'Afife Jale' oyunu önemliydi
"Pencere"yi, iki yıl önce birkaç kadınla bir araya gelerek oluşturduklarını söyleyen grup üyelerinden Aysel Gülcan Çoğan, grup üyesi kadınların hafta içi çalıştıklarını, çalıştıkları zamanın dışında kalan zamanlarını da tiyatro çalışmalarına ayırdıklarını söyledi. Çoğan, "Gazi Mahallesi'nde yaşayan kadınlarla bir araya gelerek, 'Ne yapabiliriz'i tartıştık. Kadın sorununa yönelik sanatsal anlamda bir proje gerçekleştirmiş olacaktık. Bu bizim için çok önemliydi" dedi. İlk oyunlarında, ilk kadın tiyatro sanatçısı olan Afife Jale'nin hayatını sahnelediklerini söyleyen Çoğan, "Tiyatroyu seçtiği için ailesi tarafından reddediliyor ancak yaşadığı bütün sıkıntılara rağmen tiyatrodan vazgeçmiyor. Bu nedenle bu oyun bizim için önemliydi" diye konuştu.
Her oyun kadını doğrudan ilgilendiriyor
Bugüne kadar 7 oyun sergilediklerini belirten Çoğan, kadına yönelik şiddetin konu edildiği "Kadınlık bizde kalsın" adlı oyunun kadınlar tarafından en çok ilgi gören oyunlardan biri olduğunu söyleyerek, "Bu bizim için de ciddi bir çıkış noktası oldu" dedi. Pencere'yi, kadınları tiyatroyla buluşturmak, kadınlarla bir arada olmak, kadınları anlayabilmek ve anlatabilmek için oluşturduklarını ifade eden Çoğan, "Tiyatroyu yaparken, 'biz bu işi yapıyoruz, gelin eğlenin' demek için yapmıyoruz. Her oyunun kadını doğrudan ilgilendiren bir ana fikri var" şeklinde konuştu.
Erkeklerin kadına bakış açısı çok dar
Kadınların tiyatroya ilgisini de anlatan Çoğan, "Kadınlarla yolda karşılaştığımız zaman yeni oyunlarımızın olup olmadığını soruyorlar. Erkekler, kadınlar hakkında her şeyi bilmek için annenin karnından çıkmış olmayı yeterli sayarlar. Bu nedenle kadına toplumsal bakış açısı çok dar. Hiçbir kadın kendisini hapsetmemeli. Kendisini katabileceği alanlar için tüm şartlarını zorlamalı" diyerek, kadınlara çağrı yaptı.
Tiyatro, kadın sorununa bakış açısını değiştiriyor
Grup üyelerinden biri de evli ve iki çocuk annesi Nursel Duyan. 14 yıldır Gazi Mahallesi'nde yaşayan ve hayatında yalnızca bir kez tiyatroya giden fakat Pencere ile birlikte tiyatro çalışmalarına dahil olan Duyan, sahneledikleri oyunlarla kadına yönelik şiddete karşı duyarlılık yaratmayı amaçladıklarını söyledi. Kadının toplum içindeki "öteki" konumuna dikkat çekmeye çalıştıklarını dile getiren Duyan, "Tiyatro, kadın sorununa bakış açısını değiştiriyor. Tiyatrodan önce bazı şeyleri bilmiyorduk. Birçok şeyi oyunlar esnasında öğreniyoruz, görebiliyoruz. Zamanla bizi izlemeye gelen kadınların da o bakış açısını fark ettiğini görebiliyoruz. Kendimde de çevremde de bunu görebiliyorum. O açıdan bana çok şey kattığına inanıyorum" dedi.
'Kolektif bir emeğin ürünü'
Grup üyelerinden Sevgi Fırat ise, kadınlar için "uyanış" olarak tanımladığı tiyatro topluluğunun, kadınların kolektif emeğinin bir ürünü olduğunu belirterek, "Bu bizim için sosyal ve politik anlamda çok büyük bir adım oldu. Çünkü Pencere sadece sosyo-kültürel bir etkinlik değil aynı zamanda siyasi çizgiyi yansıtan bir ekip" dedi. Sahneledikleri oyunların kadınlarda da politik anlamda farkındalık yarattığını dile getiren Fırat, şunları söyledi: "Kadınlar günlük TV programlarını izlemekten vazgeçtiler. Oyun içinde birebir yer alamayan birçok kadın dizayn çalışmalarında yer aldı. Hep beraber kadınlarla yaptık ve kadınlar bize destek oldu. Kadınlar sadece izlemekle sınırlı kalmıyor, bizim burada yaptığımız çalışmalara katılıyorlar."
ROJDA KORKMAZ/DİHA/İSTANBUL