Fırat nehri kıyısındaki Anah ve Rava, sınır kapılarını Bağdat'a bağlayan yerleşim birimleri. Rutba kenti ise Ürdün sınırında yer alıyor.
IŞİD en son olarak da cumartesi günü Irak'ın Suriye'ye açılan sınır kapısı El Kaim'i ele geçirmişti.
Anah, Rava ve Rutba'nın IŞİD tarafından ele geçirildiği yönündeki bilgileri, Reuters Haber Ajansı, Irak'taki kaynaklarına dayanarak abonelerine geçti.
İsmini açıklamayan bir istihbarat yetkilisinin Reuters'a verdiği bilgiye göre, Irak ordusu, dün sabah saatlerinde Anah, Rava ve Rutba'dan çekildi. Ordunun çekilmesiyle birlikte IŞİD kısa sürede kentlere girerek kontrolü tamamen ele geçirdi.
Silah sevkiyatı şimdi daha rahat
El Kaim sınır kapısına Anah 110 kilometre, Rava ise 100 kilometre uzaklıkta bulunurken, Rutba ise Ürdün sınırına 140 kilometre mesafede. Rutba, Bağdat'ı Ürdün'e bağlayan yol üzerinde olması nedeniyle stratejik bir öneme sahip.
Güvenlik kaynaklarına göre, birkaç gündür Kaim kentinin önemli kısmını kontrollerinde tutan silahlı gruplar, bölgeyi tamamen ele geçirmeleriyle Suriye tarafında bulunan ağır silahları da Irak topraklarına daha rahat sokma imkanı bulabilecek.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi de, son dönemde bölgede El Kaide'nin Suriye kolu olan Nusra Cehesi birliklerini bölgeden uzaklaştıran IŞİD'in, Kaim sınır kapısını ele geçirerek bölgedeki nüfuzunu artırdığını duyurdu.
El Kaim sınır kapısı, Irak'ın Anbar eyaletinin sınırları içinde ve Suriye'nin Deyr Ez Zor kenti sınırlarında yer alan Ebu Kemal sınır kapısının karşısında yer alıyor. El Kaim, Bağdat'a 320 kilometre uzaklıkta bulunuyor. IŞİD, Dicle nehrinin kıyısında yer alan Musul'u ele geçirdikten sonra da nehir boyunca ilerlemiş ve Tikrit'i de almıştı.
Çatışmalar sürüyor
Türkmen nüfusunun yoğun olduğu Telafer'de ise Irak ordusu ile IŞİD arasındaki çatışmalar sürüyor. Tulaya el Evvel semtinde IŞİD güçleri ile ordu arasındaki çatışmalarda 8 IŞİD'linin öldüğü haberleri geldi.
Öte yandan Irak Devlet Televizyonu'na göre Irak ordusunun Tikrit'te yaptığı hava saldırısında 40 IŞİD üyesi öldü.
AFP'nin bölgedeki kaynaklarına dayandırdığı bilgiye göre de, hava saldırılarında bir petrol istasyonu vuruldu. 7 kişinin öldüğü saldırılarda ölenlerin IŞİD üyesi olup olmadığı henüz belli değil.
Bu arada IŞİD, Irak ve Güney Kürdistan sınırlarında Irak ordusu ve Peşmerge güçleri ile karşı karşıya gelirken, Suriye'de Esad rejimi de IŞİD çetelerine karşı hava saldırıları düzenledi. Bombardımanda 16 kişinin öldüğü, yüzlerce kişinin ise yaralandığı açıklandı.
Hava saldırılarında Irak sınırındaki Ebu Kemal şehri, cuma günü ise Muhasan kasabası hedef alındı. Saldırılarda, 16 kişi öldü, yüzlerce kişi de yaralandı.
Muhasan kasabasındaki aşiretler, Cuma günü IŞİD'e katıldıklarını ilan etmişti. Bazı muhalif kaynaklar da IŞİD'in Suriye'nin Deyr Ez Zor kentinin yaklaşık yüzde 70'ini kontrol ettiğini öne sürdü.
Esad rejiminin hava saldırıları, Irak Maliki hükümetine destek olarak görülüyor.
DW: Kürtlerin rolü artabilir
Diğer yandan, IŞİD'in Musul'a girmesinden sonra oluşan gelişmelerin, Kürtler için yeni tehlikelerle birlikte farklı sıçrama noktaları yaratabileceğine yönelik değerlendirmeler de artıyor. Kürtlerin, tarihi bir hamle ile karşı karşıya bulunduğu yönündeki yorumlara düşünce kuruluşları, basın yayın organları ve stratejistler daha fazla yer vermeye başladı.
