Türkiye ve Kuzey Kürdistan en büyük ekonomik krizlerinden birini yaşıyor. Hem toplumu hem de bireyleri derinden etkileyen kriz, sosyal ve psikolojik problemleri de beraberinde getiriyor. İşsizlik, üst üste gelen zamanlar en çok Kürdistan’da kadınları etkiliyor.

Sebze ve meyve fiyatlarındaki artış kış hazırlıklarını da etkiledi. Fiyatlar yüzünden kışlık yiyecek bir yana günlük tüketim gıdası dahi alamadıklarını belirten kadınlar, “Artık geçinemiyoruz” diyerek pazardan eli boş döndüklerini söyledi.

Yaz aylarını geride bıraktığımız bugünlerde yılın neredeyse altı ayını kar altında geçiren Wan’da kadınlar geleneksel kış hazırlıklarına henüz başlayamadı. Yaz aylarında meyve ve sebzeyi olağanın üstünde fiyatlarla almak zorunda kalan yurttaşlar, sonbaharın gelişi ile sebze ve temel gıda ürünlerini de yeni zamlı fiyatıyla nasıl alacağını düşünmeye başladı. 1 Eylül itibari ile doğalgaza yapılan yüzde 15’lik zam da yurttaşları oldukça etkiledi. Wan’da kış hazırlıklarına başlayamayan kadınlar zamlardan dolayı zor durumda olduklarını ifade ettiler.

Kış hazırlığını yapamıyoruz

Kadınlar, her yıl kış hazırlığı için her sebze çeşidinden 10’ar kilo aldıklarını, şimdi ise bu kilonun çok altında ve sadece günlük yemek ihtiyacı için alışveriş yapabildiklerini söyledi.

Ekonomik krizden kaynaklı evlerine kırmızı et alamadıklarını aktaran Esmer Yabi, “Daha çok sebze tüketmeye çalışıyoruz fakat fiyatlarının artmasından kaynaklı sadece günlük yetebilecek kadar alabiliyoruz. Zaten aileden de doğru düzgün çalışan kimse yok. Ekonomik krizin yaşattığı sıkıntılar bitmiyor” dedi.

20 günde bir pazar alışverişi yapabildiğini söyleyen Xanım Yılmaz da, “Her yıl bin bir emekle yaptığımız kış hazırlığını bu yıl yapamıyoruz. Halk ekonomik kriz yüzünden mahvoldu. Her gün yeni bir zamla uyanıyoruz. Devlet artık bir çözüm bulsun” diye konuştu.

Tek maaşla geçiniyoruz

Çocukları için kıyafet alışverişine gelen, sadece iç çamaşırı alabildiğini söyleyen Cemile Kaplan ise okul kıyafetlerini alamadıkları için çocuklarına geçen yılki kıyafetleri tekrar giydirmek zorunda kaldığını ifade etti. Kaplan, “Tek maaşla geçiniyoruz, çocuklar harçlıksız okula gidiyor. Kimse bu ekonomik krizden kaynaklı bence çocuk yapmasın. Herkes ancak kendine bakabiliyor. Devletin bu geçimsizliğe son vermesi gerekiyor. Zenginin fakiri taktığı yok. Çünkü parası var sıkıntısı yok. Kış geldi bir de kömür almamız gerekiyor. Ne yapacağız?” diye sordu.

Pazardan eli boş döndüm 

Dilber Kanat, pazarda 2 saat gezmesine rağmen eli boş döndüğünü belirterek, “Öğle vaktinden beri pazara geldim fakat eşyalara bakmaktan başka bir şey elimden gelmiyor. İnsanın bir şey alamaması, böyle eli boş pazarda dolaşması gerçekten çok acı” dedi.

Çürük sebze alıyoruz, çünkü daha ucuz 

Meryem Aydın da eve eli boş döndüğünü belirterek, “Daha önce 50 TL’ye 20 poşetle eve dönüyorduk fakat şimdi 100 TL’ye ancak 2 poşet sebze ve meyve alabiliyoruz. O da çürük sebzeleri tezgahlarından alıyoruz, çünkü daha ucuz oluyor” şeklinde konuştu.

Ayşe Gören ve Bese Yıldırım da krizden şikayet eden kadınlardan. Ayşe, çocuklarının sabah 07.00’de işe gittiğini ve akşam geç saatte kadar 20 TL’ye çalıştığını söyledi. Bese ise, “Eskisi gibi elimizi her şeye uzatamıyoruz” diye belirtti.

 

WAN