58 yaşında ve 4 çocuk sahibi M.K., adını vermek istemiyor.
M.K., işsiz olduğu ve sağlığı çalışmaya elverişli olmadığı için devletten yardım alıyor. Ancak, özellikle Hartz IV yasasının uygulanmaya başlamasından bu yana, ilerleyen yaşına rağmen çalışmaya zorlanıyor.
‘Herkes çok kaba davranıyor’
Son olarak 1 Kasım 2013’te Saksonya İş Merkezi (Jobcenter Sachsen) tarafından, Pentacon Hayırsever Şirketler Vakfı’nda (Gemeinnützige Gesellschaft Striesen Pentacon e.V.) bir işe gönderildiğini söyleyen M.K., iş koşullarını şöyle anlatıyor: “Fabrika gibi kocaman bir yer. Ben geleneksel kıyafetlerimle, eteğimle, eşarbımla gittim. İşçi tulumu giymemi istediler. Giyemem, dedim; zorladılar. O da erkek elbisesi! ‘Bu erkekler için’ dedim; ‘Bizde kadın elbisesi yok ki, idare et’ dediler. Öyle kirliydi ki orası, kendi götürdüğüm suyu bile çıkarıp içemedim. Tiksindim. Kendi kendime sürekli ‘Ne işim var benim burada?’ dedim. Herkes çok kaba davranıyordu. Dışarı çıktığımda insanları görünce ‘normal insanlar da varmış yahu!’ dedim.”
İş yaptırmak için çalıştırıyorlar
İlerlemiş yaşına rağmen ağır işlerde çalıştırılmak istediğini söyleyen M.K., “Demir kesebilir misin, diyorlar. Yok, şunu kaldırabilir misin, bilmem ne! Elim zaten sakat, doktor raporu var. Yapamam, dedim. Bu kez elime boya verdiler. E hadi, neyse, bugün dayanayım bari. Sonra dedim, nasıl yapayım boyayı, ‘egal’ (fark etmez) dediler; ne renk olsun, ‘egal’! Yani fırçayı sür, geç. Sırf iş yaptırmış olmak için çalıştırıyorlar!” dedi.
Toplama kampından farkı ne?
Yapılandan amaçlananın insanların yardım almaktan vazgeçirmek olduğunu söyleyen M.K., geçen sene de işe gönderildiğini, ancak yapamadığını belirterek, “Yani bu yaşta ve bu hastalıklarla... Hani yine uygun, temiz bir yere gönderseler, insan yine der, vakit geçireyim. Ama bu yaşta, böyle pis yerlerde nasıl yapayım? Hem de ayda yalnızca 175 Euro için. Bu insanlık mıdır? Toplama kampından ne farkı var?” şeklinde konuştu.
Hartz IV nedir?
Hartz Yasaları, 2002-2005 yılları arasında, Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD) ve Yeşiller Partisi koalisyonu döneminde Federal Meclis’te onaylandı. Hartz I, II ve III yasalarıyla işten çıkarmalar kolaylaştırıldı, serbest piyasa iyiden iyiye esnekleştirildi, düşük ücretli işler artırılarak işçi hakları önemli ölçüde gasp edildi. Hartz VI yasasıyla da, işsizler ve çalışamayanların hakları önemli ölçüde kırpıldı.
Yürürlüğe girdiği günden bugüne çok sayıda protestonun konusu olan Hartz VI, milyonlarla işsize cezai yaptırım uygulanmasına neden oldu. Yüzbinlerce kişi de, sosyal yardımdan tamamen mahrum bırakıldı. Bunlardan önemli bir kısmı evsiz kaldı.
Hartz IV yasası işsizler kadar çalışanlar üzerinde de etkili oldu. Çalışanlar için de tehdit unsuruna dönüşen yasa, güvencesiz ve düşük ücretle çalışmanın da artmasına neden oldu.
Yasa en son, Pinneberg Jobcenter’ın yasadan yararlananlara yönelik hazırladığı broşürle gündeme gelmişti. Broşürde Hartz IV’ten faydalananlara ‘az et yeme, eski mobilyaları satma, musluk suyu içme’ gibi tasarruf tedbirleri öneriliyordu. Resimli anlatımlar bulunan broşürdeki diyaloglardan birinde eve bir hafta et alınmayacağını söyleyen ebeveyne, evin kızı, “Ne güzel! Ben de zaten vejetaryen olmayı düşünüyordum!” diye yanıt veriyordu.
OSMAN OÐUZ