- Rusya’da üç gün süren parlamento seçimlerinde halkın yarısı sandığa gitmedi. Ancak Vladimir Putin’i destekleyen Birleşik Rusya yüzde 57,5 oyla önde.
Rusya’da 18-20 Eylül tarihleri arasında düzenlenen parlamento seçimlerinde sandıklar kapandı. CNN'in aktardığı ilk verilere göre Devlet Başkanı Vladimir Putin’i destekleyen Birleşik Rusya Partisi yüzde 57,5 oyla önde. Nihai sonuçların 25 Eylül’den itibarıyla açıklanması bekleniyor. Rusya genelinde seçime katılım yüzde 56,66 olarak açıklanırken Moskova’da katılımın rekor seviyeye ulaştığı belirtildi.
2021’deki son parlamento seçimlerinde Birleşik Rusya, 450 sandalyeli Devlet Duması’nda 324 sandalye kazanmıştı. Putin parti üyesi değil ancak 2008-2012 yılları arasında Birleşik Rusya’nın liderliğini yürütmüştü.
Rusya’da Putin yönetimine karşı anlamlı bir siyasi muhalefet yok. Eleştirmenlerin bir bölümü seçimlere katılamazken, bazı muhalif isimler cezaevinde veya ülke dışında. Bağımsız insan hakları kuruluşu OVD-Info’ya göre Rusya’da siyasi nedenlerle cezaevinde olan 2 binden fazla kişi var.
Savaş karşıtı tek parti seçimlere katılmadı
Rusya’nın kayıtlı tek savaş karşıtı partisi Yabloko da federal parti listelerinden seçime katılamadı. Yüksek Mahkeme, partinin federal listesini seçimlerden yaklaşık bir ay önce engelledi. Yabloko’dan bazı adayların tek üyeli bölgelerde yarışmasına izin verildi ancak parti, adaylarının ciddi baskı ve kısıtlamalarla karşılaştığını bildirdi.
Yabloko, seçimlerin son gününde St. Petersburg’daki bir seçim gözlemcisinin gözaltına alındığı sırada bilincini kaybettiğini, başka bölgelerdeki gözlemcilerinin de sandık başlarına alınmadığını açıkladı. Bu seçimde elektronik ve internet üzerinden oy kullanma yöntemi ülke genelinde yaygın şekilde kullanıldı. Moskova yönetimi, elektronik oy vermeyi teşvik etmek amacıyla seçmenlere ödül karşılığında kullanılabilecek puanlar da sundu.
Bazı seçmenler ise kağıt oy pusulası verilmediğini ve elektronik terminallere yönlendirildiklerini söyledi. Elektronik oylama, sistemin şeffaflığı konusunda şüphe yaratıyor. Rus makamları ise seçimlerin yasalar çerçevesinde yapıldığını savunuyor.
Siber saldırı iddiası
Putin de oyunu internet üzerinden kullandı. Kremlin tarafından yayımlanan görüntülerde Putin'in elektronik seçim sisteminde oy kullandığı görüldü. Rusya Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Ella Pamfilova, elektronik seçim sisteminde Cuma ve Cumartesi günleri yaşanan kesintilerin büyük ölçekli bir siber saldırıdan kaynaklandığını söyledi. Pamfilova'ya göre seçim altyapısına yönelik 3 binden fazla DDoS saldırısı kaydedildi.
Seçim komisyonlarına ait 74 binanın da seçim günlerinde hasar gördüğü veya kullanılamaz hale geldiği bildirildi. Komisyon ayrıca uzaktan elektronik oy verme sistemine 135, Rostelecom ağlarına 420 ve elektronik devlet altyapısına yaklaşık 2 bin saldırı düzenlendiğini açıkladı.
Ukrayna’da işgal edilen bölgeler
Rusya, Ukrayna'da kontrolü altında tuttuğu Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya bölgelerinin bazı kesimlerinde yaşayanları da seçime dahil etti. Bu bölgeler için Moskova'nın kontrolündeki yeni seçim çevreleri oluşturuldu. Ukrayna yönetimi ise Rusya'nın kendi topraklarında düzenlediği seçimleri “sahte” olarak nitelendirerek reddetti. Seçim günlerinde Ukrayna ile Rusya arasındaki saldırılar da devam etti.
Kremlin açısından seçim sonucunun, Putin yönetiminin Ukrayna'daki savaşa yönelik desteğini göstermek için kullanılabileceği belirtiliyor. Putin de seçim öncesinde yaptığı televizyon konuşmasında sonuçların Rus halkının orduya desteğini göstereceğini söyledi.
Bu nedenle seçimde yalnızca nihai oy dağılımı değil, katılım oranı da Kremlin açısından önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor. Putin'in yeniden devlet başkanlığı seçimine girmesi ise 2030'da bekleniyor; son seçimde 2024'te oyların yüzde 88,5'ine yakınını almıştı. MOSKOVA