İnsan Hakları Derneği (İHD) ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), 10-17 Aralık İnsan Hakları Haftası nedeniyle hak ihlalleri raporunu açıkladı.
İHD Genel Merkez binasındaki basın toplantısıyla raporu açıklayan İHD Genel Başkanı Öztürk Türkdoğan, Kuzey Kürdistan şehirlerindeki savaş nedeniyle en başta yaşam hakkının ihlal edildiğine dikkat çekti.
Devlet güçleri 173 kişiyi katletti
Rapora göre, 1 Ocak-5 Aralık tarihleri arasında devlet güçlerinin yargısız infazı, dur ihtarına uyulmadığı gerekçesi veya rastgele ateş açması sonucu 173 kişi yaşamını yitirdi, 226 kişi de yaralandı. Diyarbakır’da 5, Suruç’ta 33, Ankara’da 100 olmak üzere DAİŞ saldırılarında 138 kişi yaşamını yitirdi, her üç saldırıda en az 929 kişi yaralandı.
Gözaltında 4 ölüm
İHD ve TİHV verilerinde 4 kişinin gözaltında yaşamını yitirdiği belirtilirken, “faili meçhul cinayet sonucu 19 kişi yaşamını yitirmiştir” denildi. İşkence ve kötü muamelenin karakollardan çıkarak sokağa taşındığını kaydeden Öztürk Türkdoğan, İHD verilerine göre 2015 yılının ilk 11 ayında bin 433 kişinin sadece gözaltında ve gözaltı yerleri dışında işkence gördüğünü bildirdi.
6 bin 700 gözaltı
Siyasi soykırım operasyonlarına da değinen Türkdoğan, “17 belediye başkanı tutuklanmış, 9 tutuklu olmak üzere toplam 15 belediye başkanı görevden alınmıştır. Korucu sayısı artmaya devam etmiş. KCK soruşturmalarından, yanı sıra HDP/DBP ve HDK’ye yönelik operasyonlardan toplam 6 bin 744 kişi gözaltına alınmış, bin 285 kişi ise tutuklanmıştır” dedi. Verilere göre, gözaltıların 3 bin 377’si gösterilere yönelik müdahale sırasında gerçekleşti.
Cezaevlerinde 28 ölüm
AKP’nin iktidara geldiği dönemde tutsak sayısının 59 bin 429 olduğunu hatırlatan Türkdoğan, Adalet Bakanlığı’nın son verilerine göre tutuklu sayısının 164 bin 461’e yükseldiğini hatırlattı. 2015 verilerine göre, cezaevlerinde 28 kişi hayatını kaybetti.
Öztürk Türkdoğan, tecritin en sık uygulandığı İmralı F Tipi Cezaevi’nin de kapatılmasını istedi.
Çatışmalarda 523 kayıp
Raporda çatışmalar nedeniyle 171’i asker, polis, korucu, 195’i militan, 157’si sivil olmak üzere toplam 523 kişi yaşamını yitirdiği bildirildi. Kürt sorunu nedeniyle ağır insan hakları ihlallerinin yaşandığının altını çizen Türkdoğan, “Kürt illerine ve ilçelerine yönelik hukuka aykırı olarak aylardır uygulanan sokağa çıkma yasakları sırasında burada yaşayan halkın elektrik, su, yiyecek ve sağlık gibi temel gereksinimlerden yoksun bırakılması, bilgi edinme ve haberleşme hakkının kısıtlanması, güvenlik güçlerinin özel harp yöntemlerine başvurması, genç, yaşlı, kadın çocuk demeden çok sayıda sivilin yaşamını yitirmesi kaygı vericidir. Söz konusu il ve ilçelerde süreklilik kazandırılan bu olağanüstü hal/savaş hali uygulamaları nedeniyle ekonomik ve sosyal yaşam tümüyle çökmüştür” diye konuştu.
2015 yılı içinde 417’si HDP, 11’i AKP ve 4’ü CHP olmak üzere toplam 432 parti binasına saldırı gerçekleşti. Her alanda katliam
Rapora göre 2015 yılı tam anlamıyla katliamlar yılı oldu. Rapora göre 33 şüpheli asker ölümü gerçekleşti. Mayın patlaması sonucu 5 kişi yaşamını yitirdi, 22 kişi ağır yaralandı. İş kazaları/cinayetleri sonucu 1 Aralık 2015’e kadar 1593 işçi yaşamını yitirdi. Nefret cinayetleri, ırkçı saldırılar ve linçler sonucu 4 kişi hayatını kaybetti. 16 sığınmacı ve mülteci geçiş yollarında ölürken, 160’ı yaralandı. Erkek şiddeti sonucu 23 Kasım 2015’e kadar 255 kadın katledildi.
Çözüm önerisi yok çünkü
Raporda düşünce ve ifade özgürlüğü üzerindeki baskılara da işaret edildi. 30 gazetecinin cezaevinde olduğu 2015 yılında 105 bin 958 internet sitesine erişim engellendi. Bu sayı 2014 yılında 40 bin 773’tü.
Yoğun hak ihlallerinin yaşandığı bir yıl olduğunu belirten İHD Genel Başkanı Öztürk Türdoğan, çözüm önerileri ve atılması gereken adımları sıralamadı, “Çünkü bugün Türkiye’de insan hakları açısından acilen yerine getirilmesi gereken tek bir talep vardır. O da acilen barışın tesis edilmesidir” dedi.
ANKARA