AB’ye üye ve aday ülkelerden yüzlerce konfederasyonun üye olduğu Avrupa Sendikalar Konfederasyonu (ETUC), AKP hükümetine “KHK’leri uygulamadan kaldır” çağrısı yaptı. Ocak ayında Türkiye’ye heyet göndereceğini duyuran ETUC, mağdur olan kamu emekçileri için mali ve hukuki yardımda bulunacak.
Avrupa Birliği’ne (AB) üye ve aday ülkelerden yüzlerce konfederasyonun üye olduğu Avrupa Sendikalar Konfederasyonu (ETUC), 14-15 Aralık 2016 tarihinde Paris’te, İcra Komitesi Toplantısını gerçekleştirdi. Türkiye’den sadece Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) Eşbaşkanı Şaziye Köse’nin katıldığı toplantıda, OHAL süreciyle birlikte Türkiye’de çalışma yaşamındaki hak ihlallerine ilişkin Türkiye’yi uyaran bir bildiri hazırlandı.
15 Temmuz darbe girişimi ardından AKP hükümetinin işçi ve kamu emekçilerine yönelik yaptırımlarına dikkat çekilen bildirgede şunlar belirtildi: “Kasım ayı sonunda, kamu görevlileri başta olmak üzere, öğretmenler ve akademisyenler, gazeteciler, polisler, askerler ve sağlık-adalet-içişleri bakanlıklarından, yerel yönetimlerden ve iş dünyasından 120 binden fazla sivil işten çıkarılmış veya açığa alınmıştır. Bunlardan yaklaşık 35 bin kişi gözaltına alınmış ve tutuklanmıştır. Uluslararası Af Örgütü, işkence yapıldığını raporlamıştır. İşten atılanlar (tahminen 75 bin) ve aileleri hükümetten herhangi bir para almamaktadır. 170’ten fazla basın kuruluşu, binden fazla STK, sendika konfederasyonu, vakıf ve özel şirket dahil olmak üzere pek çok kurum kapatılmıştır.”
Bildirgede, Türkiye’den ETUC’a üye olan konfederasyonlar (Türk-İş, Hak-İş ve DİSK, KESK) arasında en fazla KESK üyelerinin açığa alındığı vurgulandı.
Derhal serbest bırakılsınlar
OHAL sonrası çıkartılan KHK’lerin Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri ve AB şartlarına uygunluğunun gözden geçirilmesi gerektiğini belirten ETUC şu çağrıda bulundu:
* Üyemiz olan tüm konfederasyonlar ve açığa alınan veya işine son verilen 120 bin kişi için adil, objektif ve şeffaf yargılama/temyiz prosedürleri tanıyarak keyfi işten çıkarma, soruşturma, yargılama ve tutuklamalara son verilmeli.
* Düşünce ve ifade özgürlüğü haklarını kullandıkları için cezaevinde tutulan sendikacılar ve tüm diğerleri derhal serbest bırakılmalı; tutuklu bulunan herkesin bu haklardan faydalanması sağlanmalı.
AB’ye Türkiye uyarısı
ETUC, AB ülke ve kurumlarını da şu konularda uyardı:
* Türk hükümetine, AB’ye aday bir ülke olarak Türkiye’yi Avrupa sözleşmeleri ve şartlarına uygun davranmaya çağıran net, güçlü ancak yapıcı bir mesaj verilmeli.
*Sadece gerek duyulduğu takdirde, AB-Türkiye üyelik müzakerelerinin -son çare olarak- ya da AB-Türkiye ticaret ilişkilerinin modernizasyonuna ilişkin görüşmelerin geçici olarak durdurulması gibi eylemlerde bulunma öngörülmeli.
ILO’dan inceleme talebi
ETUC, Türkiye’deki duruma dair Uluslararası Çalışma Örgütü ILO’dan da bazı taleplerde bulundu. Bildirgede, ILO Örgütlenme Özgürlüğü Komitesi ve 2017 yılı Haziran ayında yapılacak olan Uluslararası Çalışma Konferansı’nda Türkiye’ye dair olası şikayetlerin incelenmesi talebinde bulunuldu.
Türkiye’ye heyet gidecek
Toplantıda alınan diğer kararlar ise şöyle:
*Ankara’ya yeni bir heyet gönderme hazırlığı yapılacak (bu heyette ulusal konfederasyonlar ve Avrupa Sendika Federasyonları/Küresel Sendika Federasyonları da yer alacak). Heyetin 12-13 Ocak tarihinde gönderilmesi planlanıyor.
* Türkiye’deki durumu takip etmek üzere ulusal konfederasyonlar ile Avrupa/uluslararası federasyonların da içinde yer alacağı bir sendikal ağ oluşturulacak.
Fon ve hukuki destek
* Avrupa ve Küresel Sendika Federasyonları ve konfederasyonlarla işbirliği içinde üyeleri hukuk süreçlerinde desteklemek üzere ETUC mali dayanışma fonu oluşturulacaktır.
* Avrupa Parlamentosu’nda OHAL ve OHAL’in sendikalara etkileri hakkında özel bir oturum hazırlanacak.
* BM özel raportörü ile birlikte çalışarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa Konseyi/insan Hakları Komisyoneri ile birlikte sendika üyelerine en iyi nasıl destek verileceği konusunda incelemelerde bulunulacak.
* Devam eden davalara Uluslararası Hukukçular Komisyonu ve Uluslararası Barolar Birliği (sendikal gözlemci talebinde bulunarak) dahil edilecektir.
* ETUC Sekreterliği Ocak ayında Yönetim Kurulu’na ortak heyet hakkında rapor verecek ve gerekli görülmesi halinde üyeleri ile gerçekleştireceği tartışmaların sonuçları ışığında yukarıda bahsedilen tedbirlere ilave tedbirler alacaktır.
AİHM’e başvuru yapılacak
Toplantıya katılan KESK Eşbaşkanı Şaziye Köse, “ETUC bizim üst kuruluşumuzdur. Türkiye’de ki mevcut durum, OHAL ve KHK rejimi uzatıldığı takdirde yaptırımlar devreye sokulsun önerisi var. Bunlar itiraz da görmedi. Tam tersine çeşitli sendikaların mücadele eden konfederasyona destek olması çağrısı yapıldı. Bu konuda ortak adım atılsın” dedi. Köse, “Biz iç hukuku tüketiyoruz. Danıştay’a dava açtık, geri döndü. İdari mahkemeye başvuru yaptık, ‘yetkisizim’ dedi. Biz iç hukuk sürecini tamamladıktan sonra AİHM’e başvuru yapacağız. AİHM süreci için de destek ve dayanışma istedik. Onlar da bize fon oluşturacak. Hukukçular gönderecekler. İhraç edilen kamu emekçileri açısından bunlar olumlu adımlardır” diye konuştu.
SELMAN GÖZEYLUZ / DİHABER