Suudi Arabistan, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’den oluşan 4 Arap ülkesi, 5 Haziran’dan bu yana ekonomik ve diplomatik abluka uyguladığı Katar’a, 13 maddelik talep listesini iletti. 

Arabulucu rolü üstlenen Kuveyt’e verilen talep listesinde Türkiye’nin Katar’daki askeri varlığının sona ermesi ve Katar’ın İran ile ilişkilerini sonlandırması istendi. 

Katar’ın bu emirler karşısında çok fazla zamanı da yok. Tam bir ültimatom niteliğindeki listede istenenler için Katar’a 10 günlük süre verildi.


İşte 13 emir

* Türkiye’nin Katar’daki askeri varlığını derhal iptal et. Katar toprağında Türkiye’yle askeri işbirliğini bitir. İlgili maddede, “Yakın zamanda kurulan Türkiye askeri üssünü kapatın ve Katar sınırları içinde Türkiye ile askeri işbirliğini durdurun” ifadesi yer alıyor.

* İran ile diplomatik ilişkileri kes ve İran’daki ofislerini kapat. İran Devrim Muhafızları üyelerini Katar’dan gönder. İran’la askeri işbirliğini sonlandır. İran’la ticarette ABD yaptırımlarına uy.

* Müslüman Kardeşler, DAİŞ, El Kaide ve Lübnan Hizbullah’ı gibi ‘terörist organizasyonlarla’ ilişkini bitir. Resmi olarak bu yapıları terörist ilan et.

*El Cezire televizyonu ve bağlantılı istasyonlarını kapat.

* Arabi21, Rassd, Al Arabiya Al-Jadeed ve Middle East Eye da dahil olmak üzere direk veya dolaylı yoldan Katar fonlu olan medya kuruluşlarını kapat.

* Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır, Bahreyn, ABD, Kanada ve diğer ülkeler tarafından terörist olarak görülen kişiler, gruplar ve organizasyonlara her türlü yardımı kes.

*Suudi Arabistan, BAE, Mısır ve Bahreyn tarafından aranan teröristleri teslim et. Mal varlıklarını dondur. Hareketleri ve finansal durumları ile ilgili istenen bilgileri paylaş.

*Başka ülkelerin içişlerine karışmayı kes. Suudi Arabistan, BAE, Mısır ve Bahreyn vatandaşlarına Katar vatandaşlığı verme. Katar vatandaşlığı bulunanların kendi ülkelerinin yasalarını ihlal etmeleri durumunda pasaportlarını iptal et.

* Suudi Arabistan, BAE, Mısır ve Bahreyn’deki muhalif gruplarla tüm ilişkileri kes. Katar’ın bu gruplarla önceki ilişkileri ve bu gruplara sunduğu desteğin tüm belgelerini teslim et.

* Katar’ın politikaları nedeniyle son yıllarda yaşanan can ve mal kayıpları için tazminat öde. Tazminat miktarı daha sonra Katar’la birlikte belirlenecek.


Tümden denetim 

* Askeri, politik, sosyal ve ekonomik olarak diğer Körfez ve Arap ülkeleriyle 2014’te Suudi Arabistan’da belirlenen çizgiye gel.

* Tüm talepler, Katar’a ulaştıktan sonra 10 gün içerisinde kabul edilmezse, talep listesi geçersiz olacak. Bu döküman, Katar’ın talepleri kabul etmemesi durumunda ülkelerin ne yapacağını açıklamaz.

*  Taleplerin kabulünden sonra ilk yıl için aylık denetimlere razı ol. İkinci yılda her çeyrekte, takip eden 10 yılda ise yıllık denetimleri kabul et. 


Türk diplomasisini hiçe saydılar

Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AKP, Katar ile yoğun ekonomik, siyasi, diplomatik ve askeri ilişkiler geliştirmişti. Denebilir ki, Katar’a yönelik 13 emir, bir nevi Türkiye’yi de vuracak. 

Türkiye, krizin baş gösterdiği 5 Haziran’dan bu yana bir yandan Katar ile ilişkilerini sürdüreceği bir yandan da sorunun çözümünün diplomatik yollarda sağlanması için çaba harcıyor. Ancak, 13 Emir’den biri olan “Türk devletinin Katar’daki askeri varlığının sona erdir”, Erdoğan ve AKP’nin yürüttüğü diplomatik girişimlerin pek de başarılı olmadığını gösteriyor. 

Krizin ardından Katar’a Türk askerinin konuşlanmasının önünü açan kanun tasarısı Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilmişti.

Geçen pazar günü itibariyle de Türk askerlerinin Katar’a intikali başlamıştı. 

Siyasi yorumcular, gerek Körfez ülkeleriyle Katar arasında, gerekse de Türkiye ile bu ülkeler arasında ilişkilerin bu denli olumsuz bir hale gelmesinde, Suriye’de Sünni cephenin politikalarının iflas etmesinin önemli olduğu belirtiyor. 

Katar’a yönelik 13 emir, bundan sonra Türkiye’nin Suriye politikasını daha da çıkmaza sokabilir. 


Yoğun ekonomik ilişkiler 

Katarlı şirketler, Digiturk ve Finansbank gibi dev Türk şirketlerini satın alırken Türkiye’de gıdadan inşaata kadar pek çok alanda faaliyet gösteriyor.

Merkez Bankası verilerine göre Türkiye’ye yatırım yapan yabancılar arasında 2016’da Katar, 7.sırada yer aldı. 

2006 yılında DEİK bünyesinde kurulan Türkiye-Katar İş Forumu’nun Başkanlığı’nı Erdoğan’ın yakın adamı Ethem Sancak yapıyor.

Türkiye’nin önemli kurumlarının Varlık Fonu’na devrinde de aslan payının Katar’a gideceği belirtiliyor. 

Varlık Fonu’na devredilen Çaykur’un da, Katar’dan gelen 600 milyon dolara karşılık güvence olarak gösterildiği iddia edilmişti. 

AKP’ye yakın Türk mütahitleri de, 2022 FİFA Dünya Kupası’nın yapılacağı Katar’da 170 milyar dolarlık alt yapı harcamasından aslan payı alma derdinde. Bu şirketlerin şimdiye kadar 14 milyar dolarlık bir ihale aldığı belirtiliyor. 


 HABER MERKEZİ