BM, Rusya ve ABD aylardır, Suriye’deki iç savaşın müzakereyle sonlandırılması için bir konferans düzenlemeye çalışıyor. Ancak konferans için henüz resmi tarih belirlenemedi. Esad rejimi ile Arap Birliği’nin açıklamasına göre; 23 ve 24 Kasım’da yapılması ihtimal dahilinde. Son günlerde Esad ile muhaliflerin karşıtlı rest içeren açıklamaları konferansın yine erteleneceği endişesine neden olurken; Rusya, ABD ve BM, Kasım ortasında Cenevre’de yapılması planan İkinci Suriye Konferansı’nın hazırlıklarını sürdürüyor. Fransa konferansa ilişkin “Bu konferansın hedefi, devlet başkanlığının yetkileri de dahil olmak üzere tam yürütme yetkisine sahip bir geçiş hükümeti kurulmasıdır” demişti.


İran da katılmak istiyor
Suriye’deki iç savaşın tüm taraflarını masaya oturmayı hedefleyen konferansa İran da katılmak istemiş ancak bu talebi şartlara bağlanınca talebinden vazgeçmişti.  İran, 2. Cenevre Konferansı‘na davet edilebilmek için “Suriye’de geçiş hükümetinin kurulmasına onay vermesinin” şart koşulmasını reddetmişti. İran Dışişleri Bakanlığı “Eğer bizim katılımımız çözümün yararına olacaksa, İran İslam Cumhuriyeti’ne koşullar koymak kabul edilemez ve biz hiçbir koşulu kabul etmeyiz” demişti. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Merziye Afham, ülkesinin Suriye için toplanacak Konferans’tan uzak tutulmasının, “Tahran’ın müzakerelerdeki yapıcı rolünden mahrum kalmak” anlamına geleceğini savunmuştu.

Davet mi edildi?
Bu son durumunun ardından BM’in Suriye Özel Temsilcisi’nin Tahran’a giderek bizzat yeni Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüşmesi “Konferansa İran da davet edildi” yorumuna neden oldu.
Suriye’deki iç savaşı müzakere yoluyla sona erdirme amacıyla geçen yıl Haziran ayında İsviçre’de Cenevre Konferansı düzenlenmişti. Konferansa, ABD, Rusya, Körfez ülkeleri, Suriye’nin komşuları Türkiye ve Irak katılmıştı. Ancak İran konferansa davet edilmemişti.

Konferans hala muamma
Ancak Konferansın 23 Kasım’da başlayıp başlamayacağı hala muamma. Zira uluslararası toplumun bir ara getirmeye çalıştığı Esad rejimi ile Suriyeli muhalifler görüşmek istemiyor. İstanbul merkezli Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu “Esad oldukça” konferansa temsilci göndermeyeceklerini açıklamıştı. Koalisyon içerisindeki Suriye Ulusal Konseyi de mevcut koşullar altında barış konferansına katılmak istemiyor ve koalisyondan ayrılma tehdidinde bulunuyor.

Esad ‘bensiz olmaz’ diyor
Suriye rejimi lideri Beşar Esad da şu anda kendisine karşı savaşanlarla diplomatik görüşmeye hazır değil. Önümüzdeki yıl yapılacak devlet başkanlığı seçimlerine katılmaya niyeti olduğunu geçen günlerde bir mülakatta açıkça deklare eden Esad, muhaliflerin cephesinden konferansa katılacakların iyi seçilmesini ve konferansın amacının iyi tayin edilmesini talep ediyor.

Kürtler müzakereden yana
Suriye’de üçüncü taraf olarak, bağımsız ve özerk hareket eden Demokratik Birlik Partisi PYD öncülüğündeki Kürtler ise siyasi çözümden yana tavır koyuyor.  PYD, Kürtler olarak Suriye’de demokratik ve özerk bir yönetimin kurulması ve savaşın son bulması için müzakereye katılmak istediklerini belirtiyor. Ancak PYD’nin siyasi arenada, Halk Savunma Birlikleri’nin (YPG) de cephe savaşında etkili mücadele vermesi El Kaide bağlantılı cihadist örgütleri rahatsız ediyor. Bu örgütler Rojava’da Kürtlere yönelik saldırıların faili konumunda.

TAHRAN