‘Türkiye ve Avrupa Birliği’, ‘Demokrasi Kürtler ve Avrupa Birliği’, ‘Günümüz Kapitalizmi ve Alternatifi’, ‘Kürt Özgürlük Mücadelesi ve PKK’nin Rolü’ gibi bir çok araştırma-inceleme kitabına imza atan yazar Dr. Ergün Sönmez’in son kitabı ‘Yakın Doğu’da Kadın’, Peri Yayınları‘ndan çıktı. Yakın Doğu’da Kadın (Dışlanmışlık-Eşitsizlik) çalışması, yazarın diğer kitapları gibi tümüyle araştırma ve incemeler üzerine kurgulanmış.

Kürt devrimi bir kadın devrimidir
Bir çok araştırmacının belirtiği ‘Kürt devrimi bir kadın devrimidir’ tezi yazar Ergün Sönmez tarafında da destekleniyor. Yazarın, 2012 yılında Peri Yayınları’nda çıkan son çalışması ‘Yakın Doğu’da Kadın/Dışlanmışlık-Eşitsizlik’ çalışması, kadın mücadelesinin sosyolojik evrilmeler içinde sisteme karşı toplumu nasıl dönüştürdüğüne yer veriyor. Kitapta, Türkiye’nin kadın problemi, Kadın ve erkek eşitsizliği üzerine, Sosyalizmde cins eşitliği üzerine, Yakın Doğu’da kadın, Kürt kadın hareketleri, Kürt kadının dönüşümü ve gelişimi, Günümüzde Kürt kadının politikadaki yeri ve önemi gibi ara başlıklardan oluşuyor. Yazar Ergün Sönmez, „Kürt kadınları yanlız Kürdistan ve Türkiye’de değil küresel etkenler içinde kadın hakları için aktif savaşım veriyor. Kürt kadını aynı zamanda erkeğin de sistem karşısında onurunu kurtarmak için özgürlük mücadelesinde aktif yer alıyor“ tespitiyle kadın devrimine dikkat çekiyor. Erkeğin egemen direnişinin kadın direnişi karşısında gerilediğini belirten yazar Sönmez, Kürt kadınlarının alışa gelmiş klasik aile, gerici toplumsal yapı, feodalizm, töre ve kendilerine karşı biçilen tüm rollere karşı olduğu gibi aslında bunların anası sisteme karşı da ciddi bir mücadele verdiğini vurguluyor.

Somut araştırma ve tespitler
Sönmez, „Tüm toplumsal katmanlar kadının mücadelesinde yeniden yapılandırılıyor“ tespitinde de bulunuyor. Aynı kitapta güncel sorunlara da yer verilmiş. AKP kadın ilişkisi, KCK kadın ilişkisi, BDP içinde politika yapan kadının misyonu, Kürt Özgürlük Mücadelesi’nde ordulaşan kadının düşünce dünyası ve amaçları da irdeleniyor.
Yakın Doğu’da Kadın/Dışlanmışlık-Eşitsizlik’ çalışmasının yalın, anlaşılır ve olguları fazla teoriye boğmadan somut araştırmalar ve tespitler üzerine oturması ise kitabı incelemeye değer kılıyor. „Kürdistan’da veya Yakın Doğu’da sistemlerin kendisine özgü yarattıkları İslam anlayışının hedefinde kadının şekillendirilmesinin yattığını, bunun kadın mücadelesi ile aşıldığını ve İslamiyet’in yeniden kadınlar için anlaşılır kılındığı tespiti“ ise daha geniş irdelenmesi gereken bir konu başlığı olarak kitapta yer alabilirdi.
Buna rağmen irdelenmesi altı çizilmesi gereken bir çok tespit aynı kitapta yer alıyor.
Dr. Sönmez’in çalışması, yeni ufuklar, tartışılması gereken, tabuları zorlayan ama en önemlisi bunun üzerinde genişletilmesi gereken bir çalışma olarak ön açıcı bir misyon üstleniyor diyebiliriz. Yazarın farklı dillerde yayımlanan diğer kitaplarına ek olarak Yakın Doğuda Kadın/Dışlanmışlık-Eşitsizlik kitabının yabıncı dillere çevrilmesi, kitap dünyasına kazandırılan bir değer olacaktır.
Akademik çalışmalar yaptı
Sönmez’in daha önce yayınlanan ‘Demokrasi Kürtler ve Avrupa Birliği’ kitabı, günümüz Avrupa-Türkiye ilişkileri, Kürt sorununun bu ilişkiler içinde nerde ve nasıl yer aldığını yeniden keşfetmek için incelenmesi gereken bir çalışma.
Yazarın ‘Kürt Özgürlük Mücadelesi ve PKK’nin Rolü’ adlı çalışması ise tamamen akademik verilere dayanıyor. Toplumsal devinimlerin kendiliğinde gerçekleşmesinin mümkün olmadığı bu yüzyılda son 30 yıldır Kürdistan’da yaratılan dinamiklerin nasıl bir dönüşüm sağladığını ve dönüşümün arka planında yatan cesaretin topluma nasıl yansıdığını anlamak için arşivsel bir başvuru kitabı olmaya aday görünüyor.

Aynı zamanda neyzen

1938 yılında Amed’in Erxenî ilçesinde doğdu. 1958 yılında İstanbul İktisat Fakültesi’ne girdi ve okurken 1960 yılında İstanbul Yüksek Gazetecilik Enstitüsü’nün sınavını kazanarak iki okulda birden okumaya başladı. 1962- 1964 yıllarında yedek subay öğretmen olarak askerliğini yaptı. 1964 yılında İstanbul Yüksek Gazetecilik Enstitüsü, 1965 yılında İktisat Fakültesi’ni bitirdi. 1971 yılında Almanya tarafından Türkiyeli çocuklara eğitim vermek üzere öğretmen olarak tayin edildi, ilkokuldan meslek okullarına kadar çeşitli okullarda 26 yıl öğretmenlik yaptı.
1971 yılında Almanya’da yüksek lisans ve doktora yaptı. Yazar Dr. Ergün Sönmez, Almanya’da yaşadığı süreler içinde çeşitli parti ve derneklerde sosyal ve siyasal aktivitelerde bulundu. Yazarın diğer bir özelliği ise ney üflemesidir.
Erxenî’nin ünlü kavalcısı Baygürlü Hafız’a, babasından çaldığı buğdayları vererek, beş altı yıl kaval dersleri aldı. Ayrıca akrabası olan kavalcı Hanifi Subaşı’ndan da dört beş yıl yardım aldı. 1990 yılında Berlin’de neyzen Dündar Atalay ile tanışır. Atalay’dan nota ve solfej dersleri alır.


ALİ ONGAN/BASEL