Alman Deutsche Welle (DW) radyosu, Güney Kürdistan'ın IŞİD krizi sonrası oluşabilecek bağımsızlık şansı ve bunun önündeki engelleri içeren bir haber yayınladı.
Deutsche Welle haberinde şu ifadelere yer verildi: "Irak'ın bazı bölgeleri, kaos içinde yüzerken, kuzeydeki özerk Kürt bölgeleri 'sakin vahalar' olarak duruyor. Kürt güçleri, Kerkük'teki çatışmalara dahil olmuş ve Kürdistan Musul, Samara ve Telafer'den gelen yüzbinlerce mülteciyi almış olsa da, bölgedeki yaşam normal seyrinde. Irak'ın diğer bölgelerine taşan İslamcı dalgaya oranla, Kürdistan'daki bu istikrar, Kürtlere daha da konsolide olma ve kendilerinin küçük ama güvenli 'adacıklarını' güçlendirme imkanı sunuyor. Uzun süreler mücadeleye sahne olan petrol şehri Kerkük ve çevresinin Peşmerge birliklerince ele geçirilmesi bu intibanın altını çiziyor.
Birçok gözlemci, çatışmaların bitmesi ardından suların durulması ile bağımsız bir Kürdistan'ın oluşacağına inanıyorlar. Ancak her ne kadar Kürdistan'ın bağımsızlığı sadece buna inanıp inanmama sorunu olsa da, bazı kesimler bu hayali gerçekleştirmek için doğru zaman olup olmadığı noktasında şüpheliler."
Hiwa Osman'ın değerlendirmesi
DW, Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin eski basın danışmanı ve 'Thoughts from Iraq' adlı blogun yöneticilerinden Hiwa Osman'ın da görüşlerine yer verdi. Hiwa Osman'ın Kürdistan'ın bağımsızlığına ve koşulların oluşup oluşmadığına ilişkin şu görüşlerine dikkat çekildi: 'Bağımsız bir Kürt bölgesi olacaksa, bu komşulardan, bölgedeki uluslararası dinamiklerden ve Irak merkezi hükümetinin bu krizdeki tavrıyla bağlantılı olacak. Ve tabii ki, Kürt iç politikasıyla da. Dürüst olalım: Eğer bize yarın deseler ki; 'tamam, Kürtler, buyrun size bağımsızlık.' Bunu nasıl yapacağız? Petrol kimin olacak? İran bu konuda ne diyecek ve Türkiye ne diyecek? Böylesi yeni bir gerçeklik karşısında nasıl bir tutum takınmalıyız?'
Deutsche Welle, Kürt Bölgesel Yönetimi (KBY) Dışişleri Bakanı Falaj Mustafa Bakir'in de, "Şimdilik bağımsızlığı bir amaç olarak formüle etmiyoruz. Önceliğimiz bölgenin ve halkın korunmasıdır. Daha fazla ekonomik ve siyasi etkinlik ile kendi kaderimizi belirlemek istiyoruz" sözlerine yer verildi.
Alman radyosu, Kürdistan'ın petrol kaynakları ile Bağdat hükümeti arasında yaşanan gelir paylaşımı ve bunun Kürdistan'daki etkilerine ilişkin de şu bilgileri verdi: "Kürtler şu anda Irak Anayasası'nın teminat aldığı yüzde 17 bütçe payından vazgeçerlerse, kendi kendilerine yetip yetmeyecekleri konusunda karar vermek zorundalar. Federal Kürdistan ve Bağdat, uzun süredir petrol ihracına ilişkin anlaşmalar nedeniyle kavgalılar ve Bağdat şu anda Erbil'e hiç para aktarmıyor. Kürt bölgelerinde bu yüzden Peşmerge ve memurların maaşları ödenemedi ve çok acil önemde olmayan hizmetler durduruldu. Kürdistan bölgesi ekonomik umutlarını petrole bağlamış durumda. Bölge 45 milyon varillik petrolün üzerinde bulunuyor ve önemli oranda gaz rezervleri var. Kürdistan şu anda Kürt petrolünün sadece yüzde 17'sini alıyor ama buna ek olarak tüm Irak'ın petrol gelirlerinin yüzde 17'sinde hakkı var. Geçen Aralık ayından bu yana petrol yeni bir hat üzerinden Türkiye'ye ihraç ediliyor."
HABER MERKEZİ