RONÎ ARAM / ANF / ANQARA
24ê Nîsane 1915 de armenîyî hetê dewleta tirkî ra ameybî qetilkerdene û 24ê Nîsane zî roja serrgêra qetlîyamî ya. Her serre 24ê Nîsane de qetlîyam yena şermizarkerdene û kesê ke ameyî kiştene, yenî yad kerdene.
Parlamenterê HDPyî Garo Palyanî yo ke armenîyêko tirkîyayij o, seba ke par derheqê Qetilbîyayîşê Armenîyan de û Qanûnê Koçberkerdişî de pêşnûmeyê qanûnî pêşkêş kerd, bi madeyê 301î fezleke hemverê ci de ame amadekerdene. Paylanî babete ser o va ‘Armenî 104 serrî yo edaletî pawenî’ û wina dewam kerd: “Bêguman ma nê edaletî Senatoyê DYA ra zî û Palamentoyê Fransa ra zî nêwazenê. Vengê ke ê cayan ra berz benê seba ma muhîm ê. Labelê tekane cayo ke birîna ma derman bibo, Tirkîya ya. Herinda ke têrîameyîşêk bêro kerdene, kenê ke serê mesela bigêrê.
Paylanî 2018 de derheqê qetlîyam de pêşnûmeyêk dabi, la Wezaretê Edaletî derheqê ci de qerarê muhakemebîyayîşî dabi. Paylanî wina va: “Meseleyê armenîyan zî, meseleyê kurdan zî problemê bingeyênî yê Tirkîya yê. Dewleta ke hesabê sûcan dimayê 104 serran zî nêdayo no yeno manaya dewamkerdişê sucan. Tacîz û heqareto ke înan çend rojan verî Gebze de mayanê ma ser o kerd versîyonêkê nê gunayê pîlî yo.”
Eynî çîyî Sûr de ameyî kerdene
Garo Paylanî da zanayene ke sucê qetlîyamî yo ke 104 serrî verî ameyo kerdene nika zî dewam keno û çîyê ke Sûr, Nisêbîn û Şirnex de ameyî kerdene, nimûne dayî. Paylanî wina domna: “Gama merdim halo demografik ê 104 serran verî yê Sûrî biewnîyo do bivîno ke nîme ra vêşêr ê merkezê ci Armen û Suryanî bî. Qetlîyamo ke 104 serrî verî virazîya hetê Walîyê Amedî Talat Paşayî ra ame kerdene û qetlîyamo ke hîrê serrî verî Sûr de ame kerdene seypê yê. Şarê Armenî yê ê deman waştişê xo yê azadîye û demokrasîyî ardî ziwan la bi qetlîyamî înan rê cewab ame dayene. Kurdî wextêko derg o ke mucadele kenî û nê waştişê înan zî hetê sîstemê nikayênî ra nênê dîyene. Gama kes bala xo dano polîtîkayanê dewlete ser eşkeno vajo ke dewamê yewbînan ê. Suc heta bêceza bêro verdayene dibare beno. Qetilbîyayîşê Armenîyan bêceza mendo û ewro zî dibare beno.”