Büyükşehir belediyelerine kayyum atanan Van, Mardin ve Amed halkı, iradelerine yapılan darbeye karşı alanlara çıkarak, darbeci zihniyeti ve kayyum politikasını protesto etti.
AKP-MHP-Ergenekon iktidarının darbe yaparak Amed, Mêrdîn ve Wan büyükşehir belediyelerini gasp edip devlet memurlarını kayyum olarak atamasına tepkiler dün de sürdü. Wan’ın ardından Amed ve Mêrdîn’de de tüm eylem ve etkinliklerin yasaklanmasına ve Türk güçlerinin saldırılarına rağmen HDP’nin kararı doğrultusunda dün kitlesel protestolar yapıldı. Halk, uzun süre sokakları terk etmedi.
Türk İçişleri Bakanlığı kararıyla Amed, Mardin ve Van büyükşehir belediyelerinin gasp edilmesinden bir gün sonra Mardin’de 30, Amed’de 15 gün süreyle eylem ve etkinlikler yasaklandı. Van’da ise OHAL döneminde 21 Kadım 2016’da ilan edilen yasaklama kararı, periyodik olarak uzatılıp devam ediyor.
Amed günboyu protesto
Amed’de HDP Eşbaşkanı Sezai Temelli, milletvekilleri ve tüm belediye eşbaşkanlarının katılımıyla yapacağı açıklama öncesinde DBB hizmet binası ve çevresi polis ablukasına alındı. DBB binasının önündeki Elazığ Caddesi ve bu caddeye çıkan tüm yollar polis bariyerleriyle kapatıldı, caddelere çok sayıda polis eşliğinde TOMA araçları ile zırhlı araçlar konumlandırıldı. Kenttin Urfa, Mardin, Elazığ ve Silvan girişlerinde sabah saatlerinde sıklaştırılan araç kontrolleri, yerini engellemeye bıraktı. Kontrol noktalarında araçların kente girişine izin verilmedi ve ana girişlerin dışındaki tüm ara yollara da askerler yerleştirildi. Engelleme nedeniyle karayollarında uzun araç kuyrukları oluştu.
Büyükşehir Belediyesi (DBB) hizmet binasının bulunduğu Elazığ Caddesi ve Lise Caddesi’ne çıkan bütün yollar trafiğe kapatıldı. Polis ablukasına rağmen yüzlerce partili ve yurttaş sabah saatlerinden itibaren burada toplanmaya başladı. Kayyumu protesto etmek amacıyla atılan sloganlar ve alkışları hazmedemeyen polis, sürekli saldırı tehditlerinde bulundu. Lise Caddesi’nde polis bariyerlerine dayanarak, sloganlar eşliğinde tepkilerini gösteren yurttaşlar, burada polis saldırısına maruz kaldı. Saldırı devam ederken, HDP Eşbaşkanı Sezai Temelli beraberindekiler açıklama yapmak üzere sloganlar eşliğinde yurttaşların bulunduğu noktaya geldi. Temelli ve beraberindekileri sloganlarla alkışlayan kitleye ikinci kez saldırıldı. TOMA ve çevik kuvvet ekiplerinin saldırdığı kitle, Lice Caddesi’ni terk etmeyerek, protesto eylemlerini sürdürdü. Saldırılar sırasında HDP Milletvekili Ayşe Acar Başaran, yaralandı. Başaran, çevrede bulunan partililer tarafından hastaneye kaldırıldı.
TOMA, cop, gaz bombası
Temelli’nin açıklaması ardından slogan atan halk, bir kez daha polis saldırısına maruz kaldı. TOMA ve coplu saldırılarda çok sayıda yurttaş yaralandı. Polisin sert saldırılarına rağmen halkın Lise Caddesi’ni terk etmemesi üzerine bu kez gaz bombalarıyla saldırdı. Bunun üzerine sokaklara dağılan halk, eylemlerini sürdürdü.
Halk durdurulamadı
Bir grup ise valilik binasının bulunduğu Anıt Park’a doğru yürüyüşe geçti. Sloganlar eşliğinde Anıt Park’a ulaşanlara polis saldırısına uğradı. Daha sonra Yenişehir ilçesinin Ofis semtine geçen halk, eylemlerini Sanat Sokağı’na taşıdı. Grup buradan sloganlar eşliğinde geçtiği Gevran Caddesi’nde yine polis saldırısıyla karşılaştı. Polis saldırılarına rağmen sokakları terk etmeyen yurttaşların, protesto eylemleri yayılarak devam etti.
