Li gorî min ji serî heta dawiya romanê, nivîskar bi zanebûn yan jî bi piştgiriya hinekan, ev roman nivîsandiye ku mirov nikare bibêje roman e, ji ber ku reşkirina Rêxistina Azadiyê kiriye, ez jî bi dilekî saf dibêjim, hey romannûso (siyasetmedaro) dev ji nivîsandina wêjeyê berde, ji xwe re siyasetê bike, wêjeya Kurdî bi van nivîsên xwe şolî meke. HASÎP YANLIÇ Çendek berê rêya min bi Stenbolê ket, li wir komeke xwendinê heye, romanan dixwînin û dinirxînin. Min jî xwest tevlî wê komê bibim ka mêze bikim, ew çawa romanan dinirxînin û şîrove dikin. Wan jî ji min xwest ku ez jî romanê bixwînim û zanîna xwe bi wan re parve bikim. Ez di wê baweriyê de me ku me her du aliyan jî dixwest li terza nirxandinên hev binihêrin. Rastî jî wiha bû me ji hevdu gelek siûd wergirt. Agahî û zanînên xwe parve kir. Spas dikim ji bo mahzûrvaniya Koma Xwendinê ya Taksîmê. Nihêrîna min ya li ser romana „Heftiyeke dirêj li Amedê“ ku ji weşanxaneya Avestayê derçûye wiha ye; Bergeke ji rêzê li ser e, wêneyê li ser bergê, wêneyek heye ku zarokekî Amedê yê 10 salî jî dikare wî wêneyî bigire. Ya ewil bala min kişand ev bû, min ji xwe re got, çima wêneyek wisa hêsan û amator hatiye girtin û li ser berga pirtûkê gatiye bicihkirin. Li hêla din jî di rûpelsaziyê de serketî ye. Li gorî min bîrname ye Bi rûpela 9’an dest pê dike û hevoka yekemîn wisa dibêje, di beşa agahiyan de; “Berhema di nav destên we de ne bîrname ye, ango ne jiyana nivîskarê xwe ye.” Haya min jê heye ku Fawaz Husên hatiye û li Amedê maye û ev roman nivîsandiye. Îcar çima naxwaze wek bîrnameyekê bi nav bike, min fêhm nekir, gelo xwestiye bibêje, ev “Bîrname ye”  bi şaşî gotiye ev ne bîrname ye. Li gorî min bîrname ye, û bîrnameyek e ku xwestiye mîstîk bike û hinek aliyan rexne yên bê binî tewanbar bike. Di romanê de mekan Amed e. Ji ber ku cih û war Amed e, min zêdetir bala xwe dayê û wisa xwend. Ez ê çend gotina li ser mekan binivîsîm û paşê dewam bikim; Eger ez ne ji Amedê bûma teswîrkirina wî ya ku xwestiye bi nava jî têxe çavê xwendekaran bibêje xwînerno: „Min di romanê de mekan nikarî bû cih bikira ji ber wî jî ez ê bi nava bi we bidim zanîn ku ev der Amed e.“ Her çîqas wisa kiribe jî, dîsa serê me tevlî hev kiriye, ji bo Xana Zîroyan, ya ku Tirkî jê re dibêjin “Sülüklühan” hema nivîskar xwestiye serê mirov tevlî hev bike, yekî ne ji Amedê be, Amedê nas neke, ew ê bibêje belkî li du sê mekanan bûyer derbas dibe. Ji ber ku heman mekan bi du sê navan bi nav kiriye. Di rûpela 99´an de “….em di nava çakûçên wan re ketin hewşa  karwanseraya Zîroyan.” Dîsa di rûpel 103´an de “Ez û Mîrza hemû danê piştî nîvrojê li xana Zîroyan man.”  Lazim bû mekan ew qas bi nav nekira, bi cih kirina nava bûyeran da bi me bida nasîn, yekî/a Ewrûpayî dema roman xwend, lazim bû di serê xwe de bigota ev der Rojhilata Navîn e, yekî/a Kurdistanî zanîba bigota teqez, ev der Kurdistan e, yekî/a ku Amed nas bikira, lazim bû bigota ev der Amed e, ev derî Deriyê Mêrdînê ye, Deriyê Çiyê ye, Xana Zîroyan e û hwd. Hema nivîskarê romanê nikarîbû wisa bineqişîne mekanan, bi wêjeyê xurt bike, bi navên şaş û agahiyên şaş roman tije kiriye. Bêhna Kurdî tê Ji romanê bêhna Kurdî tê, li gelek cihan de biwêjên gelek xweş bi kar anîne û bi strana Têlî Têliyê newaya Kurdî li ser romanê belav bûye Rûpel 13: “Kurmê şîrî heta pîrî” Di rûpelê 20´an de „Were Têlî Lê lê zalimê Ez ê ji xewa şêrîn radibim, dibêjim têlî Nava rojê dibêjim Têlî Êvarê dibêjim Têlî ….“ Di rûpel 22´an de „… we pênc bajarên mezin rizgar kirine û hûn kêfa gurê manco dikin?” Dema em zarok bûn, diya min dema dixwest me bitirsîne, bi gurê manco me ditirsand, ji ber ku ew cinewar e, hema min tucarî ne bihîst ku got “Kêfa Gurê Manco” nivîskar navê Gurê Manco bihîstiye hema nizanîbû çi ye, wî jî gotiye “Kêfa Gurê Manco” Hema dîsa jî bi biwêj û gotinên pêşiyan û bi kilaman roman xweş kiriye. Divê standarteke nivîskar hebe Tiştekî ecêb ku min di romanê de xwend û min got, ê ev hevok nivîsandine, ne civaka Kurd dinase û ne jî Rojhilata Navîn. Ji ber ku di orf û adetên me Kurdan de û yê Rojhilata Navîn de yekî ku nû nas bike û jê re qala nav livînên xwe û şabûna xwe û ya jina xwe bike, tine ye.     