Türkiye Barış Meclisi, barış sürecine dair yaptığı toplantıda kalıcı barışın sağlanması için yapılması gerekenleri tartıştı. Cezayir Toplantı Salonunda düzenlenen basın toplantısına TBM Dönem Sözcüsü Hakan Tahmaz, TBM üyesi Prof. Gençay Gürsoy, Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Turgut Tarhanlı, Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Cengiz Aktar, 1999'da gerillayken sınırdışına çekilme sürecini yaşayan Ayşe Karabaş, gazeteciler Necmiye Alpay, Ruşen Çakır ve Aydın Engin katıldı. Açılış konuşmasını yapan TBM Dönem Sözcüsü Hakan Tahmaz, PKK güçlerinin sınırdışına çekilme ile ilgili sürecin önümüzdeki günlerde başlamış olacağına dair emarelerin olduğunu belirterek, bunun Türkiye açısından tarihsel bir fırsat, önemli bir eşik olduğunu kaydetti. Sürecin hızlı ve olumlu ilerlediğini ifade eden Tahmaz, Hükümet yetkililerinin kullandığı "kibirli" dilin ise süreç açısından sorunlu ve süreci tehlikeye atan bir yaklaşım olduğunu söyledi. Tahmaz, "Kibir dilinin süreci zorlaştırdığının görülmesi gerekir" dedi. Barışın kalıcı olmasının koşullarından birisinin sürece geniş katılımın sağlanması olduğunu belirten Tahmaz, toplumun tüm kesimlerin sürece katılmasının önemine vurgu yaptı. CHP'nin süreç karşısındaki sessizliğini eleştiren Tahmaz, sürece ideolojik nedenlerle katılmayacak güçlerin dışında tüm güçlerin bu sürece katılması ve destek vermesi gerektiğini ifade etti. Tahmaz, "CHP'nin barış ve çözümden yana olması, Türkiye'nin demokratikleşme sürecine katkı vermesi gerekmektedir" diye konuştu.


'Güvenlik konsepti' terkedilmeli
Hükümetin de acilen sürece destek sağlaması açısından "terörle mücadele" konseptinden vazgeçmesi gerektiğini vurgulayan Tahmaz, "Güvenlik konsepti hükümet tarafından hızla terk edilmeli. TMK, Anayasa çalışmalarından önce ortamın güven ortamına dönüştürmesi için kaldırılmalı. Koruculuk sisteminin tasfiyesi noktasında da hükümet hızlı bir çalışma başlatmalıdır" diye konuştu.

99'da gerilla pusuya düşürüldü
Ardından 1999'da gerillayken geri çekilme sürecini yaşayan Ayşe Karabaş, o dönem yaşananları anlattı. Karabaş, o dönemde PKK içinde yoğun tartışmalar yürütüldüğünü belirterek sürece Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın çağrısı ardından ikna olduklarını söyledi. Geri çekilme yaşanırken çok yoğun askeri operasyonlarla karşılaştıklarını aktaran Karabaş, pusuya düşürüldüklerini ve 14 arkadaşının yaşamını yitirdiğini anlattı. Gerillaların cansız bedenlerine dahi işkence yapıldığını belirten Karabaş, şöyle konuştu: "Böyle bir vahşet, böyle bir savaş görülmemiştir. Yaşamını yitiren arkadaşlarımızın cenazeleri bile askerler ve korucular tarafından dipçikleniyordu. Ben yakalandığımda ise bana 'ya konuşursun ya da koruculara teslim ederiz tecavüz ederler' dediler."


Yasal güvence sağlanmalı
Öcalan'ın felsefesinin barış felsefesi olduğunu, yıllardır da bunları dile getirdiğini ifade eden Karabaş, hükümetin ise bunu yıllardır görmezden geldiğini, şimdi ise Ortadoğu'da yaşanan gelişmelerin ardından bunu yeni fark etmiş gibi davrandığını söyledi. Geri çekilme yaşanacaksa geçmişte yaşananların tekrarlanmaması gerektiğini belirten Karabaş, güven sorununun ve olumsuzlukların yaşanmaması için yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini söyledi.

Meclis devreye girmeli
Cengiz Aktar, dünya örneklerinde olduğu gibi sürecin yasal güvence altında kurulacak komisyonlar eşliğinde yürütülmesi gerektiğini ifade etti. Sürecin hukuki temeli olmadan yürütüldüğünün altını çizerek, bir an önce hukuksal zemin üzerine oturtulmasının önemine vurgu yapan Aktar, şunları belirtti: "Hukuki bir altyapıya ihtiyaç var. Bunun da Meclis üzerinden yapılmasına ihtiyaç var. Gerilla ilk defa bu memleketten çekilmiyor. Bunun birçok örneği var ve nasıl olması gerektiği de bellidir."
"Terör" söyleminden de bir an önce vazgeçilmesi gerektiğini dile getiren Aktar, bireysel teminatlar yerine hukukun geçmesi gerektiğini söyledi.

Çekilme çözüm değil
Prof. Turgut Tarhanlı konuşmasında güven arttırıcı önemler konusuna değindi. Geri çekilmenin tek başına çözüm anlamına gelmediğinin altını çizen Tarhanlı, sürecin, süregelen çatışma halinin bitmesi ve barışın inşa edilmesi olarak değerlendirildiği takdirde uzun bir dönemi kapsayabileceğini söyledi. Tarhanlı, "Barış inşası durumu silahlı güçlerin çatışmaması dışında daha büyük bir durumdur. Güven arttırıcı önlemler çok kırılgandır. Bunların etkili olabilmesi için belli kriterlere sahip olması gerekir. Bunun için ise tarafların istikrarlı ve tutarlı olmaları gerekir" dedi. Tarhanlı, bu süreçte hukukun üstünlüğü ve bağımsız yargının da önemli olduğuna dikkat çekti.

Kamuoyu baskı uygulamalı
Prof. Gençay Gürsoy ise devletin tüm bu yapılması gerekenleri bildiğini ancak politik bir tercih olarak uygulamadığını söyledi. "Bunun için ne yapmalı" diye soran Gürsoy, ekledi: "Kamuoyu baskısı gerekiyor."

 DİHA/İSTANBUL