Irak’ta özellikle Şii kentlerinde bir aydan fazla bir süredir devam eden yoksulluk ve yolsuzluk karşıtı eylemlerde halkı günlük hayatta büyük oranda inisiyatifi aldı, bir çok yerde devlet kurumları kuşatıldı.
Başbakan Adıl Abdul Mehdi’nin “normal yaşama dönün” çağrısına halk sivil itaatsizlik eylemlerini yaygınlaştırarak cevap verirken, çıkan çatışmalarda ise halktan ölümler devam ediyor.
3 Kasım’da ise Kerbela’da İran konsolosluğu yakınında 4 eylemci öldürüldü. Kerbela’da gece saatlerinde eylemciler İran diplomatik temsilciliğini yakmaya çalıştı. Konsolosluğun duvarına Irak bayrakları asan eylemciler, “Özgür Kerbela, İran defol” diye yazdı. Irak güçleri otomatik silahlarla göstericilere ateş açarak, 4 eylemciyi öldürdü.
Kerbela’da AFP’ye konuşan bir eylemci, başka bir ülkenin yönetmediği özgür bir ülke isterken, güvenlik güçlerinin yabancı bir ülkenin konsolosluğunu koruduğu tepkisinde bulundu. Eylemciler, İran’ı yolsuz Irak siyasi sisteminin mimarı olarak suçlandı.
İran’a tepki büyük
Irak’ta hükümetin düşmesini isteyen protestocuların tepkisi, son günlerde İran üzerine yoğunlaştı. İran ve ABD, ülkedeki çözümsüzlüğün temel nedenleri olarak görülürken, her iki ülke de etki alanını genişletmeye çalışıyor. İran’ın ideolojik ordusu Devrim Muhafızları’nın dış operasyonlar komutanı General Kasım Süleymani, Irak’taki ziyaretlerini arttırdı. İran dini lideri Ali Hamaney, Irak’taki gösterileri “Amerikan ve İsrail komplosu” olarak değerlendirdi.
‘Halk tarafından kapatılmıştır’ pankartları
Bağdat ve ülkenin güneyinde, kamu okullarının çoğu kapılarını açmadı. Başkentin 200 kilometre güneyindeki Diwaniye’de tüm kamu binalarının üzerine “Halk tarafından kapatılmıştır” pankartı asıldı. Şiiler için diğer bir kutsal kent olan Necef’te de il meclisi binasına benzer bir pankart asıldı.
Yolsuzluğa, siyasi elitlere ve kamu hizmetlerindeki yetersizliklere karşı 1 Ekim’de başlayan protesto eylemleri, “rejiminin düşmesi” talebiyle devam ediyor. Şimdiye kadar resmi bilançoya göre en az 270 kişi hayatını kaybetti.
6 Ekim’den sonra üç hafta ara verilen eylemler, hükümetin verdiği sözleri tutmaması üzerine 24 Ekim’de yeniden başlamıştı. 24 Ekim’den bu yana eylemler öğrenciler ve sendikalar tarafından organize ediliyor. Eylemciler, öz yönetim alanlarına dönüşen meydanları işgal ediyorlar.
Liman ve petrol yatakları bloke edildi
Ülkenin güneyinde gıda ithalatı için hayati önemde olan Um Kasr limanına giden yol, beton bloklarla kapatılarak, üzerine “Halkın talimatıyla kapatılmıştır” yazıldı. Aynı limanda onlarca gemi, yük boşaltmadan geri dönmek zorunda kaldı. Güneydeki Amara’da Çinli şirketler tarafından işletilen iki petrol yatağı eylemciler tarafından bloke edildi. Üretim durmadı ancak göreviler tesislere erişimlerinin engellendiğini söylüyor.
Bağdat ve güneyde internet tamamen kesildi
Bu arada Iraklı yetkililer, rejimin düşmesini talep eden halk hareketini karşısında önceki gece boyunca Bağdat ve güney kentlerinde interneti tamamen kesti.
Gece saatlerinde başta başkentte olmak üzere özellikle resmi binaların etrafından şiddetli çatışmalar yaşandı.
Siber güvenlik alanında uzman sivil toplum örgütü NetBlocks’a göre, Iraklı yetkililer Pazartesi’yi Salı’ya bağlayan gece Bağdat ve güney kentlerinde interneti tamamen kesti. NetBlocks, bu kesintinin eylemlerin başlattığı 1 Ekim’den bu yana dayatılan en ağır kısıtlama olduğunu belirtti.
Önceki gece başkent Bağdat’ta ise çatışmalar daha çok İran Büyükelçiliği, hükümet binası, Dışişleri ve Adalet Bakanlıklarına giden köprüler üzerinde yoğunlaştı.
BAĞDAT