Di rûpela 24’an de wiha didomîne; “Ez ji te venaşêrim ku demên herî xweş di hemû jiyana min de, min ew li kêleka dotmamê, di nav hêtên Têliya xwe de buhurandine… me bi saetan xwe di hembêza hev de winda dikir û min hemû welatên veşartî di hundirê wê de yeko yeko vedinasim.”  Û di rûpela 27´an de “Ew helala min e, ez dikarim her kêlî herim tewafa taximê sîngan û cotê zer ê memikan û devê xwe bixim qulpê guharê wê yê heyderî, lê mixabin ew tişt nema ji min tê. Carinan, di xewê de, bêyî hişê xwe, Têliya min xwe bi min ve dike benîşt, tê parsûyên min bişikîne. Ew ji min dixwaze ku ez weke şîşa tenûrê radimê,…” Rastî dema min ev hevok xwendin rûyê min sor bû, min li şûna nivîskar fedî kir. Nivîskarekî Kurd, çima xwestiye civata Kurdan wiha bide nasîn. Ji aliyê rastnivîsê û nava dîsa kiriye wek mîna navê mekanan, hema di navê wek Ehmedê Dîn, li cihinan kiriye Ahmedê Dîn ev jî ji bo yê dixwîne  dixe tengasiyê. Lazim e ku ji serî heta dawiyê standarteke nivîskar hebe, di rûpelekê de Ehmed di ya din de jî Ahmed nabe, ev jî şaşîyek e ku divê nivîskar neke. Henekê xwe bi Kurdiya Amediyan kiriye Ya din jî ji bo rastnivîsê nivîskar henekê xwe bi Kurdiya Amediyan kiriye, hema di romanê de çar pênc karekterên alîkar hene, leheng hema bi kê rê axifiye, gotiye bi Kurdî bi min re axifî; ez dikarim bibejim li Amedê yên ku ji nivîskar Fawaz Husên çêtir bi rêzimanê û Kurdî dizanin, herî kêm sed hezar kes hene, hûn şaş nebin. Hema nivîskar ev reşkirin jî bi zanebûn kiriye, ez di wê bîr baweriyê de me. Her çiqas nivîskar dibêje, ez bi Tirkî nizanim jî gelek hevokên wî wek qalibê Tirkî ne. Min bi Fransizî nizanîbû, hema min pirsî gelo qalibê Tirkî û Fransizî dişibin hev yan nivîskar bi Tirkî fikiriye. Kesên bi Fransizî dizanin, gotin, ti elaqaya Fransizî û Tirkî tine ye. Hema nivîskar her çi hikmet e, bi qalibê Tirkî gelek hevok bi kar aniye. Di rûpel 38 û 39´an de “ji min re telefon bik”,  “min ê jê re telefon bikira” gelek hevokên bi vê mantiqê hatiye wergerandin, dema min xwend ji min re ecêb hat. Rastî jî herî zêde vê hevokê ez kuştim, ”Şîrê Şêran” di rûpel 111´an de wergera wê ya bi Tirkî “aslan sütü” min heta îro nebihistiye ku Kurdekî ji araqê re gotiye “Şîrê Şêran”, çawa nivîskar hevokên Tirkî rasterast wergerandiye Kurdî. Di nava mîstîk û rastiyê de çûye hatiye Roman nîv mîstîk hatiye nivîsandin. Ev jî cihinan mirov ji romanê dixe, mirov nizane ka dema qala bûyerê dike xeyalî ye, yan jî rastî ye, ji ber ku di nava mîstîk û rastiyê de çûye hatiye, ev dema xwendinê xwîner dixe tengasiyê, herikbariya wê kêm dike û xwîneran ji fêhmkirina çîrokê dûr dixe. Reşkirineke bi zanebûn Min di romanê de reşkirineke bi zanebûn dît, reşkirana ku Rêxistina Azadiyê ya ku nivîskar jî li xwe mikur hatiye ku ji aliyê gel ve hatiye rêxistinkirin. Bi hezaran keç û xortên Kurdan tevlî nava rêxistinê bûne. Û bi lêhengiyeke ku nivîskar fêhm neke li ber xwe didin. Ji bo tevgerê reş bikê, bi zanebûn li gelek cihan, ”Hewal, Demokratîk Ulus“ û karekterên ku têkiliya wan bi rêxistinê re heye biçûk xistine, hene. Ev jî li ber çavê me xwîneran nivîskar biçûk dixe. Nivîskar 1978´an ji Rojava derdikeve hema bûyerê wiha ajîte dike û dibêje, ez ji ber “Rêxistana Azadiyê û Hewal” ji Rojava derketim. Hema hema dinya hemû pê dizane, nivîskarê romanê nizane ku di 1978´an de hîna Rêxistina Azadiyê li Rojava bi cih nebûbû li Bakur tevdigeriya. Ev çi reşkirin e, ev çi dilreşî ye? Li gorî min ji serî heta dawiya romanê, nivîskar bi zanebûn yan jî bi piştgiriya hinekan, ev roman nivîsandiye ku mirov nikare bibêje roman e, ji ber ku reşkirina Rêxistina Azadiyê kiriye, ez jî bi dilekî saf dibêjim, hey romannûso (siyasetmedaro) dev ji nivîsandina wêjeyê berde, ji xwe re siyasetê bike, wêjeya Kurdî bi van nivîsên xwe şolî meke. Biçe ji xwe re di rojnameyan de ku hişmendiya te diparêzin, qunciknivisîyê bike. Pênûsa xwe ya hatiyê kirrîn, li ser wêjeya Kurdî venerişîne.