- Birleşik Krallık halkı, yerel seçimler için sandık başına gitti. Başbakan Keir Starmer'ın İşçi Partisi, 249 sandalye kaybederken, Nigel Farage liderliğindeki göçmen karşıtı aşırı sağcı Reform Partisi, 350’den fazla sandalye kazandı.
- Starmer artan istifa çağrılarına, “Geri çekilmeyeceğim” yanıtı verirken, Farage ise tüm sandalyelerin üçte birini kazandıklarını söyledi ve ekledi: “İşçi Partisi’ni sildik.” İlk sonuçlar, İngiltere'nin geleneksel iki partili sisteminin çok partili bir demokrasiye doğru evrildiğini gösteriyor.
Birleşik Krallık'ı oluşturan ülkelerden İngiltere, İskoçya ve Galler'de birçok yerel yönetimin belirleneceği seçimler için halk 7 Mayıs'ta sandık başına gitti. İngiltere'de 136 belediyede 5 bini aşkın meclis üyeliği ve altı belediye başkanlığı seçiliyor. Oy sayımı haberi yayına hazırladığımız ana kadar da devam ederken, ülke genelinde açıklanan ilk sonuçlara göre Starmer'ın İşçi Partisi çöküyor.
136 belediyenin henüz 42'sinde sonuçlar sayılırken, Reform UK'in 353 belediye meclis sandalyesi kazanarak ilk sırada yer aldığı, İşçi Partisi’nin ise buralarda 245 sandalyeyi koruduğu ve 249 sandalye kaybettiği belirtiliyor. Liberal Demokratlar'ın encümen sayısı 241'e ve Yeşiller'in 48'e yükselirken, Muhafazakar Parti'nin sandalye sayısı 139 kayıpla 235'e düşüyor. Seçimlerle Birleşik Krallık parlamentosu olan Westminster'daki sandalye sayısı değişmeyecek. Ancak belediye meclis üyeliklerinde partilerin elde ettikleri sandalye sayıları, ülkedeki siyasi dengelerle ilgili önemli bir veri olarak kabul ediliyor. Bu seçimler İngiliz hükümetinin geleceğini de belirleyecek.
Kuzeyde Reform dalgası
Anket sonuçlarına benzer şekilde Başbakan Keir Starmer'ın İşçi Partisi'nin büyük kayıplara uğradığı, Nigel Farage liderliğindeki göçmen karşıtı aşırı sağcı Reform Partisi'nin (Reform UK) birçok belediyede oy kazandığı görülüyor. Özellikle bir zamanlar İşçi Partisi'nin kalesi olan İngiltere'nin kuzeyinde durum içler acısı. Reform Partisi, buradaki bazı seçim bölgelerinde bu yıl seçime katılan tüm sandalyeleri kazandı. Reform Partisi, İşçi Partisi'nin 14 sandalyesinin tamamını kazanmasının ardından, parti neredeyse 50 yıldır elinde tuttuğu İngiltere'nin kuzeyindeki Greater Manchester'daki Tameside belediye meclisi kontrolünü ilk kez kaybetti. 50 yıldan fazla bir süredir kontrolünde tuttuğu yakınlardaki Wigan'da ise İşçi Partisi, 20 sandalyenin tamamını Reform Partisi'ne kaptırdı.
Reform Partisi ayrıca, İngiltere'nin başkentinin doğusundaki Havering'de 43 meclis koltuğunun 30'unu kazanarak Londra’nın bir ilçesini kazandı. Londra'nın Croydon, Hackney, Lewisham, Newham, Tower Hamlets ve Watford belediyelerinde başkanlık seçimleri yapıldı. Bu bölgelerin henüz oy sayımları bitmedi.
Starmer: Geri çekilmeyeceğim
Sonuçların açıklanmaya başlamasıyla Starmer'ın istifası yönündeki çağrılar artıyor. Ancak Starmer, Batı Londra'daki Ealing'de, "Geri çekilmeyeceğim" dedi. Seçmenlerin liderliğinden ziyade değişimin hızına daha çok önem verdiğini söyleyen Starmer, “Sonuçlar ağır, çok ağır ve bunu yumuşatmanın bir yolu yok. Ülkenin dört bir yanından parlak İşçi Partisi temsilcilerini kaybettik. Bu acı veriyor, vermesi de gerekir ve ben bunun sorumluluğunu üstleniyorum” ifadelerini kullandı.
