu.
Asker: Canımın derdindeyim
Bölge halkı, o dönem askerlerin Garê(Tekeli) köyünü geçmediğini, Garê’nin etrafında zaman zaman pusuya yattıklarını söylüyordu. Bu gerçeği, konuştuğumuz Goman’ın eteklerine kurulu köylerin sakinleri de doğrulayacaktı. Askerlerin karakollardan çıkamadığını, gerillaların yolların kontrolünü ele geçirmesinden sonra askerlerin karayollarını kullanamadığını öğreniyorduk. Askerler karakollardan ancak sivil giyinerek çıkabiliyorlardı. Askerler temel ihtiyaçlarını köylerden karşılamaya başlamıştı. Askeri araçlar ancak farlarına kapatarak ilerleyebiliyorlardı.
Askerin yaşadığı psikolojiyi anlatan bir örnek kameralara da yansıdı o dönem. 20 Ağustos’ta Van-Hakkari yolu üzerinde gerillaların gerçekleştirdiği bir sabotaj eylemi sonrası bir askeri araç Zap suyuna uçmuştu. Eylemden sonra olay yerine giden asker, olayı görüntülemek isteyen bir vatandaşa “çekme kardeşim. Ben canımın derdindeyim, sen çekim yapıyorsun” şeklinde tepki göstermişti. Aslında bu duygunun ve ruh halinin o dönem Şemzinan’da bulunan bütün askerlerin ruh hali olduğunu söylemek gerekir. Öyle ki bölgeye atanan tuğgeneral, Şemzinan’a gitmeyi kabul etmeyerek erken emeklilik istemişti. Katuna(Kayalar) karakolu komutanı “gerillalar karakolu basacak” söylentilerinin yayılması üzerine firar etmişti.
Nêrkola’da 17 asker öldü
3 Ağustos günü ordu güçleri ile gerillalar arasında Nêrkola ile Masiro boğazlarında çatışma çıktı. Saat 03.00’te başlayan çatışmalar 4 Ağustos günü saat 07.00’ye kadar devam etti. Burada 17 asker öldürülürken; 2 gerilla yaşamını yitirdi.
Nêrkola’da yaşanan çatışmadan bir gün önce 2 Ağustos günü bu sefer eylem haberi Siirt’in Eruh ilçesinden geldi. Saat 19.15 sularında Eski Eruh karakolu ve güvenliğini tutan iki tepe gerilların hedefi oldu. Karakolun güvenliğini tutan iki tepenin gerillalarca düşürüldüğü eylemde, karakolun büyük bölümü yandı. Eylemde 20 asker öldürülürken; 2 gerilla da yaşamını yitirdi.
Çele ve Gever’de hamle başladı
Şemzinan’da yaşananları yankıları devam ederken, bu sefer Çukurca’da Devrimci Hamle başladı. 4 Ağustos günü saat 22.45 sularında Hakkari’nin Çelê İlçesinde bulunan 19 ayrı noktada karakollara ve askeri üslere yönelik olarak gerillalar tarafından ‘Şehit Arjin Garzan(Leyla Altan) ve Şehit Mahir Başkale(Haşim Kaya) adına devrimci bir operasyon gerçekleştirildi. HPG’nin açıklamasına göre; Rindikê Karakolu ve tepelerine yönelik olarak gerçekleştirilen saldırı sonucunda karakol ve güvenliğini sağlayan 2 tepe gerillaların eline geçti. Eylemde 70 asker öldürüldü, birçok askeri araç imha edildi ve gerillalar 20 adet ferdi silaha el koydu.
Olası müdahalere karşın iki ayrı yerde denetime alınan Hakkari-Çelê yolunda gerillalar tarafından araçlar durdurularak devrimci operasyona ilişkin halka bilgilendirme yapılmaya başlandı. Çelê’ye bağlı Geman karakolundan müdahaleye gelen askeri konvoy, gerilla güçleri tarafından püskürtüldü. Aynı operasyon kapsamında Çelê Tugay Merkezi, Serê Sêvê Taburu, Êrîş Taburu, Bilican Alayı, Girê Tepesi ve 49 numaralı karakol da gerillaların hedefi oldu. Yine aynı kapsamda Karataş karakolu ve güvenliğini tutan 2 tepesini de hedefleyen gerillalar birçok asker mevzisini tahrip etti. Türk ordusunun 100’den fazla kayıp verdiği gerilla operasyonunda 7 gerilla da yaşamını yitirdi. Türk ordusunun havadan gerçekleştirdiği bombardımanlara rağmen alan günlerce gerilla denetiminde kaldı.
Tepelerde HPG bayrakları
Ertesi gün HPG Anakarargah Komutanlığı bir mesajla gerillayı kutladı: “Devrimci Halk Savaşı süreci temelinde geliştirdiğiniz Arjîn Garzan ve Mahir Başkale Devrimci Harekatı’nda göstermiş olduğunuz yüksek başarıdan dolayı sizleri kutluyor, başarılarınızın devamını bekliyoruz.”
