• Başkan Öcalan’ın son makalesi, dört parçada demokratik entegrasyonun alacağı farklı biçimlerin, Kürt sorununda çözüm anlamına geldiğini kesin bir dille ortaya koyuyor.

VEYSİ SARISÖZEN

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın Özgür Halk dergisinde yayımlanan ‘Demokratik Cumhuriyet, Demokratik Entegrasyon’ makalesi, halkın geniş kesimlerinin kafasında muammaya dönüştürülen 'Demokratik Entegrasyon' paradigmasını her türlü kuşkudan ve karışıklıktan çıkaran; her türlü kötü niyetli iftira ve saldırıları boşa çıkartan olağanüstü önemde bir makaledir. Sadece bu makaleyi milyonlarca nüsha halinde çoğaltıp halkın bilgisine sunmayı ve bu makale temelinde psikolojik savaşın kurbanı insanları aydınlatmayı öneriyorum.

Bu yazımda Öcalan’ın makalesindeki demokratik entegrasyon paradigması ile Kürt sorununda farklı koşullarda farklı çözüm hedeflendiğine dair kişisel görüşlerimi okurlarla paylaşacağım.

Önce 'demokratik entegrasyon' paradigmasının en geniş anlamını açıklığa kavuşturmalıyız. Demokratik entegrasyon;  enternasyonalizmin, içinden geçtiğimiz somut şartlardaki yeni ve somut ifadesidir. Bütün devletlerin ve halkların birbirleriyle demokratik temelde entegre olmasını içeriyor. Dünya savaşı şartlarında halkların birbirleriyle kardeşliği, o halklardan birinin içinde erime değil, o halkların birbiriyle entegrasyonu sayesinde gerçekleşecektir. Birbirleriyle entegre olan halklar da gününü doldurmuş mücadele yöntemleriyle değil, içinde yaşadıkları devletlerle demokrasiyi yerellerden merkeze doğru genişleterek, sonuçta her birini 'demokratik cumhuriyet'e dönüştürerek entegre olacak, uyumlaşacak ve devletlerin devletlerle ve halkların birbiriyle boğazlaşmasına son vereceklerdir.

Bölgemiz için şunu söyleyebiliriz: Eğer mümkün olsaydı Büyük Kürdistan devleti ve halkı ile Türkiye, Suriye, Irak ve İran devletleri ve halkları arasında yine demokratik entegrasyondan söz edilecekti. Demek ki demokratik entegrasyon, aynı zamanda Kürt sorununda “teorik” bakımdan mümkün olan ayrı devlet, konfederasyon, federasyon, özerklik ve ortak vatanda tam eşitlik de dahil bütün çözüm biçimlerini kapsar. Başkan Apo, demokratik entegrasyon paradigmasıyla bu biçimlerin hiç birini “ilke” temelinde teorik açıdan reddetmiyor. Buna karşı farklı tarihsel ve güncel somut şartlarda mümkün olabilen ve halkların çıkarı bakımından en doğru çözüm yollarını gösteriyor.

PKK’nin ve gelmiş geçmiş bütün Kürdi partilerin “büyük Kürdistan ulus devleti” amacıyla yürüttüğü tarihi mücadelelere rağmen bu amacın gerçekleşmesi, büyük ölçüde mümkün olmaktan çıkmıştır. 100 yıldır parçalanmış Kürdistan’da zaten var olan kültürel, dilsel, dinsel, mezhepsel, siyasi özgünlükler ve farklar derinleşmiş; her parçada Kürt etnisitesinin modern anlamda uluslaşması, farklı tempolarda ve özgünlüklerde gerçekleşmiş; aynı zamanda dört sömürgeci devletin ve emperyalist güçlerin ittifakı nedeniyle dört parçadaki Kürt ulusunun birbirinden ayrı isyanları bastırılmış ve Kürtlerin demokratik milli birliği sağlanamamıştır. Bütün bunların sonucu “ayrı devlet” seçeneği söz konusu Kürdi partilerin programatik hedefi olmaktan fiilen çıktı.

