Mardin’de yaşayan Kobanêli fotoğrafçı Serbest Salih’in 2 ay önce Nusaybin’de açtığı fotoğrafçılık atölyesinde çocuklar, fotoğraf çekmeyi öğreniyorlar.
EGİD EREN
Kobanêli fotoğrafçı Serbest Salih Nusaybin’de çocuklara fotoğrafçılık öğretiyor. Her Yerde Sanat Derneği/Sirkhane ”Dark Room” atölyesindeki çalışmalarıyla savaş gölgesinde büyüyen çocukların hem iç dünyalarını dışa yansıtıyor hem de yaşamlarını güzelleştiriyor.
Halepçe’de fotoğrafçılık okuyan, Ortadoğu’da belgesel-fotoğrafçılık işleriyle uğraşan 26 yaşındaki Salih, 2014 Kobanê direnişi sürecinde Kobanê’den çıkan sivillerden. Şimdi ise Mardin’de Her Yerde Sanat Derneği/Sirkhane bünyesindeki Dark Room/Karanlık Oda’nın direktörlüğünü yapıyor. Kendisi gibi mülteci olan çocuklar ve Mardinli çocukları fotoğraf atölyesinde buluşturuyor. Sirkhane’de; Kürt, Türk, Suriye ve Irak’tan göç etmek zorunda kalan çocuklar bir çatı altında buluşuyor. Dark Room’da çocuklar nasıl anlamlı fotoğraflar çekeceğini, analog fotoğraflar çekmeyi ve basmayı öğreniyorlar. Salih, ”Fotoğrafçılığı pedagojik metot olarak kullanmak çocukların dünyalarını sergilemeye hem fırsat tanıyor hem de hayata bakışlarını ve yaratıcılıklarını geliştiriyorlar” diyor. ”Eğer bir yenilik veya değişiklik istiyorsan analog fotoğrafçılık ile başlamalasın” diyen Salih, çocuklara bunu tüm ayrıntılarıyla öğretmeye çalışıyor.
Dark Room köprü oldu
Üç ay önce Mardin Müzesi’nde bir sergi açtıklarını anlatan Salih, Dark Room ile 260’a yakın çocuğa ulaştıklarını söyledi. Dark Room’un kentin yerlileri ile mülteci olarak gelenler arasında köprü rolü oynadığına da işaret eden Salih şunları kaydediyor: ”İki taraflı gelişen bir ayrım vardı. Yerli ve mülteci çocuklarında içinde olduğu ortak gruplar kurdum. Böylelikle fikirlerini paylaşma ve yakınlaşma şansı bulup arkadaş olmaya başladılar. Bu aileleri de pozitif bir şekilde etkiledi. Birbirlerini yakından tanımaya hikayelerini ve kültürlerini paylaşmaya başladılar.”
Mükemmel sonuçları var
Nusaybin Belediyesi’nin kendisine atölye çalışmaları için bir oda verdiğini belirten Salih, “Nusaybin savaştan etkilenen bölgelerden biri. 2015 yılında 2 yıl süren bir savaş oldu. Orada yaşayan ve Nusaybin’e iltica eden herkes bu savaştan etkilendi. Atölyemi Nusaybin’de açalı 2 ay oldu ve sonuçların mükemmel olduğunu söyleyebilirim. Çocuklar çok yetenekliler” diyor.
Tüm köyleri dolaşmak istiyor
Hayalinin yardıma ihtiyacı olan her çocuğa ulaşmak olduğunu söyleyen Salih’in hayata geçirmek istediği bir projesi de var: ”Uçan karanlık oda, yani konteynerin içinde olan bir karanlık odayı planlıyorum. Böylelikle tüm Türkiye’nin içinde ve dışındaki tüm köyleri ve şehirleri gezip yardıma ihtiyaç duyan her çocuğa ulaşabilirim.”
Çocukların dünyası değişiyor
Fotoğrafçılığın çocukların hayatları ve dünyalarını değiştirdiğinin altını çizen Salih şu örneği de veriyor: “Aileler, kız çocuklarının çektikleri fotoğrafları görünce kızlarını desteklemeye başladılar. Bazı çocukları da çalışmaya zorlayan aileler vardı. Fakat bu atölyeden sonra azalma olduğunu gördük. Atölye sırasında aynı zamanda çocuk hakları, çocuk evliliği gibi konulara değinip sağlıklı bir sosyal hayatı inşa etmelerine yardımcı olmaya çalışıyoruz.”
Rojavalı çocuğun ilk fotoğrafı
Rojava’dan gelen çocukların hemen okula gitme şansı olmadığını belirten Salih, “Erkek kardeşinin uzun zaman sonra ilk defa okula gidişini portreleyen bir çocuğu hatırlıyorum. Fotoğrafını çektikten sonra filmi banyo ettirdi ve sonunda fotoğrafı abisine verdi. Genellikle aileler çocuklarının, artık aile fotoğrafçısı olduğu söylüyorlar” diyor.
Çocuklara kompozisyonu, belgesel hikayeleri anlattıktan ve belirli objelerin fotoğraflarını çektirdikten sonra 1/2 hafta arası kameraları çocuklara verdiğini belirten Salih, sonrasında karanlık odaya gelip filmleri banyo yaptırdıklarını belirtiyor.
Desteksiz bırakmayın
Karanlık Oda atölyesinin yaklaşık 2 yıllık geçmişi olduğunu ilk 8 ay Welthungerhilfe isimli Alman kurumdan destek gördüklerini aktaran Salih, iletişimlerinin koptuğunu ve sonrasında arkadaşlarının film, kağıt vb. destekleriyle çalışmaları yürüttüklerini belirtiyor. Yurtdışından da malzeme gönderildiğini ancak vergilerin malzemelerin fiyatını aştığını belirten Salih, birçok malzemeye ve projelerini hayata geçirmek için maddi desteğe ihtiyaç duyduklarını, destek beklediklerini sözlerine ekliyor.
Sirkhane ve Dark Room atölyesi çalışmalarını incelemek isteyenler
https://www.sirkhane.org/ https://www.instagram.com/sirkhane/?hl=tr adreslerinden detaylı bilgilere ulaşabilirler.