Aachen Kürt Kültür Derneği Kadın Komisyonu’nun organize ettiği panele Mezopotamya Kadın Sanatçılar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Sultan Öger katıldı. Öger konuşmasında, kadını tarih dışında bırakan zihniyeti deşifre etme ihtiyacından kaynaklı bu kadar egemenlik tarihi üzerinde durduklarını söylerek, şiddetin tarihini 25 Kasım’la ele almadıklarını, 5 bin yıllık tarihinin bulunduğunu ifade etti.
Öger şunları belirtti: “Kadının kültür sanat tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. Kadın kaybettiği değerlerini, kavgaları, ölümleri vs. duygulanmaları ‘şin’ yoluyla, keşfettiği yeni şeyleri, yaşadığı sevinçleri ise ‘şahi’ yoluyla dile getirmiştir. Bu yönüyle kadınlar, dengbêjlik geleneğini yaratarak tarihin temelini oluşturdu. Kadının gücü bu hikayelerde saklı.”
Kadının eserlerine erkek sahiplendi
Özü kadın toplumsallığına dayanan dengbêjlik konusunda araştırmaların çok yetersiz olduğunu, Ayşe Şan, Meryem Xan gibi sanatçı kadınlardan öncekilerinin tanınmadığını belirten Öğer, kadının eserlerinin erkeklere mal olduğunu söyledi. Öger ayrıca, TEV-ÇAND bünyesinde yeni başlatılan kadının sanat tarihini araştırma inceleme çalışmasının da geç kalmış bir çalışma olduğunu, toplumun kadının sanat yapması konusunda hala tabularının bulunduğunu belirten Öger son olarak, “Halen sanat yapan kadınlar ayıplanıyor. Evlilikten sonra izin verilmiyor. Hem ‘kültürünüzü kaybetmeyin’ diyorlar, hem de sanata yönlendirmeyip, engelliyorlar. Bu çelişkinin aşılması gerekiyor” dedi. Panel, yöneltilen soru cevaplar ile sona erdi.
SOZDAR UMUT/AACHEN