Almanya’da yayınlanan haftalık Der Spiegel dergisinde ABD’nin Avrupa Birliği ve Alman kurumlarını dinlediği yönündeki haberin ardından İngiliz Guardian gazetesi de dün eski CIA ajanı Edward Snowden’ın sızdırdığı iddia edilen yeni belgeleri yayınladı. İddialara göre belgelerde Amerikan istihbaratının, Fransa, İtalya, Yunanistan ve Türkiye dahil 38 ülkenin ABD’deki büyükelçilik ve misyonlarını gizlice dinlediği bilgisi yer alıyor. Gazete, ABD Ulusal Güvenlik Kurumu’nun (NSA) belgelerine dayandırdığı haberinde Washington’da AB temsilciliğindeki faksa bir dinleme cihazının yerleştirildiğini yazdı.


Skandal krize neden oldu
Skandal, Avrupa ülkeleri ile ABD arasında tansiyonun yükselmesine neden oldu. Avrupa Birliği’nin Dış Politika Temsilcisi Catherine Ashton, konuyla ilgili endişelerini dün Brunei’deki bir toplantıda ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’e iletti. Avrupa ülkeleri, Washington’dan konuyla ilgili ayrıntılı bir açıklama beklerken, NSA Başkanı James Clapper dinleme krizi ile ilgili yakında bir açıklama yapılacağını söylemekle yetindi. ABD Başkanı Barack Obama’nın Ulusal Güvenlik Danışmanı’nın yardımcısı Ben Rhodes de bu konuda bir açıklama yapmaktan kaçındı. Rhodes, sadece Avrupa ülkelerinin ABD’nin en yakın müttefiği olduğu değerlendirmesini yaptı.

Kerry normal buldu
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise Amerikan istihbarat servislerinin çalışmalarını savunarak bir ülkenin diğer ülkeler hakkında istihbarat toplamasının ‘sıradışı olmadığını’ söyledi. Kerry, NSA’nın AB kurumlarını dinlediği yönündeki haberle ilgili ise şu anda seyahatte olduğu için bir açıklama yapamayacağını belirtti.

Soğuk Savaş benzetmesi
Fransa ve Almanya tarafından yapılan açıklamalarda iddianın doğru çıkmasının AB-ABD ilişkilerini zedeleyebileceği belirtildi. Haberlere Almanya Başbakanı Angela Merkel ilk tepkiyi sözcüsü aracılığıyla verdi. Merkel’in sözcüsü Steffen Seibert,”Bir dost tarafından dinlenmek kabul edilemez. Artık Soğuk Savaş döneminde değiliz, böyle bir şey olamaz” dedi. Alman hükümetinin bu konuda “büyük bir hayal kırıklığı” yaşadığını Beyaz Saray’a ilettiğini belirten Seibert, Almanya ve Avrupa Birliği’nin ABD’den bir açıklama beklediğini söyledi. Almanya Adalet Bakanı Sabine Leutheusser de “Kullanılan yöntem Soğuk Savaş sırasında düşmanlarımızın kullandığı yönteme benziyor” diyerek tepkisini dile getirdi. Alman hükümetinin kişisel verilerin korunmasından sorumlu yetkilisi Peter Schaar de “Amerikan tarafının bu yöndeki haberleri reddetmemesi, aksine bu konuda hiçbir açıklama yapmaması rahatsızlık verici” dedi.

‘Snowden’a sığınma verilsin’
ABD’nin gizli bilgilerini basına sızdıran eski CIA ajanı Edward Snowden’ın hala Moskova’da bir havaalanında olduğu ve ABD’ye iade edilme tehlikesi olmayan bir ülkeye sığınmaya çalıştığı belirtiliyor. Almanya ve Fransa’da Yeşiller, hükümetlerine çağrıda bulunarak, Snowden’a sığınma olanağı sağlanmasını istedi. Alman Yeşiller Partisi lideri Jürgen Trittin, “Snowden gibi birisi korunmalı. Avrupa’ya sığınmasına olanak sağlanmalı. Çünkü Avrupa vatandaşlarını ve şirketlerini hedef alan büyük bir saldırıyı ortaya çıkardı” dedi.

FRANKFURT