Gerillalar denetimlerinde bulundurdukları tepelere HPG bayrakları asmaya başladı. Konserve Tepesinin ve Goman’ın yanı sıra 2 Eylül günü Sênala ve Radiolink tepesine de HPG bayrakları dikildi. Türk ordusu bu bayrakları indirmek için özel olarak kobra tipi helikopterlerle bombardıman gerçekleştiriyor, obüs ve havan toplarıyla bombardıman yapıyordu.
Konserve Tepesi gerilla denetiminde
Gerilla hamlesinde en fazla gündem olan yerlerden birisi de Gediktepe (Konserve) oldu. Bu tepe, 2010 Haziranında gerçekleşen bir gerilla eyleminden sonra Başbakan R.T.Erdoğan’ın dönemin Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ ile gidip mevzide çömelerek poz verdiği tepeydi. Medya bu tepeyi böyle tanımıştı. Gediktepe’nin gerillaların eline geçtiği haberi ajanslara düşünce ilk tepki Erdoğan’dan geldi: “her karış toprağımızda ordu denetimi var.”
Karayılan: Konserve’ye gel
Erdoğan böyle derken, KCK’nin yanıtı gecikmedi. Bir Tv programına katılan dönemin KCK Yürütme Konseyi Başkanı Murat Karayılan, bölgenin kendi denetimlerinde olduğunu ifade ederek, “eğer Konserve tepesine gelebilirsen senin bütün söylediklerin doğru, bizim söylediklerimiz yalandır” diyerek Erdoğan’ı Konserve’ye davet etti.
HPG 15 Ağustos 1984 atılımının yıldönümünde bir mesaj yayınlayarak gerilla denetimin devam ettiğini ifade ediyordu. Gerillanın gerçekleştirdiği Devrimci Hamlenin yeni bir aşama olarak değerlendirildiği açıklamada şunlar söyleniyordu: “Mahsum Korkmaz (Agit) yoldaş öncülüğünde başlayan gerilla mücadelemiz 19 Haziran Oramar ve Ştazin direnişi ile başlayıp Şemzinan ve Çelê- Rindike’de devam eden direniş mücadelesi ile yeni bir aşamaya ulaşmıştır. Gerilla güçlerimizin arazi üzerinde denetim kurarak araziye dayalı geliştirdiği devrimci savaş tarz ve taktiğiyle yürüttüğü direniş, demokratik özerk bölgelerin inşa koşullarını oluşturmaktadır.”
YJA STAR eşzamanlı vurdu
Bu açıklamadan bir gün sonra gerillalar bu sefer Şemzinan merkezindeydi. 16 Ağustos günü saat 17.40 sularında Hakkari’nin Şemdinli ilçesinde bulunan emniyet müdürlüğüne yönelik gerillalar tarafından bir eylem gerçekleştirilmiş, 4’ü eylem yerinde, 1’i kaldırıldığı hastanede olmak üzere 5 özel harekat polisi öldürülmüştü.
23 Ağustos’ta; YJA Star gerillaları gündüz saat 15.00 sularında Şemdinli merkeze bağlı Rubarok, Girana karakollarıyla birlikte yapımı devam eden 2 karakola eşzamanlı eylemler gerçekleştirdi. 1 A4, 1 MG3 silah mevzisinin imha edildiği eylemde 1’i astsubay 7 asker öldürüldü.
Milletvekilleri Şemzinan’da
Yaşanları görmezden gelen ana akım medyanın da gözü Şemzinan’a çevrilmişti artık. Mecliste ise CHP-MHP Erdoğan’dan açıklama beklerken; sivil toplum örgütlerinden ve siyasi partilerden oluşan heyet Şemzinan’a gidip incelemelerde bulunuyordu. Gerillaların heyeti “Şemzinan’a hoş geldiniz” diye karşıladığı görüntüler yayınlanınca, AKP bunun faturasını da vekillere çıkaracaktı. Bölgeye giden BDP’li vekiller hakkında fezlekeler gündeme gelecekti.
Tekin: İnkarcı zihniyet yenildi
“Gerillanın bu kadar uzun süre alanı denetiminde tutması şunu gösteriyor: Kendini yenilmez olarak gören Türk ordusunun silahlı kuvvetleri tüm tekniğiyle, taktikleriyle yenildi. Burada sadece ordu yenilmedi, Tek devlet, tek ulus stratejisi tek dil, tek kültür, tek bayrak yani Kürtleri inkar eden strateji kırıldı” diyen PKK Yürütme Komitesi üyesi Bozan Tekin, gerillanın devrimci operasyonlarla her yönüyle Kürdistan’ın özgürlüğünü hedeflediğini ifade ediyordu. DEVAM EDECEK
CİHAN ÖZGÜR