SUNA ALAN/LONDRA


Lingua Franca Grubu, Haziran ayı başında İngiltere’nin başkenti Londra ve yine Brighton şehrinde ilk albümleri ‘Ephemera’nın tanıtımı için unutulmaz konserler verdi.

Tıpkı Lingua Franca dilinde olduğu gibi Akdeniz ve Ortadoğu ülkelerinde yapılan müziklerin elementlerini albümlerine yansıtan ve kimisi müzik eğitmeni olan grup üyeleri Michalis Cholevas, Michalis Kouloumis, Giannis Koutis, Ruven Ruppik ney, saz, yaylı tanburdan kemana, uddan perküsyona birçok enstrümanı büyük bir ustalıkla çalıyor. Grup üyelerinden Michalis Cholevas ve Michalis Kouloumis gazetemizin sorularını yanıtladı.  


Lingua Franca Grubu’nu kurma fikri nasıl oluştu? Bize grubun kurulma hikayesini anlatabilir misiniz?

Michalis Cholevas: Ben 2007-2009 yılları arasında Hollanda’nın Rotterdam şehrindeki Codarts isimli müzik okulunda yüksek lisans yapmıştım. Grubumuzun bir diğer üyesi Michalis Kouloumis 2011 yılında yine aynı okula yüksek lisans için kayıt olduğunda o dönem kendisinin yüksek lisans tez hocalığını ben üstlenmiştim. Ardından aramızda tez hocası ve öğrenci ilişkisi dışında da bir dostluk gelişti. Bu dostluk döneminde müzik konusunda fikir alışverişleri oldu ve bu fikirler zamanla daha da gelişip olgunlaşmaya başladı. 


Michalis Kouloumis: Ben 2012-2013 yılları arasında yaşamımın bir kısmını Kıbrıs’ta bir kısmını ise Hollanda’da geçirirken usta müzisyenleri yurtdışından Kıbrıs’a getirmeye dayalı bir fikir çerçevesinde çeşitli eğitim kursları düzenlemeye karar vermiştim ve bu eğitim çalışmalarından birine Michalis Cholevas’ı müzisyen olarak davet ettim. Ayrıca Michalis Cholevas ile birlikte çalacağım 2 tane de konser düzenlemeye karar verdim. Bu konserlerde bize eşlik etmesi için henüz birkaç ay önce tanıştığım müzisyen arkadaşımız Giannis’i de davet ettim. Konser için provalara başladığımız ilk gün her üçümüz de bugüne kadar ayrı ayrı denediğimiz ama istediğimiz müzikal seviyeyi bir türlü yakalayamadığımız birkaç düzenlemeyi birlikte çalarken yakaladığımızdan dolayı son derece memnun kaldık. Provalara başladıktan sonraki birkaç saat içinde çok çaba göstermeden ve kendi doğallığı içinde yakaladığımız bu müzikal uyumdan dolayı yaşadığımız mutluluk, yüzlerimize gülücükler olarak yerleşmişti. Bu ziyaretin sonunda Michalis Cholevas gruba bir de perküsyoncu eklememizi ve böylece grubun ses düzeninin tamamlanabileceğini önerdi. Grubun ilk yılında grubumuza perküsyoncu olarak Rotterdam’da yaşayan çok yetenekli bir perküsyon sanatçısı olan Miguel Hiroshi Garcia’yı ekledik.  Miguel ile bir yıl beraber çalıştıktan sonra kendisi gruptan ayrıldı ve yerine gelen bir diğer perküsyoncu Ruven Ruppik grubumuzun sürekli üyesi haline geldi. 

Michalis Cholevas aynı zamanda gruba Lingua Franca Ensemble ismini öneren kişidir. Lingua Franca ‘Ortak Dil’ anlamına gelmektedir ve ilk kez rönesans döneminde Akdeniz’de ticaret yapan tüccarlar arasında kullanılan dili tarif etmek üzere kullanılmıştır. Bu dil Akdeniz ticaret yolu üzerinde kullanılan dillerden alınmış sözcüklerle üretilmiş bir dildi. Bizim grubumuz da aynı Lingua Franca dilinde olduğu gibi Akdeniz ve Ortadoğu ülkelerinde yapılan müziklerin elementlerini içermektedir. Bu ülkelerdeki müzik kültürünün ortak yönü müzik serüvenini oluşturan melodinin duygusal karakterle geliştiriliyor olmasıdır.  