Büyük zorluklarla karşı karşıya olduklarını iddia ederek istifa çağrılarının önünü almaya çalışan Starmer, gerekçelerini şöyle sıraladı: “Son yıllarda bir dizi ekonomik şok yaşadık ve şu anda çok zor bir uluslararası durum var. Ama yine de hayatlarının iyileşmesini istiyorlar. Söz verdiğimiz değişimi görmek istiyorlar, statükonun kendilerini hayal kırıklığına uğrattığını biliyorlar ve hayal kırıklığına uğramışlar, değişiklikleri hissetmiyorlar.” Starmer, 2024 yılında yıllarca süren siyasi kaosun ardından istikrar sağlayacağına dair söz vererek göreve başlamıştı.
Farage: İşçi Partisi’ni sildik
Reform UK lideri Nigel Farage ise Havering’de bir konuşma yaptı. “Yeni bir yönetim altında olan” Havering Belediyesi binasının önünde bulunmaktan büyük memnuniyet duyduğunu söyledi. İşçi Partisi’nin “geleneksel oy kalesi sayılan birçok bölgede Reform tarafından silinip süpürüldüğünü” ekledi.
‘Sandalyelerin üçte birini kazandık’
Farage, “Yaşananlar, İngiliz siyasetinde gerçekten tarihi bir dönüşümdür. Reform'un başardığı şey, her zaman Muhafazakarların elinde olan bölgelerde kazanmaktır. Ama aynı şekilde, açıkçası Birinci Dünya Savaşı'nın sonundan beri İşçi Partisi'nin hakim olduğu bölgelerde de kazanabileceğimizi büyük bir şekilde kanıtlıyoruz. Şu anda, seçimlere katılan tüm sandalyelerin üçte birini kazanıyoruz. Kuzeydoğu, Yorkshire ve West Midlands'da gelecek olan bazı sonuçlar beni çok heyecanlandırıyor. Essex'te son derece kendimize güveniyoruz. Yani bugün çok, çok büyük bir gün” dedi.
İskoçya ve Galler'de sonuçlar bekleniyor
İskoçya ve Galler'deki seçmen kendi ülkelerini yöneten ulusal parlamentoların temsilcileri için de oy kullandı. İskoç Parlamentosu Holyrood'un 129 sandalyesi ile Galler Parlamentosu Senedd'in 96 üyesi de bu oylamayla belli olacak. Galler’de Sosyal Demokratlar için iyi haberler beklenmiyor. Anketlere göre, 1999’dan bu yana ilk kez İşçi Partisi, Galler Parlamentosu Senedd’deki çoğunluğunu da kaybedebilir. Anketlerde Reform Partisi ile bölgesel parti Plaid Cymru zafer için yarışıyordu.
İki yıl önce Sosyal Demokratların bir dönüşüm şansı olduğunu düşündüğü İskoçya'da ise Ulusal Parti SNP'nin yeniden zafer kazanacağı tahmin ediliyor. Birliğin diğer ülkesi Kuzey İrlanda'da ise seçimler gelecek yıl yapılacak.
Kamuoyu araştırmacısı Luke Tryl, seçmen hareketliliğine ilişkin ilk tahminlerin, Reform Partisi'nin kazandığı oy artışının, sol oyların artık İşçi Partisi ile Yeşiller arasında bölünmesinden ve muhafazakar seçmenlerin Reform Partisi'ne geçmesinden kaynaklanmadığını gösterdiğini belirtiyor. Daha ziyade, İşçi Partisi destekçilerinin düşük katılımının yanı sıra, Sosyal Demokratların seçmenlerinin sağa kayması da söz konusu.
Çok partili bir sisteme doğru
Starmer, İngiltere'nin orta ve kuzeyindeki eski sanayi bölgelerindeki bazı geleneksel kalesinde ağır bir darbe aldı. İlk sonuçlar, İngiltere'nin geleneksel iki partili sisteminin çok partili bir demokrasiye doğru gittiği gösteriyor. Analistler bunun, son yüzyılda İngiliz siyasetinde yaşanan en büyük dönüşümlerden biri olduğunu söylüyor.
Öte yandan, tüm sonuçların açıklanmasıyla İşçi Partisi'nde Starmer'ı konu alan yeni tartışmaların yoğunlaşması bekleniyor. Bunun nedenlerinden biri de Starmer’in Jeffrey Epstein'ın arkadaşı Peter Mandelson'ın ABD büyükelçisi olarak ataması. Bazı İşçi Partisi milletvekilleri de partinin İskoçya'da kötü performans göstermesi, Galler'de iktidarı kaybetmesi ve İngiltere'de savunduğu yaklaşık 2 bin 500 belediye meclisi koltuğunun çoğunu elinde tutamaması durumunda Starmer'ın istifa etmesi veya en azından ayrılışı için bir takvim belirlemesi yönünde yeniden baskıyla karşılaşacağını söyledi. HABER MERKEZİ
