Fransa’da son yıllarda budanan sosyal hakların geride kalan kırıntıları da önümüzdeki dönem yeniden düzenlenecek. Bu düzenleme sadece işsizlik maaşıyla da sınırlı kalmayıp, sosyal güvenlik alanının tamamını kapsayacak. 1945 yılından bu yana uygulamada olan “securite sociale” düşüncesi yani sosyal güvence genel bir başlık altında yıllarca sürdü. Bu başlık, ihtiyaçlar ve işçilerin talepleriyle birlikte yıllar içerisinde çeşitli dallarda gelişim göstererek büyüdü. 2000 yıllara kadar düzenli işleyen sistem, 2000 yıllardan sonra Fransa’nın yaşadığı her ekonomik buhranda budanarak neredeyse kırıntı düzeyine indirildi. Hastalık sigortasından neredeyse herkesin yararlandığı sistem, bugün 700 bin kişiyi kapsayamayacak hale geldi. Sosyal güvenlik sistemi, annelik sigortası, genel sakatlık sigortası, ölüm sigortası, yaşlılık sigortası, dulluk sigortası, iş riskleri sigortası, aile yardımları sistemi, bakıma muhtaçlık sigortası, işsizlik sigortası, çocuk parası vb. birçok başlık altında hayata geçiyordu. Yaşanan ekonomik krizlerle birlikte yıllar içerisinde bu sigorta biçimleri budandı.
Her alanda sıkı denetim!
Eylül ayından itibaren sıkı denetime alınacak olanların başında Hastalık Sigortası (assurance maladie) bölümü geliyor. Bu denetim aynı zamanda işsizlik sigortasıyla bağlantılı gelişecek.
Hastalık sigortası, kişi çalışmadığı durumda ve aldığı işsizlik maaşı ev geçindirmeye yeterli değilse, işsiz bireyi yüzde yüz sağlık sigortası kapsamına almakta. Yüzde yüz sağlık masraflarının ödenmesi yeni uygulamaya göre artık tarih olacak. Yeni uygulamaya göre, birçok ilaç ve tedavi bu kapsam dışına çıkartılacak ve hastanın kendisinin ödemesi istenecek. Diğer taraftan hastalık durumunda ödenen para yardımı ise denetime tabi tutulacak. Normalde işgöremezliğin dördüncü gününden itibaren, ücretin yarısı tutarında günlük hastalık parası, sigortalı işçiye geri ödeniyordu. Bu durumda işyeri kontrolleri, işveren ile görüşmelerde kişinin gerçekten hasta olduğuna dair reçete, doktor raporu vb. tüm bilgilerin netleşmesi durumunda ödemeler yapılacak.
Krizin faturası emekçilere!
Üçüncü çocuktan sonra yapılan yardımlar da ise, kısıtlamalar getirilecek. Aile gelirlerini denetme yöntemi bu alanda da uygulanacak. Fransa’da hiçbir gelire sahip olmayanlara, Revenu minimum d’insertion (RMI) kapsamında aylık olarak 400 Euro civarında bir para verilmekte. RMI kapsamında bulunan bireyler iş bulmama yönündeki gerekçelerini ortadan kaldırmak amacıyla çeşitli formasyonlara tabi tutulacaklar. Bu iş edindirme eğitimlerinden sonra düzenli iş aradığına dair somut verileri ilgili sosyal kurumlara iletmeyenlerin RMI kapsamında alacakları paralar kesilecek.
Fransa’da işçi ve emekçileri, krizle birlikte zorlu bir dönem bekliyor. Sendikalar yayınladıkları basın bültenleriyle faturanın yine kendilerine kesileceğine dikkat çekiyor. İşsizliğin ve yoksulluğun en çok vurduğu birinci kesim ise göçmenler. Krizin sarstığı Fransa’da önümüzdeki dönem yeni kemer sıkma politikası devreye girecek. Bu kemer sıkma operasyonunda ilk hedef ise yine göçmenler olacak. Dil, kalifiye iş, eğitim sorunu nedeniyle iş ararken zaten zorlanan göçmenlerin, yaşamlarını sürdürdükleri sosyal hakların da ellerinden alınması hedefleniyor.
SELMA AKKAYA