Karaciğerde meydana gelen iltihabi reaksiyon hepatit olarak tanımlanmaktadır. Hepatite; virüsler, bakteriler, çeşitli ilaçlar, uzun süreli alkol kullanımı ve çeşitli endüstriyel maddelere maruz kalmak yol açabilir. Ortaya çıkan iltihap karaciğer hücrelerinde hasara sebep olur ve karaciğerin şişmesine yol açar. Bu hasarlar kalıcı olabilir.
Virüslerin yol açtığı hepatitlerin başında Hepatit A, B, C gelmektedir. Yine Hepatit D ve E türleri de mevcuttur.
Virüslerden kaynaklı hepatitler bulaşıcıdır. Diğer saydığımız hepatit türleri genelde bulaşıcı değildir.
Hepatit A
Halk arasında sarılık olarak adlandırılan Hepatit A hastalığına yol açan virüs genelde ani iltihaplanmaya yol açmaktadır. Hepatit A ağız veya dışkı yoluyla bulaşmaktadır. Yani bulaştırılmış su veya besinlerin (çiğ veya az pişmiş yiyecekler, virüs bulaşmış suda yıkanan yiyecekler) alınmasından ya da hasta kişiler ile temastan sonra ortaya çıkar. Özellikle okul, anaokulu gibi toplu bakım hizmeti verilen yerlerde bu virüsün bulaşma riski yüksektir.
Hastalığın kuluçka dönemi 2-7 haftadır.
Grip benzeri belirtiler (ateş, titreme, halsizlik), iştahsızlık, bulantı, sarılık, idrar renginin koyulaşması, karın ağrısı ve besin posasi (dışkı) renginin açılması Hepatit A’nın belirtileridir. Bunların hiçbirinin görülmeden hastalığın ortaya çıkması mümkündür.
Hepatit A genelde 3-6 hafta sürer. Tam düzelme altı aya kadar sürebilir. Çok nadir karaciğer yetmezliği sınırına kadar varabilir.
Hastalığın tanısı kan tahlili ile konulur.
Hepatit A hastalığına dönük özel bir tedavi bulunmamaktadır. Hastaların büyük bir bölümü hastahaneye yatmadan iyileşir. Belirtiler döneminde yatak istirahatı önerilir. Ancak çok halsiz olup ağız yoluyla sıvı alamayan veya karaciğer hasarı yüksek olan hastalarda hastahane gerekli olabilir. Hepatit döneminde gerekli ilaçlar dışında diğer tedavilerin durdurulması önerilir.
Hepatit A hastalığından korunmanın en etkili yolu aşıdır. Çocuklar için genel bir aşılama tavsiyesi bulunmamaktadır. Ancak çocuk yuvaları, kreşler ve okullarda çalışan personelin aşılanması önerilir. Aşı altı ay arayla iki defa yapılır.
Önümüzeki haftalar virüslerin yol açtığı diğer hepatit türlerini işleyeceğim.