Bu gerçeklik, Öcalan’ın “Kürdistan ulus devlet idealine ihanet ettiği” yönündeki iftiranın bütün temellerini çürüttü. Günümüzde “Kürt ulus devlet” hedefi, milliyetçi Kürt çevreleri için bile sadece bir “ideal”, yani istek olarak benimseniyor; bunun nasıl gerçekleşeceği ile ilgili ortada gerçekçi bir stratejik çizgi ve o çizgiyi gerçekleştirecek bir politik mücadele ve kuvvet gösterilmiyor. Biz komünistler, her parçada farklı biçimler alacak olan Apocu çözümleri önkoşulsuz desteklerken, milliyetçi Kürtlerin benimsedikleri ideallere de saygı duyuyoruz. Bu ideallerin temelinde 200 yıllık tarihte sömürgeci devletlere duyulan haklı bir milli öfke yatıyor. O nedenle sömürgeci devletlerin iş birlikçilerinin sahte milliyetçiliği dışında, Kürt milliyetçiliği ile Apocu enternasyonalist ya da bunun somut biçimi olan demokratik entegrasyonalist çizgi arasında Çin Seddi olmadığını düşünüyor. Ezilen Kürt halkının milliyetçiliği, Apocu Hareket'in kitle temelini oluşturdu. Apoculuk, Kürt halkının milliyetçiliğini şovenizme değil, enternasyonalizme evriltti. Bu tarihi gerçek, Öcalan ile Marx arasında da Çin Seddi olmadığını; Kürt ulusal kurtuluş mücadelesinin biçim bakımından ulusal, içerik bakımından sınıfsal karakterini kanıtladı.

Tekrar başa dönersek. Başkan Öcalan, 27 Şubat deklarasyonunda ve diğer metinlerinde “ayrı devlet, federasyon, idari-bölgesel özerklik” talepleri yerine “demokratik entegrasyon ve etnik temelde olmayan tüm yerellerin merkezden özerkliği” amacını benimsediğini açıklamıştı. Ardından da demokratik entegrasyonun tüm Kürdistan parçaları için geçerli olduğunu dile getirmişti. Bu son açıklama, demokratik entegrasyonun bütün parçalarda Türkiye’deki gibi uygulanacağı yanılgısına neden olmuş ve bu da Öcalan’ın “ayrı devlete olduğu gibi federasyon ve idari-bölgesel özerklik çözümlerinin tümüne de karşı olduğu" suçlamalarına yol açmış; suçlamalar, "teslimiyet, ihanet” iftiralarına kadar vardırılmıştı.

İşte sözünü ettiğim Öcalan’ın makalesi, bu yanlış algılamaya son vererek saldırganların iftiralarını çökertti. Makalede ana düşünce olarak demokratik entegrasyonun her Kürdistan parçasının yer aldığı devlette farklı olarak uygulanacağını, örneğin Irak ve İran’da çözümün “federasyon” biçimini alması gerektiğini net biçimde ortaya koyuyor. Rojava’daki “belirsizlikten” hareket eden Öcalan, bu parça için “somut” bir çözümden doğal olarak söz etmiyor.

Bu konudaki ilk yazımı sonlandırmadan önce “entegrasyon” kavramının neden büyük bir önem taşıdığına dair görüşümü açıklayayım: Türkiye’de önerildiği gibi “Türk ve Kürt uluslarının devlet hukuku içinde eşitlenmesi ve yerellerin merkezden özerkliğinin” savaş yoluyla değil, barışçı mücadeleyle gerçekleşmesi; İran ve Irak’ta federasyon çözümünün de savaş yoluyla değil, barışçı mücadeleyle gerçekleşmesi, “entegrasyon” kavramıyla dile getirilmiştir. Entegrasyon, iki farklı öznenin “çatışması” yerine birbiriyle “uyumunu” ifade etmektedir. “Çatışmanın” barış yoluyla aşılması, “uyumun” ise demokrasiyle sağlanması, “demokratik entegrasyon” kavramıyla dile getirilmektedir.

Öcalan’ın makalesi, dört parçada demokratik entegrasyonun alacağı farklı biçimlerin, Kürt sorununda çözüm anlamına geldiğini kesin bir dille ortaya koyuyor.

Devam edecek...