BERİVAN KARATAŞ/DİHABER/ŞIRNEX
Hezex’ın Bafê köyünde kadınlar, yoğurt satarak geçimlerini sağlıyor. Yoğurdun üretiminden satışına kadar her işi yapan Hediye Uğur, “Yoğurdumuzun mayası alın terimiz” diyor.
Şirnex’ın Hezex ilçesine 15 kilometre uzaklıkta bulunan Bafê (Sulak) köyünde yaşayan kadınlar, yıllardır geçimlerini, besledikleri hayvanlardan elde ettikleri sütten ürettikleri yoğurtla sağlıyor. Sabah saat 04.00’te kalkan kadınlar ahırdaki inek, koyun ve keçileri sağmakla güne başlıyor. Sağdıkları hayvanları çobanlara emanet ettikten sonra elde ettikleri sütü evlerinin bahçelerinde yaktıkları ateşin üzerindeki kazanlarda kaynatan kadınlar, böylece sütü mikroplardan arındırıyor. Bu işlemin ardından soğutulan süt, daha sonra kaplara alınarak mayalanmaya bırakılıyor.
Baştan sona emek
Daha sonra mayalı sütü kovalara koyarak ağızlarını pamuk örtüler ile örten ve akşama kadar bekleten kadınlar, elde ettikleri yoğurdu dolaplarda saklıyor. Satılmaya hazır hale gelen yoğurtları, akşamdan ambalajlayan kadınlar, bir sonraki günün erken saatlerinde yol kenarına gelerek ilçe merkezlerine doğru yola koyuluyor. Yol üzerinde buldukları araçlara binen kadınlar, 5 litrelik yoğurtları 12 TL’den satarak geçimlerini sağlıyor.
Yaşam kadının emeğiyle var
1990’lı yıllarda köyün yakılmasına rağmen toprağında kalmayı başaran Hediye Uğur (57), 35 yıldır yoğurt üretip satıyor. Uğur, yaptıkları işin hayatlarının bir parçası olduğunu söylüyor. 70 koyun ve 4 inekten aldığı ürünle geçimini sağlayan Uğur, “Köyde bütün işi erkek yapıyormuş gibi gözükse de hiçbir şey gözüktüğü gibi değil. Çünkü köylerde yaşam kadının emeğiyle var oluyor. Hayvan bakımından çocuk bakımına kadar her işte kadın rol alıyor. Erkekler bunların hangisini yapıyor? Hiçbirini” diyor.
‘Mayamız alınterimiz’
Yaptıkları yoğurdun satım aşamasında kayyum atanan belediye zabıtalarının kendisine engel çıkardığını söyleyen Uğur, “Binbir zahmetle ürettiğim ve satmak istediğim yoğurdu alıp pazarlara götürüyorum. Bundan hiçbir zaman utanmadım. Ama oğlum yaşındaki zabıtaların satış yapmama engel olmak için yaptıklarından utanıyorum. Şaşırmıyorum artık. Çünkü onlar da erkek sonuçta, bir kadın için emeğin ne kadar değerli olduğunu anlayamazlar. Zorluklara rağmen işimizi yapıyoruz. Yoğurdumuzun mayası alınterimiz” diye ifade ediyor.