Tarihi Hasankeyf’i sular altında bırakacak olan Ilısu Barajı’nda 10 Haziran 2019’da su tutulmaya başlanacak. Değişik ülkelerden 85 sivil toplum örgütü yaptıkları açıklama ile; ”Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin Kurtarılması için Geç Değil” diyerek yeni bir kampanya başlattı.
Türkiye ve dünya çapında 85 sivil toplum kuruluşu Hasankeyf için ”Türk hükümeti ve uluslararası kamuoyuna acil çağrı” adı altında bir metin yayımladı. Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi’nin (HYG) çağrısıyla başlayan kampanyaya baraj projesinden doğrudan etkilenecek yerel mücadeleler ve dünyanın farklı yerlerinde doğa mücadelesi yürüten STK’ler destek verdi. Türkiye, Kürdistan ve Almanya’dan Dünya Miras Nöbeti’nin (WHW), ABD’den Dünya Hukuk Merkezi (Earth Law Centre), Rusya’dan Uluslarası Sosyo-Ekolojik Birlik, Hollanda’dan Çokuluslu Şirketleri Araştırma Merkezi (SOMO), Brezilya’dan Barajlardan Ekilenlerin Hareketi (MAB), Lübnan Ekoloji Hareketi ile birlikte dünya çapından taplam 85 STK ”Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin Kurtarılması İçin Geç Değildir! Ilısu Barajı’nda Su Tutulmasın!” başlıklı çağrı metinde ”Türk Hükümeti’ne ne Haziran ayında ne de sonrasında su tutmamasını ve Ilısu Baraj Projesi’ni durdurması çağrısını yapıyoruz! Yerel halkın bütün kesimleriyle, Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin geleceğiyle ilgili eşit düzeyde, katılımcı ve şeffaf bir diyalog süreci sonucu ortaya çıkacak sonuçlara göre hareket edilmesi gerekiyor” mesajı verdi.
Hasankeyf, Göbekli Tepe’nin ikizi
Şimdilik 85 STK’nin imzaladığı çağrı metninde şu ifadelere yer verildi:“İnsan toplulukları 12 bin yıldır aralıksız bir şekilde Dicle Nehri’nin kıyılarına kurulan Hasankeyf’te yaşıyor. Onlarca kültürün emeğiyle inşa edilen ve dünyada benzeri az olan bu yerleşim yeri, Dicle Nehri kıyısı, küçük vadileri ve bitişik kayaları üzerinde yaratıldı! Son yıllarda yapılan kazılar, Hasankeyf’te henüz açığa çıkarılmamış büyük bir kültürel mirasın olduğunu gösteriyor. Yapılan bağımsız incelemelere göre, Hasankeyf’in Kapadokya, Efes ve Truva değerinde bir miras alanı olduğu düşünülmektedir. Hasankeyf, UNESCO’nun 10 kriterinden 9’una sahip evrensel bir değerdir. Uluslararası bilim çevrelerinin yaptığı çalışmalara göre, yerleşik hayatın başlaması konusunda, Hasankeyf’in, Göbekli Tepe’nin ikizi olduğu tahmin edilmektedir.
10 Haziran’da su tutacak!
Türk hükümeti, Göbekli Tepe’yi, olması gerektiği gibi, UNESCO Dünya Miras Listesine aldırmak için ciddi çaba içerisinde olurken, Hasankeyf ve çevresindeki Dicle Vadisi’ni, inşaatı büyük oranda tamamlanmış Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi’nin suları altına gömmeyi planlamaktadır. Mart 2019’da yapılan resmi açıklamalara göre; 10 Haziran 2019’da Ilısu Barajına su tutulmaya başlanacak ve Ekim ayında suni göllerin sularının Hasankeyf’e ulaşacağı tahmin edilmektedir.
Zararları saymakla bitmez
Ilısu Projesi baştan sona yanlış ve yıkım getiren bir projedir. Yerelde olduğu gibi Türkiye, Irak, Suriye ve dünyada yoğunca eleştirilmektedir. İddia edildiği üzere yereldeki topluma herhangi bir sosyo-ekonomik yararı yoktur. Başta Hasankeyf olmak üzere Yukarı Mezopotamya bölgesinin önemli bir kültürel miras alanını sular altında bıraktığı gibi, on binlerce insanı yoksulluğa sürükleyecek ve halen çok önemli bir biyo-çeşitliliğe sahip Dicle Vadisi’nin yok olmasını beraberinde getirecektir. Ilısu projesinin akış aşağı bölge üzerinde çok olumsuz etkileri olacaktır; bu çerçevede özellikle çok sayıda Irak şehrinin içme suyu temininde ciddi sorunlar çıkacak ve Irak tarımı büyük risk altına girecektir. UNESCO Dünya Miras Listesinde bulunan ve Ortadoğu’nun en büyük sulak alanı olan Mezopotamya Sazlıklarına ulaşan suda ciddi azalma bu risklerin en başında gelmektedir.
