Hükümet ve sivil toplum karşı
İsviçre hükümeti ve ülkedeki birçok siyasi parti, göçmenlere sert kotalar getiren teklife karşıydı. Yasanın ülke ekonomisine ve AB ile ilişkilere zarar verebileceği belirtiliyordu. Sonuç, İsviçre ile AB arasındaki işçilerin serbest dolaşımı anlaşmasına da aykırılık teşkil ediyor. Uluslararası ilişkilerde tarafsızlık politikası uygulayan İsviçre, Avrupa Birliği üyesi değil. Ancak bu ülke, Avrupa Birliği politikalarının bir çoğunu benimsemiş durumda. Teklifin kabulüyle AB ülkelerinden göçmenlerin İsviçre’ye girişine ciddi sınırlamalar getirilecek.
AB de tepkili
İsviçre’deki sonuçların netleşmesinin ardından AB Komisyonu’ndan yapılan yazılı açıklamada ise öngörülen kısıtlamanın, “AB ile İsviçre arasındaki kişilerin serbest dolaşımı ilkesine aykırı olduğu” belirtildi.
Konseyin kararı bekleniyor
Açıklamada, düzenlemenin AB-İsviçre ilişkilerinin tümüne yönelik etkilerinin AB tarafından inceleneceği ifade edildi. AB yetkilileri daha önce yaptıkları açıklamalarda İsviçre’yi uyarmış, yasa tasarısının kabul edilmesi halinde anlaşmaların rafa kalkabileceği ihtimalinin kuvvetli olduğunu bildirmişti. AB, bu kapsamda İsviçre Federal Konsey’in sonuca ilişkin tutumunu da dikkate almayı öngörüyor. Konsey üyelerinden Simonetta Sommaruga, Ekonomi Bakanı Johann Schneider-Amman ve Dışişleri Bakanı Didier Burkhalter, ‘kitlesel göçü engelleme’ teklifinin İsviçre’ye zarar vereceğini görüşünde.
Karşı gösteriler yapıldı
SVP zafer sarhoşluğu yaşarken, sol ve demokrat çevrelerde hayal kırıklığı egemen. Pazar akşamı referandum sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte, Zürih, Bern, Basel, Luzern başta olmak üzere bir çok kentte gösteriler düzenlendi. Yüzlerce gösterici zaman zaman polisle de çatıştı. Zürih kent merkezinde toplanan göstericiler, gece yarısına kadar kent merkezinde protestolar düzenledi. Polisin yoğun önlemler aldığı gösterilerde yer yer çatışmalar da yaşandı.
İki maddeye ret
Bu arada önceki gün gerçekleşen halk oylamasının diğer iki maddesi ise ret edildi. Devlet demiryollarını geliştirme ve onarma için yeni fon oluşturma teklifi yüzde 62, kürtaj masraflarını zorunlu sağlık sigortası kapsamından çıkarma teklifi ise yüzde 70 oranında ret aldı.
İlkokulda türban yasağı
Öte yandan ülkenin doğu bölgesinde yer alan St. Gallen’e bağlı Au-Heerbrugg’de yapılan yerel referandumda da bölgede yer alan ilkokullarda Müslüman kızların türbanlı okula gelmesi yasaklandı. Referandumda 990 kişi yasak lehine oy kullanırken, 506 kişi ise yasağı reddetti. İsviçre Fedaral Mahkemesi’nin onay vermediği yasağa rağmen, halk oylamalarının sürmesi, sağ çevrelerin gerekli anayasal değişikliği zorlamak için alt yapı çalışması olarak yorumlanıyor.
ALİ ONGAN/BASEL/ALİ ÖZŞERİK/ZÜRİH