Oturma eylemine de saldırı
Protesto gösterileri devam ederken HDP İl binası önünde oturma eylemi yapmak isteyen DTK Eşbaşkanları Leyla Güven ve Berdan Öztürk, HDK Eşsözcüsü Gülistan Kılıç Koçyiğit, HDP milletvekilleri Semra Güzel, Remziye Tosun ve Feleknas Uca ile yurttaşlar, polislerce engellendi. HDP binasından dışarı çıkmayı engelleyen polis, dışarı çıkmak isteyen milletvekillerine cop ve kalkanlarla saldırdı. Yaralanan Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Semra Güzel, ambulansla hastaneye kaldırıldı. HDP İl binasının kapısını kapatan polis, giriş ve çıkışlara izin vermedi. Haber hazırlanırken protestolar devam ediyordu.
AMED
Mardin ve Van’da saldırı
Kayyum atanan Mardin Büyükşehir Belediyesi’ne yürümek isteyen HDP’lilere polis tazyikli suyla saldırdı. Van'da kayyum atamalarının protesto edildiği eyleme polis iki kez saldırdı, çok sayıda kişi yaralandı ve gözaltına alındı.
Mardin'de aralarında HDP'li milletvekillerinin de bulunduğu halkın, belediye binasına yürümek istemesi üzerine polisler tazyikli su ve biber gazlarıyla saldırdı. HDP'liler, Mardin-Kızıltepe karayolunu trafiğe kapattı. Yolların tek taraflı trafiğe kapatıldığı ve bir kişinin yaralandığı polis saldırısı sonucu HDP Milletvekilleri Tülay Hatimoğlu, Serpil Kemalbay ve Pero Dündar hastaneye kaldırıldı. Milletvekilleri kısa bir süre sonra hastaneden taburcu edildi.
Yaşananları görüntülemek isteyen gazeteciler Ahmet Kanbal ve Mehmet Şah Oruç, Rojda Aydın, Nurcan Yalçın ve Halime Parlak yaka paça gözaltına alındı. Gazetecilerin yanı sıra çok sayıda yurttaşın da gözaltına alındığı öğrenildi.
Van'da da bölge milletvekilleri, belediye eşbaşkanları ve partinin il-ilçe yöneticileri yürüyüş düzenlemek istedi. Parti binasından Feqiyê Teyran Parkı'na yürümek isteyen halka, polis tazyikli su ve copla saldırdı. Saldırı sırasında HDP Ağrı Milletvekili Abdullah Koç ve bir yurttaş yaralandı.
Daha sonra Cumhuriyet Caddesi'nde oturma eylemi yapıldı. Oturma eylemi yapan milletvekilleri ve halka ikinci kez göz yaşartıcı bomba ve tazyikli suyla saldırıldı. Saldırı sırasında cadde sis bulutuna büründü, çok sayıda kişi yaka paça gözaltına alındı, yaralananlar oldu.
Avukatlar darp edildi
Çağlayan Adliyesi’nde kayyum karşıtı açıklama yapmak isteyen hukukçular da polis saldırısına uğradı. Milletvekilleri ve çok sayıda avukat darp edildi.
Adliyenin C Kapısı önünde toplanan hukukçular kısa bir süre sonra polisin, "Savcılık talimatı var, eylem açıklama yasak" ve "Size süre veriyorum dağılmanız için 5 dakikanız var" demesi üzerine bulundukları alanda açıklama yapacaklarını söyledi.
Polisle görüşme gerçekleştiren HDP Milletvekili Ahmet Şık'ın tüm konuşmalarına rağmen izin verilmeyeceğini söyleyen polis, hukukçuları ve milletvekillerini darp ederek, Adliye Meydanı'na kadar sürükledi. Sürükleme sırasında ağır bir şekilde darp edilen Ahmet Şık'ın kollarından ve sırtından kan geldi.
Daha sonra Adliye Meydanı'nda hukukçular adına açıklama yapan avukat Gökmen Yeşil, "Kendi iradesini sadece sandıkta oy kullanarak değil, tankların önünde türküler, marşlar söyleyerek iradelerine sahip çıkan analar için buradayız, burada olmaya devam edeceğiz. Türkiye’nin Batı şehirlerinden Kürt illerine selam gönderiyorum, bu karanlığı dağıtacağız ve eninde sonunda yoksul halkların, emekçi halkların iradesi belediyelerimizi faşizminizden kurtaracaktır" dedi.
İHD Eşbaşkanı Eren Keskin ise şunların altını çizdi: "Bugün, Şark Islahat Planı’nın devamı uygulanıyor. Bunu böyle tartışmadan gerçeği ortaya koyamayız, sadece bize saldırmak için burada yaptıklarına bakın, bu Türkiye cumhuriyetinin açık görüntüsüdür. Dünyayı direnenler değiştirir."