- 8 milyona yakın geniş tanımlı işsiz sayısının salgın dönemiyle 16 milyonu aşabileceği hesaplanıyor.
Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri uzmanı BirGün yazarı Aziz Çelik, salgın dönemiyle birlikte işsizliğin vuracağı boyutu hesapladı.
Ocak 2020 itibarıyla resmi işsiz sayısı 4 milyon 362 bin iken, DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı 7 milyon 960 bindir. Salgın döneminde kısa çalışma ödeneği kapsamındaki başvuruların kapsadığı işçi sayısı 3 milyon 40 bini aştı. Bu başvurulara son üç yılda 450 günden az çalışması olanlar dahil değil. Mart’ta işsizlik sigortası başvurusu 221 bin olarak gerçekleşti. Kayıt dışı çalışıp işsiz kalanlar ile işsizlik sigortasından yararlanma koşulu olan son üç yılda 600 gün çalışma koşulunu yerine getiremeyen sigortalı işçiler bu sayıya dahil değil. 65 yaş üstü ve 15-17 yaş arası sokağa çıkma yasağı kapsamındaki istihdam ise 1,4 milyonun üzerinde. Kronik hastalığı olup evden çıkamayanlar bu sayıya dahil değil. 4,8 milyon tarım dışı (kentsel) kayıt dışı çalışanın önemli bir bölümü salgın nedeniyle işsiz kalabilir.
Bu verilerden hareket eden Doç. Çelik, salgının işsizlik etkisini; salgın öncesi ve sonrasının işsizlik artışı ve istihdam kaybını yaklaşık olarak şöyle hesapladı :
Salgın öncesi işsizlik (Ocak 2020 TÜİK verileri)
* Standart işsizlik: 4 milyon 362 bin.
* Geniş tanımlı işsizlik (standart işsizlik + iş arayıp çalışma hazır olanlar + mevsimlik çalışanlar + zamana bağlı eksik istihdam): 7 milyon 960 bin
Salgın sonrası işsizlik ve istihdam kaybı
- Kısa çalışma ödeneği başvurusu: 3 milyon 40 bin
- 65+ ve 15-17 yaş arası evde kalan çalışanlar: 1 milyon 400 bin
- Mart 2020’de işsizlik sigortası başvurusu yapanlar: 230 bin
- Mart 2020’de işsiz kalıp işsizlik sigortası başvurusu yapamayan tahmini kayıtlı işçiler (başvuranların yüzde 50’si): 115 bin
- Ücretsiz izin ödeneği başvuru tahmini (kısa çalışma başvurusunun yüzde 50’si): 1,5 milyon
- Kentlerdeki 4,8 milyon kayıtdışı çalışanın yüzde 25’inin işsiz kaldığı tahmini: 1,2 milyon.
- Salgın sonrası işsiz artışı, istihdam azalması tahmini: Yaklaşık 7,5 milyon
- Resmi işsizlik (4,3 milyon) + korona işsizliği (7,5 milyon) =12 milyon
- Geniş tanımlı işsizlik (7,9 milyon) korona işsizliği (7,5) = 15,5 milyon
Tablo iç açıcı görünmüyor
İyimser olmak için pek fazla neden olmadığını, korona döneminde mevcut işsiz sayılarının iki ila üç katına çıkabileceğini öngörmek ve buna uygun önlemler almak gerektiğini kaydeden Çelik, “Özellikle yaşanan iş ve gelir kaybını telafi edecek kamusal politikaların, sosyal politikaların ve ücret desteğinin devreye sokulması gerekiyor. Kayıtlı çalışan işçiler için İşsizlik Sigortası Fonu’nun etkin biçimde kullanılması, kayıtsız çalışıp işinden olanlar ve yeterli gelire sahip olmayanlar için ise oldukça geç kalınan aile sigortası uygulamasının devreye sokulması gerekiyor” dedi. HABER MERKEZİ