Halen kurtarabiliriz
Ilısu Projesi’nde sona yaklaşılmış olsa da, bunun iptali ile; başta doğrudan etkilenen beş il olmak üzere, Türkiye ve Irak toplumlarının ekonomik, sosyal, kültürel ve ekolojik olarak çok ileri düzeyde faydalanacağına kesinlikle inanmaktayız. Son bir kaç yıldır Hasankeyf’te, “eserlerin Yeni Hasankeyf’e taşınması” ve “kayaların sağlamlaştırılması” adı altında fiziki müdahalelerle ciddi bir yıkım yaşanmış olsa da halen kurtarabileceğimiz kültürel miras çok fazladır.
Baraj projesi durdurulmalı
Türk Hükümeti’ne ne Haziran ayında ne de sonrasında su tutmamasını ve Ilısu Baraj Projesi’ni durdurması çağrısını yapıyoruz! Yerel halkın bütün kesimleriyle, Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin geleceğiyle ilgili eşit düzeyde, katılımcı ve şeffaf bir diyalog süreci sonucu ortaya çıkacak sonuçlara göre hareket edilmesi gerekiyor. İkincil olarak yerine getirilmesi gereken talebimiz, Irak ve Suriye ile uluslararası hukuka göre karşılıklı uzlaşı sonucu bir anlaşmanın sağlanması ve Mezopotamya Sazlıklarına kadar yeterli miktarda debinin garantilenmesidir! Türkiye, Irak, Suriye ve dünyada taleplerimizi destekleyen bütün kesimlere, bu çağrımızı desteklemelerini ve Türk hükümetine yönelik benzeri taleplerin ifade edilmesi çağrısını yapıyoruz!”
HABER MERKEZİ
Kampanyaya katılın
Kampanyasını sürdüren ve farklı STK’lerden de destek bekleyen Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi, çağrı metninin Türk hükümet yetkililerine de ulaştırılmasını istiyor.
”En kısa sürede toplu veya ayrı ayrı olarak Türk hükümetinde sorumlu kurum ve bakanlıklara çağrı metnini atmanızı rica ediyoruz” denilen açıklamada belirtilen email adresleri şunlar:
a) Türk hükümetinin başında olan Cumhurbaşkanı R.T. Erdoğan: contact@tccb.gov.tr
b) Ilısu Projesi’nin uygulanmasından sorumlu kamu kuruluşu olan Devlet Su İşleri (DSI)’nın Genel Müdürü M. Aydın: dsi.gnlmud@hs01.kep.tr
c) DSİ’nın bağlı olduğu Tarım ve Orman Bakanlığı, bakan B. Pakdemirli: gthb.genelevrak@gthb.hs01.kep.tr
d) Hasankeyf gibi kültürel mirastan sorumlu olan ancak harekete geçmeyen Kültür ve Turizm Bakanlığı, bakan M. Nuri Ersoy: ozel.kalem@kulturturizm.gov.tr
e) HES gibi enerji politikalardan sorumlu olan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, bakan Fatih Dönmez: ozelkalem@enerji.gov.tr
İmzalayıcılar:
Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi-Türkiye Dicle’yi Yaşatma Kampanyası-Irak Dağ Nöbeti (Mountain Watch)-İran Dicle Savunucuları (Humat Dijlah), Irak Rojava’yı Yeniden Yeşillendir Kampanyası, Suriye Mezopotamya Ekoloji Hareketi-Türkiye
Irak Su Koruyucuları (Waterkeeper Iraq)-Irak Kürdistanı Bölgesi Hasankeyf Matters-Türkiye Irak Sivil Toplum Dayanışma Girişimi (ICCSI)-Irak Ekoloji Birliği-Türkiye
Munzur Çevre Derneği-Türkiye Irak Sosyal Forumu, Yeşil Öfke Ekoloji Kolektifi-Türkiye People’s Campaign to Support Kind Zagros-Iran
