Almanya’da iktidara savunma bakanı dayanmıyor. CDU/CSU-FDP Hükümet koalisyonunun üçüncü savunma bakanına karşı da istifa çağrıları yükselmeye başladı. Ama konuyu baştan alalım.
Günümüz koşullarında yürütülen asimetrik savaşların bir tarafını oluşturan devletlerin silah teknolojisinin temel aracını İnsansız Hava Araçları (İHA) teşkil ediyor. Bu teknolojiyi onlar açısından bu kadar önemli kılan, 21. yüzyılın başında kırsal alanlarda devam eden savaşlar yanı sıra şehir sokaklarında, meydanlarında yükselen isyan sesleridir.
Bugün dünyanın üçüncü büyük silah ihracatçısı olan Almanya, 19. yüzyılın ortalarından itibaren yükselen silah endüstrisinin öncülerindendir. Afganistan ve Irak müdahalelerinin ardından savaş tekniğini gözden geçiren Federal Savunma Bakanlığı, Ağustos 2004’te ‘Brequet Atlantic’ adlı İHA’nın eskimiş olduğunu belirterek ABD silah endüstrisi ile görüşmeye başlıyor. Northrop Group tarafından üretilen ‘Global Hawk’ adlı İHA’nın Avrupa’da özel bir alıcı teknolojisi ile donatılıp üretilmesi amaçlanıyor. Ocak 2007’de Federal Meclis’in de onayı ile sözleşme imzalanıyor. Haziran 2009’da Meclis, Savunma Bakanlığı’na proje kapsamında 500 milyon Euro’luk bir bütçe sunuyor.
Temmuz 2011’e gelindiğinde yapılan testlerin ardından beklenen İHA, ABD’den Almanya’ya getiriliyor. Ancak yolda ciddi bürokratik sorunlarla karşılaşılıyor. Çünkü uçağın geçeceği hava sahaları için izin gerekiyor. Bu ise hiç de basit olmayan bir mevzu.
Şubat 2012’de silahlandırma birimi, bağlı olduğu Federal Savunma Bakanlığı yönetimine 7 sayfalık bir rapor sunuyor. Raporda, Avrupa Hava Güvenliği Ajansı’ndan sivil havacılığı da kapsayacak şekilde uçuş iznini almak için kapsamlı değişikliklerin yapılması gerektiği belirtiliyor. Birim, söz konusu değişikliklerin 250-600 milyon Euro’ya mal olacağını ifade ederken, işlemlerin sonunda iznin çıkmayabileceğini de kaydediyor. Ve şu uyarı yapılıyor: Şimdiye kadar devam edilmesi, içinde “tahmin edilemez teknik, zaman ve maddi riskler taşır”.
Ancak Savunma Bakanlığı, buna rağmen devam ediyor. Ta ki Mart ayı sonunda SPD’li bir vekilin ısrarlı soruları karşısında projede ciddi sıkıntıların olduğu itiraf edilene kadar. Başlatılan incelemelerin ardından Bakanlık, projeyi 10 Mayıs’ta iptal ediyor.
Şimdi yoğun baskı altında olan Federal Savunma Bakanı Thomas de Maiziere, dün Brüksel’deki NATO merkezinde Avrupalı meslektaşları karşısında kendini savunmak durumunda kaldı. Zira Almanların ‘Euro Hawk’ projesi, Avrupa’daki NATO üyelerinin devasa ortak İHA projesinin en önemli halkasıydı. De Maiziere bugün ise Federal Meclis’te Savunma ve Bütçe komisyonlarının karşısına geçecek. Sorunlardan Aralık 2011’de haberdar olmasına rağmen projeyi sürdürüp yarım milyon Euro’yu boşa harcamanın izahatı istenecek.
Sol Parti, dün bakana istifa çağrısında bulundu. Onlara SPD ile Yeşiller’in bugün katılması muhtemel. Baskının yoğunlaşması durumunda hükümet de daha fazla zaman kaybetmeden bakanlarını istifa etmeye ‘davet’ edecektir. Bu durumda üç dönemde üç savunma bakanı da istifa etmiş olacaktır.
Son yıllarda Almanya’da çok sayıda bakan yanı sıra iki de cumhurbaşkanı istifa etti, daha doğrusu istifa etmek zorunda bırakıldı. Türkiye’de bu istifalar çoğunlukla ‘Oradaki siyasi sorumluluk üstlenip istifa ederken buradaki bana mısın bile demiyor’ şeklinde yorumlanıyor. Elbette meşruluğunu yitiren siyasilerin istifa etmesi demokratik siyaset kültürünün bir gereğidir.
Ancak Almanya’da son yıllarda artan istifalar, siyaset kurumu üzerinde olumlu bir etkide bulunmuyor. O kurum, yine aynı şekilde işlemeye devam ediyor. Çünkü her krizle birlikte siyasetin kendisi değil de, istifa etmesi beklenen kişi sorgulanıyor. Tıpkı bugün İHA’ların kendisinin sorgulanmadığı gibi. Kimse bu teknolojinin öldürmek, meşru direnişleri kırmak, özgürlükleri kısıtlamak amacıyla geliştirildiğini tartışmıyor. Kimse, yaşam koşullarının giderek zorlaştığı Almanya’da yarım milyon Euro’yu böyle boşa harcamanın bir kişinin yanlışı değil de, bir tercih olduğunu konuşmuyor.
Bu ülkede iktidarlar açısından istifa olgusu, bir günah keçisi seçip yoluna şaşmadan devam etmenin teminatı haline gelmiştir. O yüzden de fazla heyecan yaratmıyor artık.
İHA’lar, istifalar, itirazlar
Almanya Gündemi