Şimzê Köyü’nde bulunan harabe Mor Gorkis Ermeni Kilisesi Êzîdî Kürtlerin de ibadet merkezlerinden biri. Diğer yandan Kıra Dağı’ndaki Koli Baba Ziyareti ise Müslüman ve Êzîdî Kürtlerin ortak ibadet merkezi olarak kabul ediliyor.

Dönemsel olarak egemenlerin oyunuyla halklar birbirine düşürülmeye çalışılsa da, Kürdistan’da yaşayan farklı din, dil ve kültürler bin yıllarca kardeşlik hukukunu işletiyor. Êlîh’in (Batman) Qûbîn (Beşiri) İlçesinin Kıra Dağı eteklerinde birlikte bin yıllardır yaşayan Êzîdî ve Müslüman Kürtler ile Ermeniler inanç merkezleri ortak kullanıyor. 

Şimzê Köyü’nde bulunan Mor Gorkis Ermeni Kilisesi, Êzîdî Kürtler ile Ermeniler tarafından ortak ibadethane kabul edilirken, köyde Kıra Dağı’nın zirvesindeki Koli Baba Ziyareti ise Müslüman ve Êzîdî Şimzê’deki Mor Gorkis Ermeni Kilisesi, sadece kalıntıları kalmasına rağmen köyde yaşayan Êzîdî Kürtler tarafından kutsal ziyaret yeri olarak kabul ediliyor. Köyün yaşlılarından 90 yaşındaki Meyan Aran, her yıl Rumi takvime göre 1 Mayıs’ı ‘Cejna İnê Bayramı’ olarak karşıladıklarını söylüyor. Kilisenin tarihçesi ile ilgili bilgilerinin olmadığı, ancak ziyaretler arasında ayırım yapmadıklarını ifade eden Aran, şunları anlattı:

“Köyümüzde yüz yıllarca Êrmeniler ile Êzîdî Kürtler bir arada yaşamışlar. Ben evlenmeden önce bile Ermeni olan çocukluk arkadaşlarım vardı. Bu kilise bildim bileli yıkıktı. Ancak yıkık olmasına rağmen buranın bir ziyaret olduğunu bildiğimiz için her yıl Rumi takvimine göre 1 Mayıs’ta kurban keserdik ve  Mor Gorkis yani Hıdır İlyas’ın yemeğini getirir, bayram kutlamasına katılanlara dağıtırdık. Halen de hiçbir sene Hıdır İlyas’ı bayramsız bırakmamışız. Çünkü bu kilisede Xıdır İlyas’ın gitmediğini ve bizi koruduğunu düşünüyoruz. ”


‘Bin yıllarca daha ortak yaşayacağız’

Şimzê’nin Şahsimê mezrasında bulunan Koli Baba Ziyareti’nin de Müslüman ve Êzîdî Kürtlerin ortak ibadethanesi olduğunu söyleyen Êzîdî Kenan Kartal da tüm inançlarla barışık yaşamanın önünde bir engel olmadığını söyledi.

Êzîdî Kürtlerden 95 yaşındaki Mehmet Alataş ise, Zêvê Köyü’nde bulunan Zêva Miran Ziyareti’nin de Êzîdî ve Müslüman Kürtlerin ortak ibadethanesi olduğuna dikkat çekti.


FERHAT ARSLAN/ANF/ÊLÎH