İran’ın nükleer programı ile ilgili Cenevre’de yapılan görüşmeler dün başladı. BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi (ABD, İngiltere, Fransa, Rusya, Çin) ve Almanya’dan oluşan 5+1 Grubu ile İran’ın katıldığı görüşmeleri AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton ve İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif yönetiyor. Zarif, Cenevre toplantısından önce Facebook sayfasına ‘’Zorlu ve nispeten zaman alıcı bir yola çıkıyoruz.’’ mesajını yazdı. Catherine Ashton da toplantı öncesinde “Umarım bizim ortaya koyduğumuz ama aynı zamanda İran’dan gelecek fikirleri tartışacağımız verimli iki gün geçiririz” şeklinde konuştu. Ashton’ın sözcüsü ise temkinli bir iyimserlik içerisinde olduklarını ancak Cenevre’ye kararlı geldiklerini ifade etti. Yapılan kısa açıklamanın ardından basına kapalı devam eden görüşmeler bugün de devam edecek.


Görüşmeler çetin geçecek
İran heyeti, nükleer tesislerindeki uranyum zenginleştirme faaliyetinin elektrik üretimi ve tıbbi araştırma dışında hiçbir amaç gütmediğini ve Birleşmiş Milletler nezdinde ülkeye uygulanan ekonomik yaptırımların kaldırılması gerektiğini savunuyor. Batılı ülkelerin taleplerinden biri İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoğunun bir kısmını İran dışında üçüncü bir ülkeye sevketmesi. Ancak İran hükümeti görüşmeler öncesinde uranyum zenginleştirilmesine tamamen son verilmesi ve zenginleştirilen uranyumun yurt dışında depolanması taleplerine kesinlikle sıcak bakmadıklarını açıkça ortaya koymuştu. İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Abbas Arakçı, uranyumun yurt dışında depolanması talebinin “kırmızı bir çizgi” olduğunu ifade etmiş, ancak uranyumun zenginleştirilme oranı ve zenginleştirilecek uranyum miktarının tartışılabileceğini vurgulamıştı.  

Ruhani’nin etkisi olur mu?
İran elektrik üretimi ve tıbbi amaçlarla kullanılmak üzere uranyum zenginleştirmekten vazgeçmeye yanaşmazken, uranyumun yüzde 20 oranında zenginleştirilmesinden vazgeçebileceğinin sinyalini veriyor. Batılı ülkeler İran’ın uranyumu atom bombası yapımı için zenginleştirmesinden endişeli. Atom bombası üretimi için uranyumun yüzde 80 oranında zenginleştirilmesine ihtiyaç duyuluyor. İran’da Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Ağustos ayında göreve gelmesinden bu yana, Tahran yönetimiyle ilk kez resmi nükleer pazarlıklara oturuldu. ‘Ilımlı’ bir lider olarak lanse edilen Ruhani İran’ın nükleer programına ilişkin anlaşmazlığı altı aya kadar çözüme kavuşturmak istediğini söylemişti.

CENEVRE