Türkiye Araştırmaları Enstitüsü’nden Bert M. Azizoğlu ve Onur Altındağ, yüzde 10’luk seçim barajının yeni meclisteki erkek egemen yapıyı ne oranda etkileyebileceğini araştırdı.
Eşitlik karnesi en kötü parti MHP
MHP, yüzde 12,4 ile en düşük kadın aday oranına sahip parti. 81 ilin sadece 30’unda kadın adayları var.
Adayların seçilme ihtimalleri hesaplandığında MHP’nin yeni meclisteki kadın milletvekili oranının yüzde 3.1 ile 5.3 arasında olacağı öngörülüyor.
Bu oran 24. dönem TBMM’nin bile çok gerisinde.
AKP ve CHP'ninki propaganda amaçlı
AKP’nin kadın aday oranı yüzde 18.4. Bu adaylar Ege ve Akdeniz kıyıları, İç Anadolu’nun batısı ve Güneydoğu Anadolu’daki 44 ilden gösterdi.
CHP’nin kadın aday oranı ise yüzde 19,6 ve AKP ile benzer bölgelerden 41 ilden aday oldular.
Tüm adayların meclise girebilme ihtimalleri ışığında yapılan hesaplamalar iki partinin de kadın milletvekili oranının yüzde 15-16 aralığında kalacağını gösteriyor.
Azizoğlu ve Altındağ, CHP’nin birçok ilde kadın adayları ilk sıradan göstermesinin toplumsal cinsiyet eşitsizliğini nesnel bir şekilde bertaraf etmekten çok seçim propagandası işlevi gördüğünü söylüyor.
HDP: Seçim barajı, kadın temsilini de engelliyor
HDP, Türkiye’nin demokrasi tarihinde, meclise girme ihtimali olan partiler arasında en yüksek kadın aday oranına sahip. 81 ilin 76’sından gösterilen kadın adaylar, toplam adayların yüzde 46’sına tekabül ediyor.
Araştırmaya göre, barajı aştığı takdirde HDP milletvekillerinin yüzde 38 ila 41’i kadın olacak.
Ayrıca HDP barajı geçerse, meclis genelindeki toplam kadın milletvekili sayısı da 12 ila 16 arasında artacak. Bu, meclisteki kadın temsil oranını yüzde 13’lerden yüzde 17’lere çıkaracak. Başka bir deyişle yüzde 19 ila 21 oranında artış yaşanacak.
Orta Anadolu’da kadının sembolik temsili bile yok
Araştırmacılar, AKP, CHP, ve MHP’nin önemli bir ortak yanının birçok ilde seçilme ihtimali olmayan sıralarda dahi erkek adayları tercih etmesi olduğunu söylüyor ve özellikle Orta Anadolu’da kadın temsilinin sembolik de olsa partilerin siyasi ajandasında yer almadığına dikkat çekiyor.
Marmara, Ege ve Akdeniz kıyıları ile Güneydoğu Anadolu bölgelerinde daha yoğun olarak kadın aday gösteren AKP’nin bilinçli bir şekilde kadın temsilinin oya daha fazla yansıyacağını düşündüğü yerlerde kadın adaylara daha fazla şans tanıdığı da belirtiliyor.
İSTANBUL