UNDP'nin 118 sayfalık raporunda dünyadaki siyasal parti üyelerinin yüzde 40 kadarının kadın olmasına rağmen kadınların parti yönetimlerindeki sandalyelerin yüzde 10'una sahip olduğu kaydediliyor. Rapora göre dünya parlamentolarındaki sandalyelerin bir dökümü yapıldığında kadınların parlamento temsil oranı yüzde 20'nin altında. Bakanlık koltuklarının yüzde 16'sında kadınlar otururken Devlet Başkanlığı ve Başbakanlık koltuklarınında kadınların temsil oranı sadece yüzde 5. Uluslararası Parlamenterler Birliğinin son açıkladığı verilere göre dünyada kadın devlet ya da hükümet başkanı oranı sadece 18.
Partilerde erkekler elit
Kadınların karmaşık aday gösterme süreci içinde genelde en çabuk elenen kesim olduğunun ifade edildiği raporda siyasal partilerin son aşamada tercihini erkeklerden yana koyduğu söyleniyor. Raporda bu nedenle aday belirleme sürecinde kadınlara kota sistemi uygulanması gerektiğine vurgu yapılıyor. Raporda partilerdeki anti-demokratik yapılanmanın kadın adayların aleyhlerine işlediği de belirtilirken partilerin karar alma mekanizmalarının genelde erkeklerden oluşan bir avuç elitin elinde olduğu kaydediliyor.
Raporda dünyanın değişik ülkelerindeki bazı uygulamalar da aktarıldı:
- Kanada'da bir siyasi parti aday belirleme sürecinde kadın ve erkek dengesinin sağlanması ve çoğulcuğun gerçekleştirilmesi için özel bir komite kurmuş durumda.
- Güney Afrika'da özellikle çocuk sahibi kadınların durumların göz önüne alınarak parlamentonun oturum takvimi ve gündemleri belirleniyor.
- Hindistan'da Bhatariya Janata Partisi partinin tüm kademelerinde kadınlara üçte bir oranında sandalye ayırdı. Almanya'da da CDU partisi de aynı kota uygulamasına geçti.
SERDAR EROÐLU/ANF