Bizim açımızdan en basit haliyle eğer insanlar bizim konserlerimizden ayrılırken çaldığımız ezgileri ıslıkla çalıp duygularını da bu şekilde ifade edebiliyorlarsa o zaman Lingua Franca’nın yaptığı müzik başarıya ulaşmış demektir.  


‘Ephemera’ sizin ilk albümüz. ‘Ephemera’ ne anlama geliyor? Neden bu ismi seçtiniz? 

Michalis Cholevas: Ephemera pek çok Avrupa diline de yerleşmiş olan Yunanca bir kelimedir. Sözlük anlamı ‘O Günde’ olarak ifade edilebilir. Kısıtlı bir süresi olan, geçici olan bir şeyi ifade etmek için kullanılır. Bu sözcüğü seçmemizin iki sebebi var: Birincisi bizim kompozisyonlarımızın ortak bir yönünün olmasıdır yani kompozisyonların son derece yoğun hislerin yaşandığı ortamlarda ortaya çıkmasıdır. Aynen bir fotoğrafın bir anı yakalaması gibi Ephemera da fani bir şey gibi her an geçip gidecek duygular, müzik ve ses boyutu kullanılarak bir çerçeveye oturtuluyor. Ephemera’da kaygısız bir parça olan Child (Çocuk -7’inci parça) ile yalnızlık anlarını içeren Separation (Ayrılık - 2’inci parça) parçalarında olduğu üzere seviye hüzünden kabule geçmekte, anlaşılması zor duyguların yaşamamızda ne kadar güçlü bir yer edindiği, duyguların nasıl farkına varılmadan bir anda geçip gittiği ama bizim bilinçli yaptığımız tercihler üzerinde nasıl izler bıraktığı anlatılmaktadır. Bu ismi seçmemizin ikinci sebebi ise Ephemera sözcüğünün Yunanca bir kelime olmasına rağmen başka dillerce de aynı bağlamda kullanılıyor olmasıdır ki bu sözcüğü Avrupa dillerine ya da ingilizceye çevirmeye dahi ihtiyaç duyulmamaktadır.  


Şarkıların hepsi sizin kendi kompozisyonlarınız.  Şarkıların hikayelerinden bahsedebilir misiniz? 

Michalis Kouloumis: İlk şarkımız ‘Ephemera’nın kompozisyonu ve düzenlemeleri Michalis Cholevas’a aittir. Az önce bunun hikayesini geniş bir şekilde ifade etmişti, ki kompozisyonu etkileyen de bu hikayedir. 

‘Exileosis’, Hedonizme (hazcılık) ve bunun mantıksal seçeneklere galebe gelmesine dair yazılmış bir gazeldir. Exileosis gündelik zevklerden uzak durma ya da onlardan kaçınma davranışlarını yansıtmak üzere kompoze edilmiştir. Exiléosis bir gönül alma, bir telafi etme olarak çevrilebilir ancak buradaki telafi etme, tek eşliliğin taktığı kelepçelerden erotik özgürlük yoluyla kurtulmaktır. Bu metafor müzikal sebeplerden dolayı yapılmıştır. Michalis Cholevas bu parçayı kompoze ederken Karadeniz kemençesinin bazı özelliklerini Tarhu üzerine adapte etmeye çalışmaktaydı. Oluşturduğu müzik kalıbını ölçmeye çalışırken 23 vuruş (ucube bir sayı!) kalıbına eriştiğini görmüştür. Bu tür bir kalıbı daha önce görmediği ve müzikal açıdan bir mana içermediği için, kalıbı 24 vuruşa adapte etmeye çalıştı ancak her ne yaptıysa vücudu 23 vuruşa döndü. Exileosis’in temel kalıbını ortaya çıkaran bu olmuştur.   

Yine kompozisyon ve düzenlemesi Michalis Cholevas’a ait ‘19 steps of separation’ (Ayrılığın 19 adımı), Michalis ile Yiota’nın uzun bir süre için birbirlerinden ayrıldıkları dönemde kompoze edilmiştir. Parça dayanılmaz acıyı, pişmanlığı, umudu, içine düşülen içsel ve derin çemberi içeren duyguları taşımaktadır. Her ne kadar psikoloji kederin 5 aşaması olduğunu söylese de bazı insanlar için bu süreç daha uzundur ve farklı aşamaları da içerir. Kompozisyon farklı varyasyonlardan gelen ama geçiş sürecini tamamlamak için birbiriyle bağlantılı olan 3 ana temaya dayanmaktadır. Bu kompozisyon albümdeki bir sonraki parça olan Lahtara ile bağlantılıdır; ki Lahtara parçası grubun 19 adımın sonsuzluk duygusunu provoke ettiğine dair hissinin yansımasıdır. 

