Fransa 17 Kasım’da başlayan Sarı Yeleklilerin gösterilerinin yarattığı atmosferin ardından Noel’i daha çok evlerinde geçirirken, her yıl Noel gecesi dolu olan mekanlar kapılarını bile bu yıl açamadı. Orta gelirlilerin de giderek alım gücünün düştüğü bir dönemde bu kez 43 bin kişinin işsiz kaldığı açıklandı.
Ekonomi Bakanlığı, söz konusu 43 bin kişinin işten atılmasını Sarı Yeleklilerin eylemlerinin başlamasından bu yana şirketlerin uğradığı zarar ile açıklarken, işten atılanların yüzde 90’nın büyük alışveriş merkezlerinde olduğu öğrenildi. Ekonomi İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Agnes Pannier-Runacher, yaptığı açıklamada, gösterilerinin ticarette yüzde 25 ciro kaybına neden olduğunu vurguladı. Aynı şekilde Ulusal Alışveriş Merkezleri Konseyi’nden yaklaşık 10 gün önce yapılan yazılı açıklamada, eylemlerin başlamasından bu yana alışveriş merkezlerindeki ziyaretçi sayısında önemli düşüş yaşandığı belirtilmişti. Açıklamanın devamında, 800 alışveriş merkezinin olduğu ülkede gösteriler nedeniyle 280 merkezin uğradığı zararın 2 milyar Euro olduğu kaydedilmişti.
Fransa’da akaryakıt zamlarına ve ekonomik şartların kötüleşmesine tepki olarak 17 Kasım’da başlayan ancak daha sonra Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetimine yönelik öfkeye ve isyana dönüşen Sarı Yeleklilerin eylemleri, halen devam ediyor. Hükümet ise Noel’in bu yıl iyi geçmemesini, yaşanan işten atmaları, ülkedeki gerilimin tamamını onlarla açıklamaya devam ediyor. Peki Fransa son yıllarda gerçekten Noel’i geçmişteki gibi görkemli geçirebiliyor mu?
Fransa Noel dönemi özellikle kurulan Noel pazarlarıyla toplumun büyük bir kısmını dışarı çıkarmayı başaran ülkeler arasındaydı. Sokaklar ışık cümbüşüne dönüşüp, alış-veriş merkezleri Noel ağaçlarının altına konulan hediyeleri paketlerdi. İşin dinsel boyutundan çok o dönem aile, arkadaşlık bağları ve aynı sofrada buluşma kültürü Fransız halkının gelenekselleşen kültürel dokusunun parçasıydı. Özellikle 2012 yılından bu yana yaşanan kriz önce orta ve az gelirli kesimlerin bu kültüründe köklü değişimler yaptı. Alım gücünün zayıflamasıyla birlikte aile ziyaretleri, kentler arası yolculuk, tatil planları geçmişteki niteliğini kaybetti. Ardından 2015 yılında DAİŞ terör eylemleriyle sarsılan Fransa, bu kez yaşanan korku iklimiyle birlikte kurulan Noel Pazarlarını kaldırmakla başladı işe. Strasbourg’da yaşanan bu yıl ki saldırının ardından önümüzdeki yıl kalan son pazarlarında açılmaması muhtemel! Noel geceleri, sabaha kadar açık olan birçok restoran ve cafe son yıllarda rezervasyon yetersizliği nedeniyle kapılarını kapatıyor.
Alış-veriş merkezlerine gelince genellikle şehir merkezlerinden uzak daha çok orta ve az gelirli kesimlere hitap eden bu merkezler, artık sadece gezme mekanı olarak neredeyse işlev görüyor. Çünkü geçmişteki gibi alış-veriş için insanlar yeterince para ayıramıyor. Bütün bu gerçekliğin üzerinden teğet geçen Ekonomi Bakanlığı, halen işten atmaları bile Sarı Yelekliler ile açıklıyor. İşten atmanın yeni Çalışma Yasası’yla kolaylaştırıldığı ve kriz gerekçe olduğunda tazminat ödenmediği bu dönemde, 18 milyonu bulan işsizler ordusuna 2019’da daha fazla işsizin katılması bekleniyor.
Bütün bu atmosfer içerisinde Fransız emekçileri için Noel ışıkları pek parlak değildi. Yeni yıldan itibaren daha da ağırlaşan krizin faturasını ödemek istemeyenler ise önümüzdeki Cumartesi yeniden alanlarda olacak. Talepleri ise net; Macron istifa etsin!