TMMOB Batman Il Koordinasyon Kurulu
Sivil Kalkınma Örgütü (CDO), Irak Kürdistanı Bölgesi Su Hakkı Kampanyası-Türkiye 350 Ankara-Türkiye Çoruh Koruma Birliği- Türkiye
Yaşam ve Dayanışma Yolcuları-Türkiye Yeşil Direniş-Ekoloji ve Yaşam Gazetesi-Türkiye Antalya Ekoloji Meclisi-Türkiye Alakır Kardeşliği-Türkiye HDK Ekoloji Meclisi-Türkiye Karadeniz İsyandadır Platformu-Türkiye Saqiz Çevre Savunucuları-Kürdistan/Iran Şiney Piro Kurumu-Kürdistan/Iran Kareza Çevre Örgütü-Kürdistan/Iran Şiney Nojin Kurumu-Kürdistan/Iran Halebçe Çevre Savunucuları-Irak Kürdistan Bölgesi Çevre ve Sağlık Kürt Örgütü,-Irak Kürdistan Bölgesi Green Kurdistan Population-Kürdistan/Iran Pajin Institution-Kürdistan/Iran Green Çiya Institution-Kürdistan/Iran Lübnan Eko Hareketi Eko-Vicdan-Tunus Halkların Adalet ve Tazminat Savunması Vakfı, Güney Afrika Sınır Tanımayan Nehirler Uluslararası Koalisyon (Rivers without Boundaries International Coalition)-Asya Balıkçılar Forumu-Pakistan Çevre Destek Grubu-Hindistan Tacik Sosyal ve Ekolojik Birlik-Tacikistan Suyun Savunması ve Suya Erişim Hakkının için Enter-Amerika Duyarlılık Ağı (Red VIDA)-Amerika Kıtası Sürdürebilir Şili-Şili Nisan Vakfı (Fundacion Abril)-Bolivya Su, Toprak ve Çevreyi Savunma Hareketi (MODATIMA)-Şili Barajlardan Ekilenlerin Hareketi (MAB)-Brezilya Dünyanın Dostları-El Salvador Avrupa Su Hareketi
Earth Thrive-Balkan Ekologistak Martxan-Bask Ülkesi Yeni Su Kültürü Ağı (XNCA)-Katalonya Arazi Sonu (Ende Gelände)-Almanya Eylem içinde Ekolojistler-İspanya Dünya Miras Nöbeti (WHW)-Almanya Ebro Nehirinin Savunma Platformu-Katalonya UPP – Un Ponte Per-Italya Karşı Akım (CounterCurrent)-Almanya The Corner House-Birleşik Krallık Dünyanın Dostları-Fransa Su Forumu Hareketleri-Italya Riverwatch – Nehirlerin Korunması Topluluğu-Avusturya Hayvanlar Hisseden Varlıklardır (Animals Are Sentient Beings), ABD Île-de-France Su Koordinasyonu-Fransa Plan C-Birleşik Krallık Shoal Kollektifi-Birleşik Krallık Hasankeyf Girişimi Berlin-Almanya Tarım ve Ticaret Politkası Enstitüsü-ABD İyi Müşterek Su Koordinasyonu (Coordination EAU bien commun), Fransa Urgewald-Almanya Idle No More SF Bay (Kaliforniya’da yerli bir halk)-ABD EkoKadınlar (EcoMujer)-Almanya Tatlı Su Hesap Verebilirlik Projesi (FreshWater Accountability Project), ABD Kaya Gazsız Zaragoza Vatandaşlar Platformu- Ispanya Alborado Halk Kültür Derneği-İspanya Uluslarası Nehirler-ABD Solifonds-sviçre Çokuluslu Şirketleri Araştırma Merkezi (SOMO)-Hollanda Ekolojik Merkez DRONT-Rusya Ekososyalist Ufuklar-ABD Uluslarası Sosyo-Ekolojik Birlik-Rusya Bioçeşitlilik Koruma Merkezi-Rusya Dünya Hukuk Merkezi (Earth Law Centre)-ABD Yeşil Anti-Kapitalist Cephe, Birleşik Krallık Cambridge Toplumsal Ekology Grubu-Birleşik Krallık Heraklion Bütünsel/Integral Kooperatifi-Crete/Greece