Göçmen kadınların potansiyeli görülmüyor

• Almanya’da kadın istihdamı artsa da göçmen kadınlar niteliklerinin çok altında iş aramak zorunda kalıyor. Akademik eğitim almış her 10 göçmen kadından 6’sı diplomasının altında pozisyon alıyor.

REWŞAN DENİZ

Federal İstatistik Ofisi (Destatis) 2025 Mikrozensus (Erstergebnis) verilerine göre 15-64 yaş arası kadınlarda istihdam oranı yüzde 74,1’e ulaştı. 2005’ten bu yana artış yaklaşık 14-15 puan seviyesinde. Doğu ve Batı Almanya’da oranlar neredeyse eşitlendi (her ikisi de yaklaşık yüzde 74). Almanya, Avrupa’da Fransa’nın 8 puan önüne geçti; İsveç ve Danimarka ile arasındaki fark da büyük ölçüde kapandı.

2024 ortalamasına göre sosyal sigortalı kadın çalışan sayısı 15,6 milyona yükseldi. “Uzman” seviyesinde kadın istihdamı yüzde  32,3, akademik düzeyde ise yüzde 43 oranında arttı.

Sayısal ilerlemenin yanında ciddi yapısal sorunlar devam ediyor. Özellikle göçmen kökenli kadınlarda niteliklerin altında istihdam  sorunu belirginleşiyor.

Sigortalı çalışanlarda artış

Uzmanlar, kadınların iş gücünde daha görünür hale gelmesine rağmen erkeklerle arasındaki farkın tamamen ortadan kalkmadığını vurguluyor. Özellikle meslek seçimi, kariyer planı ve aile içi bakım sorumlulukları gibi konular kadınların iş yaşamındaki konumunu hâlâ etkiliyor.

* 2024 ortalaması 15,6 milyon sosyal sigortalı kadın çalışan

* “Uzman” seviyesinde kadın istihdamında yüzde 32,3 artış

* Akademik düzeyde artış ise kadınlarda yüzde 43, erkeklerde yüzde 30,1. 

* Kalifiye eleman açığı olan kritik sektörlerde çalışan kadın oranı ise yüzde 42 şeklinde görülmekte.

1,3 milyon kadın kayıtlı işsiz

Alman Ekonomi Enstitüsü (IW) bünyesindeki KOFA 2026 araştırmasına göre, yaklaşık 530 bin işsiz göçmen kökenli kadın, iş gücü piyasasında büyük bir potansiyel oluşturuyor. Ülke genelinde kayıtlı işsiz kadın sayısı ise toplamda yaklaşık 1,3 milyon.

Araştırmayı yürüten Lydia Malin, bu kadınların yaşlı bakımı, sağlık, hasta bakıcılığı, çocuk bakımı ve eğitimi gibi ciddi eleman sıkıntısı çeken mesleklerde önemli bir fırsat olduğunu vurguluyor. Göçmen kadınların Alman kadınlara kıyasla daha genç yaş ortalamasına sahip olması, demografik değişimin olumsuz etkilerini hafifletebilecek bir avantaj olarak öne çıkıyor.

Pozisyonları niteliklerinin altında

KOFA araştırmasının verilerine göre:

* Genel olarak her beş kadından biri diploma seviyesinin altındaki işlerde çalışıyor.

* Mesleki eğitimi olan kadınların yüzde 44,5’i, akademik eğitimi olanların ise yüzde 40,3’ü “yardımcı eleman” seviyesinde işlere bakıyor.

* Göçmen kadınlarda bu oran çok daha yüksek. Akademik eğitim almış her 10 göçmen kadından 6’sı (yüzde 59), diplomasının altında pozisyon alıyor.

Bu durumun temel nedenleri arasında diplomaların Almanya’da tanınmaması, eğitim alınan meslek ile çocuk veya yaşlı bakımı gibi ailevi sorumlulukları bağdaştırmada yaşanan zorluklar yer alıyor.

Zaman ve mekanda esneklik

İşsiz kadınların yaklaşık üçte biri yarı zamanlı iş ararken, erkeklerde bu oran yalnızca yüzde 7,6 seviyesinde. Araştırmaya göre 2024’te Almanya’daki tüm kadın çalışanların yüzde 40’ından fazlası, kalifiye eleman açığı olan kritik mesleklerde çalışıyordu. Lydia Malin ve KOFA, şirketlere göçmen kökenli kadınlara özel hitap etmelerini ve onları desteklemelerini tavsiye ediyor. Yarı zamanlı çalışmanın yanı sıra çalışma saati ve yeri konusunda esnek düzenlemeler, çocuk bakımı desteği, dil eğitimi ve ilave nitelik kazandırma programlarıyla bu potansiyelin harekete geçirilebileceğini belirtiyor.

Satış, muhasebe ve tıbbi asistanlık gibi alanlarda hedef odaklı yaklaşımla açıkların önemli ölçüde azaltılabileceği, hatta bazı mesleklerde tamamen kapatılabileceği ifade ediliyor.

HABER MERKEZİ