‘Lahtara’, kayıp bir sevgiliye duyulan güçlü bir istek... Kompozisyon ve düzenlemesi Michalis Kouloumis’a ait bu parça Eleni’ye adanmıştır. Duyguların, düşüncelerin ve hislerin akışı ve yeniden ilişkilenme ve birlikteliğe özlemi temsil etmesidir. Kelimenin farklı anlamları vardır ancak güçlü istek, çok yoğun duygularla beklemek ve özlemek olarak ifade edilebilir. 

‘Pireotikos’ (Dönüş) parçası Atina’nın sanat toplumuna ve Lingua Franca’nın müzik mirasının oluşmasına katkıda bulunmuş olan mekanlara saygıyı ifade etmek üzere kompoze edilmiştir. Pireotikos parçası İstanbul ve Arap dünyasındaki klasik müzikte var olan semai formuna dayalı olarak kompoze edilmiştir. Pireotikos parçasının müzik modu Rebetiko müziğinde ve özellikle de Atina’nın liman bölgesi olan Pire’de 20’inci yüzyılın çok büyük bir bölümünde icra edilen Rebetiko müziğinde oldukça yoğun olarak kullanılmaktadır. 

Michalis Cholevas: Bir müzikal hatıra olan, ‘Child’parçası, artık unutulmuş olan masumiyetin mükemmelliğini yakalamaktadır. Neşe, sadelik ve tecrübe edecek kadar şanslı olanlar için bile artık sadece solgun fotoğraflarda kalmış kalpten hissedilen kahkahalar… Kompozisyon ve düzenlemesi Giannis Koutis’e ait Child parçası hakikate ve masumiyetin mutluluğuna adanmıştır. Parçanın kompozisyonu iki büyük bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerden birisi sakin bir giriş, ikincisi ise yoğun bir cazdır ki bu bölümde biz grup üyeleri en çocuksu özelliklerini de ortaya koyuyoruz. 

Yine kompozisyon ve düzenlemesi Giannis Koutis’e ait ‘Inception’ (Başlangıç)… Hayallerimiz karşı kıyıda sabırlı bir şekilde bizi beklemektedir. Hadi bizi bağlayan iplerden kurtulalım ve kendimizi korkusuzca denize salalım. Bu büyük yolculuk başlasın, şansını kullanmak isteyip günü ele geçirenlerin yaşayacağı derin duygularla dolu olan yolculuk başlasın. Bu eser albümün son parçasıdır. 


Kiminiz ayrıca müzik alanında eğitimcisiniz değil mi?

Michalis Cholevas: Evet, Lingua Franca Grubu olarak aktif bir şekilde müzik eğitimi çalışmalarına dahiliz. Hem grup hem de bireyler olarak hakim olduğumuz alanlara dair eğitim seminerleri ve çalıştaylar düzenlemekteyiz. 


Düzenleyeceğiniz konser ve projelerin tarihlerinden bahsedebilir misiniz? 

Michalis Cholevas: Grup olarak ‘Ephemera’ albümünü tanıtmak üzere dünyanın farklı yerlerine gideceğiz. Grup dörtlü ana ekip dışında Tarek Rammo ve Kami-Lynn Bruin isimli iki sirk sanatçısı ile de etkinlikler düzenlemektedir. Bu iki sirk sanatçısı Cirque Du Soleil ve Armin Van Buuren gibi sirk projeleri başta olmak üzere pek çok sirk projesinde görev almışlardır. Onların semavi hareketleri sadece bizim Ephemera’daki müziğimizde ortaya koyduklarımızla uyuşmakla kalmamakta aynı zamanda o müziği kucaklamaktadır da. Grubumuzun konserlerinde Kudsi Erguner ve Niti Ranjan Biswas misafir sanatçı olarak yer almaktadırlar. 

Kıbrıs’ta kurulu bulunan ve sanatın teşviki amacıyla çalışmalar yürüten bir kültür ve eğitim vakfı olan Pharos Foundation, Vassilios Philippou ve Andreas Tsiarts isimli kompozisyonculardan Lingua Franca’nın 2017 yılının Ekim ayında Kıbrıs’ın Lefkoşa şehrinde düzenlenecek Pharis Müzik Festivali’nde seslendireceği konser için kompozisyonlar hazırlamalarını talep etmiştir. 

Konser tarihleri ve  daha fazla bilgi edinmek için websitesine bakabilirsiniz: http://www.linguafrancaensemble.com/home